Kiedy stażowe daje prawo do nagrody jubileuszowej i czy można liczyć okresy wstecz? Jest wyrok Sądu Rejonowego w Łomży z 8 maja 2026 r.

W dniu 1 stycznia 2026 roku weszły w życie przepisy, które umożliwiły milionom Polaków doliczenie do stażu pracy okresów prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowach cywilnoprawnych (zlecenia, dzieła). Dla wielu pracowników oznaczało to szansę na szybsze uzyskanie wyższych nagród jubileuszowych, dodatków stażowych czy wcześniejszej emerytury. Jednak wkrótce po wejściu nowelizacji w życie, pojawił się poważny problem interpretacyjny. Czy pracownik, który dopiero dzięki nowym przepisom "przeskakuje" próg stażu, ale hipotetycznie osiągnąłby go już wcześniej (gdyby przepisy wtedy istniały), ma prawo do nagrody? Spór ten trafił na wokandę sądu, a wydany wyrok może mieć precedensowy charakter.

Stażowe 2026 a nagroda jubileuszowa. Stan faktyczny sprawy

Powódka K.P. domagała się zasądzenia od pracodawcy kwoty 13.920 zł tytułem nagrody jubileuszowej za 35 lat pracy. Wskazała, że po wejściu w życie przepisów pozwalających zaliczać do stażu pracy m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania umów cywilnoprawnych, wystąpiła do pozwanego o ponowne ustalenie jej stażu pracy. Po przeliczeniu stażu z uwzględnieniem nowych okresów pozwany ustalił, że łączny staż pracy powódki wynosi 37 lat, 1 miesiąc i 28 dni. Oznaczało to przekroczenie progu 35 lat pracy, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej w wysokości 200% miesięcznego wynagrodzenia.

Stażowe 2026 a nagroda jubileuszowa. Stanowisko pozwanego

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Nie kwestionował ustaleń faktycznych ani samego wyniku przeliczenia stażu pracy. Spór dotyczył wyłącznie oceny prawnej. W ocenie pozwanego, skoro wymagany staż został osiągnięty przed 1 stycznia 2026 r., prawo do nagrody jubileuszowej nie mogło powstać po tej dacie. Pracodawca powoływał się na literalne brzmienie przepisów przejściowych, zgodnie z którymi uprawnienia wynikające z zaliczenia nowych okresów przysługują od dnia nabycia prawa, jednak nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie ustawy. Chodziło o analizę przepisów:

• Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U.2024.1638 t.j.)
• Ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1423).

Pozwany argumentował, że przepisy rozporządzenia dotyczącego wynagradzania pracowników samorządowych nie mogą zmieniać normy ustawowej. Podniósł także, że jako jednostka sektora finansów publicznych musi zachowywać szczególną ostrożność przy wydatkowaniu środków publicznych.

Wyrok Sądu Rejonowego w Łomży z 8 maja 2026 r., IV P 31/26. Czy powódka (pracownia) miała prawdo do nagrody jubileuszowej?

Sąd Rejonowy w Łomży uwzględnił powództwo i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 13.920 zł. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 302¹ § 1 oraz § 2 pkt 1–2 Kodeksu pracy, w brzmieniu nadanym ustawą z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, do okresu zatrudnienia wlicza się m.in.:

• okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności,
• okresy współpracy z osobą prowadzącą taką działalność, jeżeli opłacono składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe,
• okresy wykonywania umowy zlecenia albo innych umów o świadczenie usług, jeżeli dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.

Na tej podstawie powódka wystąpiła o ponowne obliczenie stażu pracy. Pozwany ustalił, że dodatkowe okresy wynoszą 21 lat, 2 miesiące i 3 dni, a łączny staż powódki na 1 stycznia 2026 r. wynosił 37 lat, 1 miesiąc i 28 dni. Sąd podkreślił, że okoliczności te były między stronami bezsporne. Kluczowe było natomiast ustalenie, jak należy rozumieć art. 6 ustawy nowelizującej, czyli przepis przejściowy określający moment, od którego przysługują uprawnienia pracownicze wynikające z doliczenia nowych okresów.

Ocena prawna sądu była taka, że zgodnie z art. 6 ustawy nowelizującej, uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia nowych okresów przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie ustawy. Sąd zgodził się z pozwanym co do tego, że rozporządzenie nie może modyfikować norm ustawowych. Nie podzielił jednak sposobu interpretacji art. 6 ustawy nowelizującej zaproponowanego przez pracodawcę.

Sąd wskazał, że wykładnia językowa ma pierwszeństwo, ale nie jest jedyną metodą interpretacji prawa. Jeżeli prowadziłaby do rezultatów nieracjonalnych, niesprawiedliwych albo sprzecznych z celem regulacji, należy sięgnąć także do wykładni systemowej i celowościowej. Celem nowelizacji było polepszenie sytuacji pracowników przez rozszerzenie katalogu okresów zaliczanych do stażu pracy. Ustawodawca dążył do wyrównania sytuacji osób wykonujących pracę w różnych formach organizacyjno-prawnych oraz do przyznania im uprawnień odpowiadających rzeczywistemu okresowi aktywności zawodowej.

Brak możliwości nabycia prawa przed wejściem w życie przepisu

Sąd zaakcentował, że prawo podmiotowe nie może powstać przed wejściem w życie normy prawnej, która je tworzy. W dniu 4 listopada 2023 r., wskazywanym przez pozwanego jako data nabycia prawa do nagrody, art. 302¹ KP jeszcze nie obowiązywał. Powódka nie mogła więc w tamtym czasie zaliczyć dodatkowych okresów aktywności zawodowej do stażu pracy. Nie mogła także skutecznie nabyć prawa do świadczenia opartego na tych okresach.

Zdaniem sądu nie można przyjąć, że pracownik „nabywa” uprawnienie wynikające z przepisu, którego w dacie rzekomego powstania prawa jeszcze nie było. Oznaczałoby to nadanie nowym regulacjom skutku wstecznego, mimo że ustawodawca nie przewidział takiego rozwiązania.

Data powstania prawa do nagrody jubileuszowej

Sąd uznał, że art. 6 ustawy nowelizującej określa moment, od którego pracodawcy mają obowiązek realizować nowe uprawnienia pracownicze wynikające z doliczenia dodatkowych okresów do stażu pracy. Data 1 stycznia 2026 r. miała umożliwić jednostkom sektora finansów publicznych przygotowanie się organizacyjnie i finansowo do nowych regulacji. Nie miała natomiast służyć wyłączeniu prawa pracowników do świadczeń. W konsekwencji sąd przyjął, że prawo powódki do nagrody jubileuszowej za 35 lat pracy powstało dopiero z dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli 1 stycznia 2026 r.

Dodatkowo sąd odwołał się do art. 38 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych. Zgodnie z tym przepisem do okresów pracy uprawniających do nagrody jubileuszowej wlicza się wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeśli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one zaliczeniu do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W przypadku pracowników samorządowych stanowi to dodatkową podstawę prawną do przyznania nagrody jubileuszowej od 1 stycznia 2026 r., jeżeli po przeliczeniu stażu okaże się, że wymagany okres został osiągnięty przed tą datą.

Stażowe a nagroda jubileuszowa. Argumenty prawne - ważne fragmenty uzasadnienia z wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z 8 maja 2026 r., sygn. IV P 31/26

Argumenty prawne - ważne fragmenty uzasadnienia z wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z 8 maja 2026 r., sygn. IV P 31/26 są takie:

• „§ 8 ust. 9 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych nie może modyfikować normy wynikającej z przepisu ustawowego.”
• „Nie budzi wątpliwości, iż w procesie wykładni prawa pierwszeństwo przysługuje wykładni językowej. Nie ma ona jednak charakteru absolutnego. W sytuacji, gdy prowadzi ona do rezultatów nieracjonalnych, niesprawiedliwych albo oczywiście sprzecznych z celem regulacji, konieczne jest sięgnięcie również do wykładni systemowej i celowościowej.”
• „Ustawodawca zmierzał do wyrównania sytuacji osób wykonujących pracę w różnych formach organizacyjno-prawnych i przyznania im uprawnień pracowniczych odpowiadających rzeczywistemu okresowi aktywności zawodowej.”
• „Podkreślenia wymaga również, iż prawo podmiotowe nie może powstać przed wejściem w życie normy prawnej, która je kreuje.”
• „Nie sposób zaakceptować konstrukcji prawnej, zgodnie z którą pracownik miałby „nabyć” uprawnienie wynikające z przepisu, który w dacie rzekomego powstania prawa jeszcze nie istniał. Oznaczałoby to w istocie nadanie nowym regulacjom skutku retroaktywnego, mimo iż ustawodawca nie przewidział działania ustawy wstecz.”
• „W ocenie Sądu prawidłowa wykładnia art. 6 ustawy nowelizującej prowadzi do wniosku, iż przepis ten określa moment, od którego pracodawcy są zobowiązani realizować nowe uprawnienia pracownicze wynikające z doliczenia dodatkowych okresów do stażu pracy.”
• „Dopiero bowiem w tej dacie zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki warunkujące powstanie prawa do świadczenia: istnienie normy prawnej pozwalającej na zaliczenie dodatkowych okresów aktywności zawodowej do stażu pracy oraz osiągnięcie wymaganego stażu według nowych zasad.”
• „Na marginesie wskazać należy, że zaliczenie okresów zatrudnienia do stażu uprawniającego do nabycia nagrody jubileuszowej określonej wysokości nie wynika wyłącznie z przepisu rozporządzenia tj. § 8 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, który stanowi, że jeżeli w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu upływa okres uprawniający pracownika samorządowego do dwóch lub więcej nagród jubileuszowych, wypłaca mu się tylko jedną nagrodę - najwyższą.”
• „Tym samym pracownicy samorządowi mają dodatkową podstawę prawną uzasadniającą ich roszczenie o przyznanie nagród jubileuszowych z dniem 1 stycznia 2026 r. w sytuacji, gdy staż pracy uprawniający do tej nagrody osiągnęli przed tą datą.”.