Miliony wcześniejszych emerytów i rencistów czekają istotne zmiany. Rząd zatwierdził projekt, który ma całkowicie przebudować zasady dorabiania do świadczeń. ZUS przejmie kontrolę nad weryfikacją dochodów, a specjalny kalkulator online pokaże, kiedy dodatkowy zarobek może oznaczać obniżenie albo zawieszenie wypłaty.
Dla wielu osób pobierających wcześniejsze emerytury i renty obecne przepisy są źródłem ciągłej niepewności. Każdego kwartału zmieniają się limity przychodów, których przekroczenie uruchamia mechanizm zmniejszenia świadczenia albo jego całkowitego zawieszenia. W praktyce oznacza to konieczność stałego kontrolowania zarobków i samodzielnego pilnowania skomplikowanych progów.
Teraz rząd chce ten system uprościć. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został zaakceptowany przez Stały Komitet Rady Ministrów. Kluczowe zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2029 roku.
Limity dorabiania do emerytury pod lupą ZUS
Obowiązujące dziś limity są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem i aktualizowane co trzy miesiące. Obecnie pierwszy próg wynosi 6438,50 zł brutto miesięcznie. Po jego przekroczeniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych może obniżyć wypłacane świadczenie.
Znacznie poważniejsze konsekwencje wiążą się z przekroczeniem drugiego limitu, który wynosi obecnie 11 957,20 zł brutto. W takiej sytuacji ZUS może całkowicie zawiesić wypłatę wcześniejszej emerytury lub renty.
To jednak nie koniec problemów. Jeśli po rozliczeniu okaże się, że świadczenie było wypłacane mimo przekroczenia dopuszczalnych progów, emeryt lub rencista może zostać zobowiązany do zwrotu pieniędzy. Dotyczy to także dodatkowych świadczeń rocznych, w tym trzynastej i czternastej emerytury, które traktowane są wtedy jako świadczenia nienależnie pobrane.
Kalkulator ZUS ostrzeże przed zawieszeniem świadczenia
Najbardziej widoczną zmianą dla seniorów ma być uruchomienie internetowego kalkulatora ZUS. Narzędzie pozwoli na bieżąco sprawdzać, czy osiągane przychody mieszczą się w dopuszczalnych granicach.
System ma działać w prosty sposób. Po wpisaniu danych dotyczących wysokości osiąganych zarobków kalkulator pokaże, czy istnieje ryzyko zmniejszenia świadczenia, czy też może dojść do jego całkowitego zawieszenia.
To rozwiązanie ma ograniczyć liczbę sytuacji, w których seniorzy nieświadomie przekraczają limity i dopiero po czasie dowiadują się o konieczności zwrotu pieniędzy. Dla wielu osób dorabiających do świadczeń może to oznaczać realne bezpieczeństwo finansowe.
ZUS sam sprawdzi dochody emerytów i rencistów
Projekt zakłada także odejście od obowiązku samodzielnego dostarczania dokumentów potwierdzających przychody.
Po zmianach to Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie samodzielnie weryfikował dane o dochodach na podstawie informacji pozyskiwanych z systemów państwowych. Ma to znacząco ograniczyć biurokrację i wyeliminować część błędów wynikających z opóźnień w przekazywaniu dokumentów.
Zmieni się również sposób ustalania limitów. Zamiast kwartalnych aktualizacji progi mają być wyznaczane raz w roku na podstawie prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
To rozwiązanie ma zwiększyć przewidywalność systemu i ułatwić planowanie dodatkowej aktywności zawodowej.
Reforma obejmie więcej świadczeń
Zmiany nie ograniczą się wyłącznie do wcześniejszych emerytur. Nowe zasady mają objąć także osoby pobierające renty socjalne, świadczenia przedemerytalne oraz dodatki dopełniające.
Według wyliczeń ZUS wdrożenie reformy pochłonie ponad 37 mln zł. Największym wyzwaniem będzie rozbudowa systemów informatycznych oraz stworzenie narzędzi do automatycznego monitorowania dochodów.
Ministerstwo Rodziny podkreśla, że właśnie z tego powodu na wejście nowych przepisów trzeba będzie poczekać jeszcze kilka lat. Resort tłumaczy, że przygotowanie pełnej infrastruktury cyfrowej wymaga czasu i rozbudowanych prac technicznych.
Dlaczego reforma jest tak ważna dla seniorów
W Polsce tysiące osób pobierających wcześniejsze emerytury lub renty pozostaje aktywnych zawodowo. Dla wielu z nich dodatkowe dochody są konieczne, by utrzymać dotychczasowy poziom życia.
Nowy kalkulator i automatyczna kontrola dochodów mają zmniejszyć ryzyko błędów, uprościć kontakt z ZUS i dać większą przejrzystość całemu systemowi. To jedna z największych zmian w zasadach rozliczania dorabiania do świadczeń od wielu lat.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu