Wakacje to dla wielu rodziców czas logistycznych wyzwań. Zamknięte szkoły i przedszkola, ograniczona dostępność opieki oraz konieczność pogodzenia obowiązków zawodowych z rodzinnymi sprawiają, że coraz większego znaczenia nabiera elastyczna organizacja pracy. Niewiele osób wie, że można wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o zmianę organizacji pracy, która ułatwi im sprawowanie opieki.
Elastyczna organizacja pracy to rozwiązanie, które umożliwia pracownikowi dostosowanie sposobu wykonywania obowiązków do potrzeb związanych z opieką nad dzieckiem. Przepisy zostały wprowadzone do Kodeksu pracy w związku z wdrożeniem unijnej dyrektywy work-life balance i mają ułatwiać godzenie życia zawodowego z rodzinnym.
W praktyce może to oznaczać m.in.:
- wykonywanie pracy zdalnej,
- stosowanie ruchomego czasu pracy,
- indywidualny rozkład czasu pracy,
- korzystanie z systemu przerywanego czasu pracy (jeżeli jest dopuszczalny u danego pracodawcy),
- obniżenie wymiaru czasu pracy.
Wybór konkretnego rozwiązania zależy od charakteru pracy oraz możliwości organizacyjnych pracodawcy.
Wakacje – dobry moment, aby skorzystać z elastycznej organizacji pracy
Okres wakacyjny często wiąże się z koniecznością zapewnienia dziecku opieki przez kilka tygodni. Nie każdy rodzic może liczyć na pomoc rodziny czy półkolonie, a korzystanie z urlopu przez całe wakacje zwykle nie jest możliwe. W takiej sytuacji warto rozważyć złożenie wniosku o elastyczną organizację pracy. Przykładowo pracownik może zawnioskować o:
- wykonywanie pracy zdalnej przez część tygodnia,
- rozpoczynanie pracy wcześniej, aby wcześniej kończyć dzień pracy,
- indywidualny rozkład czasu pracy umożliwiający odprowadzanie i odbieranie dziecka z zajęć,
- czasowe obniżenie wymiaru etatu.
Kto może złożyć wniosek o elastyczną organizację pracy?
Prawo do elastycznej organizacji pracy przysługuje:
- pracownikowi wychowującemu dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia,
- pracownikowi będącemu opiekunem, o którym mowa w art. 173[¹] Kodeksu pracy.
Nie jest wymagane, aby z uprawnienia korzystała wyłącznie matka dziecka. Wniosek może złożyć każdy pracownik spełniający ustawowe warunki.
Jak złożyć wniosek o elastyczną organizację pracy?
Wniosek można złożyć w postaci papierowej lub elektronicznej. Powinien zawierać w szczególności:
- dane pracownika,
- proponowany rodzaj elastycznej organizacji pracy,
- termin rozpoczęcia korzystania z elastycznej organizacji pracy,
- okres, przez jaki pracownik chce z niej korzystać,
- uzasadnienie potrzeby skorzystania z tego rozwiązania.
Ważne
Im bardziej konkretny i realistyczny będzie wniosek, tym łatwiej pracodawcy ocenić możliwość jego uwzględnienia.
Czy pracodawca może odmówić?
Tak. Elastyczna organizacja pracy nie ma charakteru bezwzględnego prawa pracownika. Pracodawca rozpatruje wniosek, uwzględniając potrzeby pracownika, w tym termin oraz przyczynę konieczności korzystania z elastycznej organizacji pracy, ale też własne potrzeby i możliwości, w tym konieczność zapewnienia normalnego toku pracy, organizację pracy oraz rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. Jeżeli pracodawca nie uwzględni wniosku, powinien poinformować pracownika o przyczynie odmowy.
Ważne
Pracodawca może odmówić zastosowania elastycznej organizacji pracy jeśli uzna, że np. zaburzy to normalny tok pracy w firmie. Musi jednak tę odmowę właściwie uzasadnić.
Pracodawca ma obowiązek udzielić odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Odpowiedź powinna zostać przekazana w postaci papierowej lub elektronicznej.
Przykład
Pani Sylwia pracuje jako specjalistka ds. marketingu od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–16:00. Jest mamą siedmioletniego syna, który podczas wakacji uczęszcza na półkolonie odbywające się w godzinach 9:00–15:00. Ze względu na godziny zajęć codzienne odprowadzanie i odbieranie dziecka stało się dla niej dużym wyzwaniem.
Pani Anna złożyła do pracodawcy wniosek o elastyczną organizację pracy na okres dwóch miesięcy, proponując wykonywanie pracy w godzinach 7:00–15:00 oraz możliwość pracy zdalnej dwa dni w tygodniu. Dzięki temu mogła samodzielnie odprowadzać syna na półkolonie, odbierać go po zajęciach i jednocześnie realizować swoje obowiązki zawodowe.
Pracodawca przeanalizował charakter wykonywanej przez nią pracy i uznał, że proponowane rozwiązanie nie zakłóci organizacji pracy działu. Wniosek został uwzględniony.
Czy można wrócić do poprzednich warunków pracy?
Tak. Po zakończeniu okresu korzystania z elastycznej organizacji pracy pracownik wraca do dotychczasowej organizacji pracy. Ponadto pracownik może wystąpić z wnioskiem o wcześniejszy powrót do poprzednich warunków, jeżeli uzasadniają to zmienione okoliczności.
Podstawa prawna
art. 188[¹] ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 473)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu