Stażowe rusza od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym. Miliony pracowników może skorzystać na zaliczeniu okresów pracy (na różnych formach) do stażu pracy

Zmiany w uprawnieniach związanych ze stażem pracy wprowadza ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1423). To akt prawny na jaki czekało wielu.

Staż pracy na nowych zasadach – od 1 maja przepisy obejmą już wszystkich pracodawców

1 maja 2026 roku w firmach prywatnych zaczną obowiązywać zmiany w Kodeksie pracy, które poszerzają sposób obliczania stażu pracy. Te przepisy od 1 stycznia 2026 r. obejmują już osoby zatrudnione w jednostkach sektora finansów publicznych. Mogą one zwrócić się do pracodawcy, aby doliczył im do stażu pracy okresy innej aktywności zawodowej niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.

Stażowe nie ma związku ze stażem emerytalnym

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wielokrotnie podkreślał, że nowe regulacje nie dotyczą stażu emerytalnego. Nie wpływają na prawo do emerytury ani na sposób obliczania jej wysokości. Warto mieć świadomość prawną tych nowych regulacji, ponieważ niekiedy nazwa może zmylić.

Na co wpływa zaliczenie okresów zatrudnienia (na różnych formach) do stażu pracy - co daje stażowe?

Wiele osób wciąż zastanawia się: a na co właściwie wpływać będą dodatkowe lata wliczane do stażu pracy? Dodatkowe lata wliczane do stażu pracy będą wpływać m.in. na:

• wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego;
• wyższy dodatek stażowy;
• nabycie prawa do nagrody jubileuszowej lub nabycie prawa do kolejnego, wyższego jej poziomu;
• dostęp do większej liczby ofert pracy tam, gdzie wymagany jest konkretny staż pracy;
• dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę;
• wyższą odprawę w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma 7 dni roboczych na rozpatrzenie takiego wniosku. ZUS wydał ponad 1 mln zaświadczeń

Do ZUS wpłynęło do 28 kwietnia blisko 640 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy. Ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma 7 dni roboczych na rozpatrzenie takiego wniosku, proces jest maksymalnie zautomatyzowany. ZUS wydał ponad 1 mln zaświadczeń.

Kto może ubiegać się o stażowe? Zasady od 1 maja 2026 roku obowiązują już wszystkich

Kodeks pracy wskazuje okresy, które można zaliczyć do stażu pracy pod warunkiem, że osoba, która się o to ubiega, uzyska z ZUS stosowne zaświadczenie. Są to okresy, kiedy taka osoba:

• opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie wypadkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub współpracująca z osobą prowadzącą tę działalność, była objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, z tytułu:
• umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
• umowy agencyjnej,
• współpracy z osobą wykonującą umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług lub umowę agencyjną,
• pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
• pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych,
• była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba podejmująca działalność gospodarczą i niepodlegająca ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez okres pierwszych 6-ciu miesięcy prowadzenia tej działalności (tzw. ulga na start),
• opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe jako osoba współpracująca z osobą podejmującą działalność gospodarczą (wymienioną wyżej),
• miała sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w okresie zawieszenia działalności gospodarczej,
• miała sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem jako osoba współpracująca.

Dlaczego doszło do zmian? Likwidacja nierówności w traktowaniu pracowników ze względu na rodzaj wcześniej podejmowanej przez nich aktywności zawodowej

Jak czytamy w uzasadnieniu do ustawy i jak podkreśla projektodawca (na etapie procedowania): okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, jak również wykonywania zlecenia lub świadczenia usług, wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z tymi osobami albo pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych, okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem czy okres wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej przebyty za granicą u pracodawcy zagranicznego nie są wliczane do okresu zatrudnienia w rozumieniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy. W efekcie utrudnia to dostęp do niektórych uprawnień pracowniczych oraz stanowisk, na których jest wymagane posiadanie określonego stażu pracy. Taka sytuacja jest zatem niekorzystna dla pracowników, którzy przed nawiązaniem stosunku pracy prowadzili działalność gospodarczą we wskazanych formach lub wykonywali pracę na podstawie wymienionych umów cywilnoprawnych, byli osobami współpracującymi, członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych czy członkami spółdzielni kółek rolniczych. Projekt ustawy o zmianie Kodeksu pracy ma za zadanie wyrównanie szans wyżej wymienionych osób w dostępie do niektórych uprawnień pracowniczych, jak i stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego. Projekt ustawy tym samym zlikwiduje w dużej mierze nierówności w traktowaniu pracowników ze względu na rodzaj wcześniej podejmowanej przez nich aktywności zawodowej.

Jak ubiegać się o stażowe? Wniosek o zaświadczenie o stażu USP

Wniosek o zaświadczenie można złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą konta w systemie teleinformatycznym Zakładu (eZUS).

Jak złożyć wniosek USP – krok po kroku:

• Zaloguj się na swoje konto na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.Przejdź do zakładki "Usługi" w menu po lewej stronie
• Wybierz "Złożenie wniosku USP" (Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy).
• Uzupełnij dane w formularzu elektronicznym.
• Wskaż sposób odbioru – zaświadczenie zostanie doręczone elektronicznie na konto PUE ZUS.

Odpowiedź z ZUS na wniosek o stażowe

Gdy odpowiedź na wniosek USP pojawi się na koncie w eZUS, ubezpieczony lub pełnomocnik otrzymuje informację. Jeśli mają włączone powiadomienia, otrzymają informację SMS-em, e-mailem lub w aplikacji mobilnej mZUS – zgodnie z preferencjami ustawionymi w zakładce Ustawienia → Ustawienia subskrypcji. Jeśli osoba, która spodziewa się odpowiedzi na wniosek, nie ma takich ustawień, powinna regularnie logować się do eZUS i sprawdzać, czy decyzja lub zaświadczenie już tam czeka. ZUS zachęca więc do aktywowania powiadomień, aby na bieżąco otrzymywać informacje o nowych dokumentach.

Usługa potwierdzania autentyczności zaświadczeń o podleganiu ubezpieczeniom lub opłacaniu składek, będącego odpowiedzią ZUS na wniosek USP (usługa na portalu eZUS)

Każdy pracodawca może już teraz zdalnie zweryfikować zaświadczenie, które ZUS wydał w odpowiedzi na wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy (formularz USP). Aby sprawdzić autentyczność zaświadczenia na stronie internetowej ZUS, trzeba, kliknąć kafelek [Wyszukiwarki i usługi], a następnie link Usługa potwierdzania autentyczności zaświadczeń o podleganiu ubezpieczeniom lub opłacaniu składek, będącego odpowiedzią ZUS na wniosek USP (usługa na portalu eZUS).

Przyczyną nieprawidłowości może być m.in. zmiana treści zaświadczenia. Aby wyjaśnić sytuację, pracownik, którego ono dotyczy, powinien zgłosić się osobiście do placówki ZUS albo umówić się na e-wizytę.