Wpływ rodzicielstwa na rozwój i karierę: co trzecia Polka po urodzeniu dziecka ma mniejsze szanse na nową pracę, a co czwarta – na awans

Z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego "Mama wraca do pracy - bariery behawioralne i kierunki wsparcia” (2022). Wynika z niego, że istnieje problem z szybkim i aktywnym powrotem kobiet na rynek pracy po urodzeniu dziecka. Według raportu co piąta niepracująca mama dziecka w wieku 7-9 lat nie może znaleźć odpowiedniej pracy. Na 1000 pracujących kobiet przypada aż 1012 biernych zawodowo. Wśród niepracujących mężczyzn to tylko 564. Kluczowe wnioski z tego badania, choć przeprowadzonego kilka lat temu, wciąż wydają się być aktualne:

Generalnie mamy chcą wznowić pracę zawodową, ponieważ uważają ją za element samorealizacji i niezależności. Jednocześnie pragną utrzymać równowagę między sferą rodzinną a zawodową. Badanie, w którym porównywano aplikacje matek z CV kobiet bez przerwy zawodowej, nie potwierdziło dyskryminacji na wstępnym etapie selekcji w branżach księgowości i marketingu. Jednak przeprowadzone rozmowy grupowe wskazują, że matki spotykają się z niesprawiedliwym traktowaniem w dalszych fazach procesu rekrutacji oraz po podjęciu zatrudnienia. Przeprowadzone badania zidentyfikowały główne przeszkody utrudniające powrót matek do pracy:

• Pracodawcy mogą odmówić wznowienia zatrudnienia po urlopie rodzicielskim
• Pracownicy kierują się uprzedzeniami dotyczącymi produktywności matek
• Niewystarczające wsparcie publiczne w formie żłobków, przedszkoli czy transportu
• Niemożność lub niechęć do podziału obowiązków opiekuńczych z ojcami
• Niepewność matek dotyczące swoich umiejętności zawodowych

Aby ułatwić powrót do aktywności zawodowej, proponuje się w raporcie: wprowadzenie elastycznego czasu pracy, część etatu, szkolenia przygotowujące, dostępną opiekę instytucjonalną, promowanie pracodawców wspierających matki oraz kampanie edukacyjne zachęcające do sprawiedliwszego podziału obowiązków domowych. To wszystko istnieje, ale wciąż jest problem ze stosowaniem tego w praktyce.

Przy okazji przypadającego Dnia Matki warto zwrócić uwagę na wpływ, jaki rodzicielstwo ma na rozwój i karierę zawodową Polek i Polaków

Najświeższe badanie „Polki i przedsiębiorczość 2025: Wpływ rodzicielstwa na karierę”, przygotowane przez Grupę 4P z okazji XVII edycji konkursu Sukces Pisany Szminką, wskazuje, że rodzicielstwo wciąż silnie i można powiedzieć, że jednak negatywnie wpływa na ścieżkę zawodową kobiet niż mężczyzn.

• Ograniczenie rozwoju kariery: co czwarta Polka (25%) i co piąty Polak (20%) deklarują, że po zostaniu rodzicem ich możliwości rozwoju zawodowego zmalały.
• Trudniejszy powrót do rynku pracy: 31% kobiet uważa, że po narodzinach dzieci ma mniejsze szanse na znalezienie nowej pracy (vs 12% mężczyzn), a co piąta kobieta (20%) nie wróciła do pracy u tego samego pracodawcy po urlopie rodzicielskim (vs 3% mężczyzn).
• Spadek zarobków: 23% kobiet odnotowało spadek wynagrodzenia po urodzeniu dziecka (10% mężczyzn), podczas gdy wzrost deklaruje 16% kobiet i 20% mężczyzn.
• Mniejsze szanse na awans: dostrzega 28% kobiet i 16% mężczyzn. Pełne lub częściowe wyrównanie wynagrodzenia po powrocie z urlopu otrzymało 35% kobiet i 23% mężczyzn.
• Mobilizacja: jednocześnie rodzicielstwo bywa impulsem do większej ambicji zawodowej – deklaruje to 26% ojców i 22% matek, co może odzwierciedlać silniejsze poczucie odpowiedzialności finansowej za rodzinę.

Badanie i publikacja raportu towarzyszą finałowi XVII edycji konkursu Sukces Pisany Szminką – najstarszej i największej w Polsce inicjatywy wspierającej przedsiębiorczość kobiet oraz liderki i liderów działających na rzecz równości, różnorodności i włączania.

Rodzicielstwo pozostaje jednym z największych wyzwań wpływających na rozwój kariery i sytuację zawodową Polaków

Uszczegóławiając powyższe, trzeba wskazać, że rodzicielstwo pozostaje jednym z największych wyzwań wpływających na rozwój kariery i sytuację zawodową Polaków. Jego finansowe konsekwencje w postaci spadku zarobków po narodzinach dzieci odnotowało 23 proc. kobiet i 10 proc. mężczyzn. Z kolei ¼ respondentek przyznaje, że po zostaniu matką możliwości jej rozwoju zawodowego zmniejszyły się, a co piąta po urlopie macierzyńskim nie wróciła do pracy u tego samego pracodawcy. Dla wielu mężczyzn narodziny dzieci stają się impulsem do większej mobilizacji zawodowej – wzrost ambicji po zostaniu rodzicem deklaruje 26 proc. ojców. Dane towarzyszą finałowi XVII edycji konkursu Sukces Pisany Szminką.

Co czwarta Polka deklaruje, że po narodzinach dzieci zmalały jej możliwości rozwoju kariery – wskazują wyniki najnowszego raportu “Polki i przedsiębiorczość 2025: Wpływ rodzicielstwa na karierę”. Wśród mężczyzn takie konsekwencje zauważył co piąty badany. Aż 31 proc. respondentek uważa, że po narodzinach dzieci ma mniejsze szanse na znalezienie nowej pracy, a 20 proc. po urlopie rodzicielskim nie wróciła do pracy u tego samego pracodawcy. Wśród mężczyzn podobne doświadczenia deklaruje odpowiednio 12 proc. i 3 proc. badanych. Badanie Grupy 4P towarzyszy XVII edycji konkursu Sukces Pisany Szminką.

– Po narodzinach dzieci wiele kobiet mierzy się z trudnościami z powrotem na rynek pracy, obawami o utrzymanie swojej pozycji zawodowej czy koniecznością zmiany pracodawcy. Coraz częściej wybierają także modele pracy, które pozwalają lepiej łączyć rozwój zawodowy z życiem rodzinnym. Dla części z nich naturalną ścieżką staje się przedsiębiorczość, dająca większą elastyczność, niezależność i możliwość budowania kariery na własnych zasadach – komentuje Olga Kozierowska, inicjatorka konkursu Sukces Pisany Szminką.

Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni odczuwają finansowe konsekwencje rodzicielstwa

Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni odczuwają finansowe konsekwencje rodzicielstwa. Niemal co czwarta respondentka (23 proc.) deklaruje, że po urodzeniu dziecka jej zarobki zmalały. Podobne doświadczenie wskazuje jedynie co dziesiąty badany mężczyzna. Wzrost wynagrodzenia po zostaniu rodzicem deklaruje 20 proc. mężczyzn i 16 proc. kobiet. Z kolei pełne lub częściowe wyrównanie wynagrodzenia po powrocie z urlopu – uwzględniające podwyżki płac lub inflację z okresu nieobecności – otrzymało 35 proc. kobiet i 23 proc. mężczyzn.

– Godzenie obowiązków zawodowych z rodzicielstwem wpływa na sytuację zawodową i finansową kobiet – potwierdziło to 57 proc. respondentek w badaniu Mastercard. Dlatego tak ważne jest budowanie kultury organizacji, która będzie inkluzywna i wspierająca. W Mastercard mamy specjalne programy dla rodziców, aby ułatwić im godzenie dwóch obszarów życia - rodzinnego i zawodowego – np. dodatkowy 16-tygodniowy urlop dla matek i ojców nowonarodzonych lub adoptowanych dzieci, programy wsparcia dla kobiet powracających z urlopu macierzyńskiego, czy elastyczne formy pracy – komentuje Marta Życińska, dyrektorka generalna polskiego oddziału Mastercard Europe, partnera strategicznego konkursu. – Kultura równości i różnorodności to nie tylko obowiązek społeczny, ale realny zysk ekonomiczny, a włączające środowisko pracy jest fundamentem nowoczesnej gospodarki oraz długofalowego rozwoju biznesu.

Ponad ¼ kobiet po narodzinach dziecka ma mniejsze szanse na awans

Rodzicielstwo wpływa również na sposób, w jaki kobiety postrzegają swoją pozycję na rynku pracy. 28 proc. respondentek uważa, że po narodzinach dzieci zmniejszyły się ich szanse na awans, podczas gdy wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 16 proc. Ponad połowa mężczyzn deklaruje, że rodzicielstwo nie wpłynęło na ich możliwości rozwoju kariery ani sytuację zawodową, a co drugi badany przyznaje, że nie korzystał z urlopu rodzicielskiego.

– Powrót do pracy po urlopie rodzicielskim powinien być otwarciem nowego, satysfakcjonującego rozdziału w karierze. W Lidl Polska wierzymy, że rola pracodawcy nie kończy się na deklaracjach, dlatego w ramach inicjatywy „Kobieca Strona Lidla” aktywnie edukujemy kadrę menedżerską, jak wspierać rodziców w tym procesie. Chcemy, aby każda mama i każdy tata wracający do zespołu czuli, że ich kompetencje są tak samo cenne jak przed przerwą – komentuje Aleksandra Robaszkiewicz, Dyrektorka ds. Relacji Korporacyjnych Lidl Polska, partnera kategorii Firma Zrównoważonego Przywództwa. – Budowanie inkluzywnego środowiska to także zapewnienie realnego poczucia bezpieczeństwa – od transparentnych zasad wynagradzania, po bezpłatne wsparcie psychologów i prawników, które pomaga łączyć ambicje zawodowe ze stabilizacją życiową całej rodziny.

Źródło: Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego "Mama wraca do pracy - bariery behawioralne i kierunki wsparcia” Raport „Polki i przedsiębiorczość 2025” towarzyszy konkursowi Sukces Pisany Szminką. Badanie na zlecenie marki Sukces Pisany Szminką przeprowadzone zostało w listopadzie 2025 r. przez Grupę 4P z użyciem metodologii CAWI z wykorzystaniem licencjonowanego panelu zapewniającego reprezentatywność próby pod kątem płci, wieku, wielkości miejscowości zamieszkania oraz regionu na próbie Polaków w wieku 18-70 lat posiadających dzieci.