Każda sobota w miesiącu może być dla pracownika dniem roboczym

Sobota nie jest dniem wolnym od pracy

Choć w powszechnej świadomości dniami pracy są co do zasady dni od poniedziałku do piątku, to jednak zasada ta nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach. Jak wynika z ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, dniami tymi są niedziele oraz:
- 1 stycznia - Nowy Rok,
- 6 stycznia - Święto Trzech Króli,
- pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
- drugi dzień Wielkiej Nocy,
- 1 maja - Święto Państwowe,
- 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja,
- pierwszy dzień Zielonych Świątek,
- dzień Bożego Ciała,
- 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
- 1 listopada - Wszystkich Świętych,
- 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości,
- 24 grudnia - Wigilia Bożego Narodzenia,
- 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
- 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia.

POLECAMY: NSA: Trzeba zbadać, dlaczego bezrobotny rozwiązał umowę o pracę

Sobota a pięciodniowy tydzień pracy

Dlaczego więc tak wielu pracowników ma w praktyce wolne soboty? Bo z art. 129 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy wynika, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Oznacza to w pewnym uproszczeniu, że w tygodniu liczącym 7 dni pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy ma przepracować 5 dni. Ustawowo dniem wolnym jest niedziela, a drugi może zostać wybrany spośród pozostałych 6 dni tygodnia. Przywykliśmy do tego, że w większości przypadków jest to sobota, jednak tak wcale nie musi być. W niektórych branżach to właśnie sobota jest dniem, w którym zapotrzebowanie np. na świadczone usługi, jest największe. Tak jest choćby w branży kosmetycznej czy fryzjerskiej oraz w przypadku szeregu innych branż usługowych, w których największe zainteresowanie klientów przypada często właśnie na ten dzień, w którym wielu z nich – pracujących w biurach czy urzędach – ma dzień wolny od pracy. Pracowników często nie dziwi więc to, że to nie sobota jest dla nich dniem wolnym, a inny dzień tygodnia. Przed laty często stosowanym w tego typu miejscach rozwiązaniem było to, że taki zakład, w którym pracownicy intensywnie pracowali w sobotę, był zamknięty w poniedziałek, a pracownicy mieli wtedy czas na odpoczynek. Obecnie pracodawcy rzadziej decydują się na wyznaczenie wspólnego dnia wolnego dla wszystkich, a harmonogramy praccy są ustalane tak, aby z jednej strony zapewnić pracownikom zgodną z przepisami ilość odpoczynku, z drugiej zaś zapewnić ciągłość pracy zakładu.

POLECAMY: Zgoda dla niepełnosprawnego pracownika na dłuższy czas pracy możliwa w trakcie badań wstępnych. Jest stanowisko PIP

Pracownikom trzeba zapewnić odpoczynek, choć nie zawsze w sobotę

Mówiąc o sobocie jako dniu roboczym trzeba pamiętać również o tym, że w przytoczonym już art. 129 Kodeksu pracy jest mowa o przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że w praktyce nie w każdym tygodniu kalendarzowym pracownik musi mieć zapewnione 2 dni wolne od pracy. Może zdarzyć się tak, że jednym przepracuje 6 dni, a w drugim 4. Każdorazowo jednak należy pamiętać o konieczności przestrzegania zasad dotyczących czasu pracy. W tym m.in., że pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Trzeba przy tym pamiętać, że przez tydzień należy w tej sytuacji rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego. Niezapewnienie pracownikowi minimalnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego lub tygodniowego może być uznane za wykroczenie przeciwko prawom pracownika