Nowelizacja ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej – rozszerzenie kompetencji, nowy system kształcenia i punkty MZ

Te zmiany dotyczą Ciebie bezpośrednio, jeśli:

1. Jesteś położną i nie pracujesz w zawodzie (lub masz problem ze znalezieniem pracy) – nowy model kształcenia da Ci drugą specjalność (pielęgniarkę).
2. Studiujesz położnictwo lub planujesz te studia – zmieni się program: najpierw 3 lata pielęgniarstwo, potem 1,5 roku położnictwo.
3. Jesteś pielęgniarką w hospicjum lub POZ – zyskasz prawo do stwierdzania zgonu i wystawiania L4 (do 5 dni)
4. Pracujesz w domu samopomocy, zakładzie pracy chronionej – formalnie uznane jako wykonywanie zawodu pielęgniarki.

Co to jest nowy model kształcenia położnych? Definicja MZ

Nowy model kształcenia położnych potrwa 4,5 roku łącznie:

• Pierwsze 3 lata: pielęgniarstwo (uzyskujesz tytuł pielęgniarki)
• Następne 1,5 roku: położnictwo (uzyskujesz tytuł położnej)

Efekt? Absolwentka ma dwa zawody – może pracować jako pielęgniarka LUB jako położna, w zależności od sytuacji na rynku pracy i własnych preferencji.

Obecny model kształcenia położnych (który ma iść do zmiany) wygląda tak: studia tylko na kierunku położnictwo (4 lata), a wtedy absolwentka ma tylko zawód położnej, nie może legalnie pracować jako pielęgniarka.

Dlaczego zmiana? W Polsce jest 44 000 położnych, z czego 13 000 nie pracuje w zawodzie (29,5%). Powody to: spadek dzietności, za mało etatów położniczych. Nowy model daje szansę na pracę w pielęgniarstwie, gdy brakuje miejsc pracy w położnictwie.

Dane: 13 tysięcy położnych bez pracy – co mówi Ministerstwo Zdrowia?

„Z uwagi na zmiany demograficzne, coraz więcej położnych doświadcza bezrobocia. W Polsce jest 44 tys. położnych, z czego aż 13 tys. nie wykonuje zawodu, co oznacza, że niemal jedna trzecia położnych pozostaje dziś poza systemem." czytamy w komunikacie Ministerstwa Zdrowia z 19.05.2026.

Cytat wiceminister zdrowia Katarzyny Kęckiej:

„Zawód położnej był, jest i będzie, ale musimy myśleć, jak zabezpieczyć rynek pracy dla położnych. Zawód położnej nie zniknie. My go wzmacniamy."

Co zyskują pielęgniarki? Tabela nowych kompetencji

Proponowane zmiany to nie tylko sama reforma kształcenia położnych. To także nowe uprawnienia. Sprawdź poniżej w tabeli, co ma się zmienić.

Co to oznacza w praktyce? Wnioski z tabeli

1. Dla rodzin osób umieszczonych w hospicjum: Gdy bliski umiera w nocy, pielęgniarka będzie mogła stwierdzić zgon – nie musisz czekać godzinami na lekarza.
2. Dla pacjenta z grypą: Idziesz do pielęgniarki POZ z infekcją, ona wystawia L4 na 3 dni – nie musisz iść do lekarza (szybszy dostęp).
3. Dla pielęgniarki: Większa samodzielność zawodowa, realne odciążenie lekarzy, większy zakres obowiązków - ale może się przełożyć na argument do podwyżki wynagrodzenia.

ZOBACZ TAKŻE: Koniec z posiłkami na dowóz? Unijne prawo podniesie koszty dostawy

Trzy poziomy kompetencji pielęgniarki po nowelizacji

Nowelizacja wprowadzi uporządkowany system kompetencji:

1. Poziom 1: Pielęgniarka ogólna
2. Poziom 2: Pielęgniarka kwalifikowana
3. Poziom 3: Pielęgniarka kliniczna

Obowiązkowy system punktowy – jak u lekarzy

Nowelizacja wprowadza obowiązkowy, punktowy system doskonalenia zawodowego dla pielęgniarek i położnych – tak jak działa to np. u lekarzy.

Jak to będzie działać?

• Musisz zdobywać punkty edukacyjne (szkolenia, konferencje, kursy),
• Tylko jednostki z akredytacją CMKP (Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego) będą mogły prowadzić szkolenia,
• Ujednolicenie standardów kształcenia podyplomowego.

Cel to poprawa jakości kształcenia, zapewnienie aktualnej wiedzy, likwidacja pustych szkoleń, które nie dają realnych kompetencji.

ZOBACZ TAKŻE: Motoambulanse jednak nie w każdym województwie

Co się NIE zmienia – zawód położnej zostaje

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka podkreśliła: „Zawód położnej nie zniknie. My go wzmacniamy."

Co to znaczy, mimo planowanych szerokich zmian?

• Zawód położnej nie zostaje zlikwidowany,
• Nadal będą osobne kwalifikacje położnicze,
• Zmienia się kolejność kształcenia (najpierw pielęgniarstwo, potem położnictwo),
• To zgodne z dyrektywą unijną.

Kiedy wejdą zmiany? Status projektu

Stan na 19 maja 2026: Projekt nowelizacji jest na etapie konsultacji społecznych. Oznacza to, że organizacje zawodowe, pacjenckie i eksperci mogą zgłaszać uwagi.

Kolejne etapy (przewidywane):

1. Konsultacje społeczne (maj–czerwiec 2026),
2. Rozpatrzenie uwag przez MZ,
3. Przyjęcie przez Radę Ministrów,
4. Uchwalenie przez Sejm i Senat, podpis Prezydenta
5. Wejście w życie.

Mając na uwadze przebieg procesu legislacyjnego, realnie zmiany mają szansę wejść w życie pod koniec 2026 lub w pierwszej połowie 2027 – dokładny termin zależy od przebiegu prac legislacyjnych.

Artykuł w skrócie – 5 najważniejszych zmian dla pielęgniarek i położnych po nowelizacji

1. Nowy model kształcenia położnych: 3 lata pielęgniarstwo + 1,5 roku położnictwo – dwa zawody w jednym.
2. Pielęgniarka w hospicjum może stwierdzić zgon – szybszy dostęp dla rodzin pacjentów.
3. Pielęgniarka POZ może wystawić L4 do 5 dni (porada infekcyjna) – mniej kolejek do lekarza.
4. 13 000 z 44 000 położnych bez pracy – nowy model ma pomóc w zatrudnieniu.
5. Obowiązkowy system punktowy – podniesienie jakość kształcenia i utrzymanie kompetencji.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy zawód położnej zostanie zlikwidowany?

Nie. Zawód położnej pozostaje, ale zmienia się model kształcenia (3 lata pielęgniarstwo + 1,5 roku położnictwo).

2. Czy obecne położne stracą prawo wykonywania zawodu?

Nie. Zmiany dotyczą przyszłych studentek, nie osób już pracujących.

3. Czy położna będzie mogła pracować jako pielęgniarka?

Absolwentki nowego modelu będą miały oba zawody. Obecne położne (bez wykształcenia pielęgniarskiego) – nie.

4. Kiedy pielęgniarka będzie mogła wystawiać L4?

Po wejściu w życie ustawy – dotyczy wybranych grup pielęgniarek (POZ, porada infekcyjna), L4 do 5 dni.

5. Kiedy pielęgniarka będzie mogła stwierdzić zgon?

Po wejściu w życie ustawy – tylko w hospicjach i opiece długoterminowej.

6. Co z obecnymi studentkami położnictwa?

Zapewne będą obowiązywać przepisy przejściowe. Szczegóły znajdą się w finalnej wersji ustawy.

7. Czy pielęgniarka w domu samopomocy to oficjalnie wykonywanie zawodu?

Po nowelizacji formalnie uznana będzie praca w środowiskowych domach samopomocy, zakładach pracy chronionej itp. jako wykonywanie zawodu.

8. Co to jest system punktowy doskonalenia zawodowego?

Musisz zdobywać punkty za szkolenia, by utrzymać kompetencje i wykonywać zawód.

Źródło: Ministerstwo Zdrowia