Wygrana walka z rakiem to nie koniec problemów – dla wielu ozdrowieńców barierą staje się kredyt, bo ubezpieczyciele żądają wyższych składek lub odmawiają ochrony. Pięć kluczowych instytucji żąda zmian. Chcą, by po 5 latach od zakończenia leczenia historia choroby przestała rzucać cień na finanse pacjentów.
To wspólne stanowisko pięciu instytucji może okazać się jedną z najważniejszych zmian dla osób żyjących po chorobie nowotworowej. Chodzi o wprowadzenie do polskiego prawa zasady określanej jako prawo do zapomnienia onkologicznego.
Kredyt po chorobie nowotworowej. Prawo do zapomnienia onkologicznego ma chronić pacjentów
Pani Anna ma 42 lata. Siedem lat temu zakończyła leczenie raka piersi, wróciła do pracy i wychowuje dwójkę dzieci. Razem z mężem postanowiła kupić większe mieszkanie. Dochody rodziny pozwalają na uzyskanie kredytu, jednak pojawia się problem z ubezpieczeniem wymaganym jako zabezpieczenie finansowania. Po wypełnieniu ankiety medycznej otrzymuje odpowiedź, że składka będzie znacznie wyższa niż standardowa. W jednej z ofert słyszy również odmowę objęcia ochroną.
Ten przykład nie jest wyjątkowy. Z podobnymi sytuacjami spotykają się osoby, które skutecznie zakończyły leczenie nowotworów i od wielu lat pozostają zdrowe. Właśnie dlatego pięć instytucji przygotowało wspólne stanowisko dotyczące projektu ustawy o kredycie konsumenckim.
Kredyt po raku. Pięć instytucji chce zmienić przepisy
Pod dokumentem podpisali się:
- Rzecznik Finansowy,
- Rzecznik Praw Obywatelskich,
- Rzecznik Praw Pacjenta,
- Narodowy Instytut Onkologii,
- Polskie Towarzystwo Onkologiczne.
Autorzy wskazują, że osoby, które skutecznie pokonały nowotwór, nie powinny przez wiele lat ponosić konsekwencji swojej dawnej choroby. W stanowisku czytamy:
Osoby, które zostały skutecznie wyleczone z choroby onkologicznej, nie powinny być traktowane przez ubezpieczycieli jako grupa podwyższonego ryzyka wyłącznie z powodu swojej odległej historii chorobowej.
Instytucje zwracają uwagę, że obecne rozwiązania mogą utrudniać dostęp do produktów finansowych mimo pełnego powrotu do aktywności zawodowej i rodzinnej.
Po 5 latach od leczenia raka ubezpieczyciel nie miałby prawa wykorzystywać tych danych
Najważniejsza propozycja sprowadza się do jednej, bardzo konkretnej zasady. Po upływie pięciu lat od zakończenia leczenia onkologicznego dane dotyczące przebytej choroby nie mogłyby być wykorzystywane przy ubezpieczeniu stanowiącym zabezpieczenie kredytu konsumenckiego. Proponowane brzmienie przepisu jest jednoznaczne:
Dane osobowe dotyczące choroby nowotworowej nie mogą być pozyskiwane oraz wykorzystywane do celów związanych z umową ubezpieczenia (...) jeżeli od dnia zakończenia leczenia onkologicznego upłynęło 5 lat.
Autorzy stanowiska przekonują, że takie rozwiązanie zapewni większą pewność prawa i wyeliminuje różnice interpretacyjne.
Prawo do zapomnienia onkologicznego. Dlaczego eksperci chcą zmienić projekt ustawy
Szczególne zastrzeżenia budzi użyte w projekcie określenie „klinicznie uzasadnione zakończenie aktywnego leczenia”. Zdaniem sygnatariuszy jest ono zbyt nieprecyzyjne i może prowadzić do sporów dotyczących momentu rozpoczęcia pięcioletniego okresu ochronnego.
W stanowisku zwracają uwagę, że: „może to prowadzić do sporów dotyczących daty rozpoczęcia okresu przewidzianego w przepisie (...). W praktyce może to podważać pewność sytuacji prawnej konsumenta.” Zamiast tego proponują odwołanie do pojęcia „zakończenia leczenia onkologicznego”, które funkcjonuje już w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej i jest dobrze zdefiniowane.
Ubezpieczenie po chorobie nowotworowej. Nowe zasady mają obowiązywać także przy wypłacie świadczenia
Autorzy dokumentu zwracają uwagę na jeszcze jeden istotny problem. Zakaz wykorzystywania danych o chorobie nowotworowej powinien obowiązywać przez cały okres trwania ubezpieczenia. Dzięki temu ubezpieczyciel nie będzie mógł wracać do historii leczenia także podczas oceny roszczenia po wystąpieniu zdarzenia objętego ochroną. To rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo konsumentów i ograniczyć ryzyko wieloletnich sporów.
Prawo do zapomnienia onkologicznego działa już w Europie. Polska chce wdrożyć podobne rozwiązania
Prawo do zapomnienia onkologicznego nie jest nowym pomysłem. Podobne rozwiązania obowiązują już w części państw europejskich i mają ułatwiać osobom wyleczonym dostęp do kredytów oraz ubezpieczeń. Polska implementuje przepisy wynikające z dyrektywy 2023/2225, która przewiduje ochronę konsumentów po zakończeniu leczenia choroby nowotworowej. Wspólne stanowisko pięciu instytucji ma sprawić, aby krajowe przepisy były bardziej czytelne i skuteczniej chroniły pacjentów. Dla wielu rodzin może to oznaczać możliwość kupna mieszkania, budowy domu lub uzyskania finansowania bez konieczności ponoszenia kosztów wynikających z choroby sprzed wielu lat.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu