Czy wiek emerytalny kobiet i mężczyzn powinien zostać ujednolicony i wynosić 62 lata? Taki postulat trafił do Sejmu w formie petycji i ponownie uruchomił dyskusję, która od lat budzi emocje zarówno wśród pracowników, jak i ekspertów rynku pracy. Komisja sejmowa podjęła już decyzję w tej sprawie, jednak na ewentualną zmianę przepisów jest jeszcze zdecydowanie za wcześnie.
Dla milionów osób najważniejsze pozostaje dziś jedno pytanie: czy rząd zdecyduje się rozpocząć prace nad zmianą wieku emerytalnego, czy propozycja zakończy swój bieg na etapie parlamentarnych analiz.
Wiek emerytalny 62 lata dla kobiet i mężczyzn. Co zdecydował Sejm?
Pomysł wprowadzenia jednolitego wieku emerytalnego na poziomie 62 lat pojawił się w petycji skierowanej do Sejmu. Jej autor proponuje stopniowe dochodzenie do nowego rozwiązania oraz pozostawienie szczególnych zasad dla osób wykonujących prace wyjątkowo ciężkie lub szkodliwe dla zdrowia. W dokumencie znalazły się także propozycje uwzględnienia okresów poświęconych na opiekę nad dziećmi lub bliskimi przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.
Sprawą zajęła się Komisja do Spraw Petycji, która zakończyła prace nad petycją i zdecydowała o skierowaniu dezyderatu do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. To ważny etap procedury parlamentarnej, jednak nie oznacza rozpoczęcia procesu legislacyjnego ani prac nad projektem ustawy. Podczas prac komisji przedstawiciel Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że resort nie widzi obecnie podstaw do prowadzenia prac nad zmianą wieku emerytalnego. W ocenie ministerstwa obecne rozwiązania pozostają zgodne również z prawem Unii Europejskiej.
Wiek emerytalny 62 lata. Co dokładnie zakłada petycja?
Autor petycji przekonuje, że wspólny wiek emerytalny mógłby ograniczyć różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami zarówno pod względem długości pobierania świadczeń, jak i ich wysokości. Dziś kobiety mogą przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lat, natomiast mężczyźni uzyskują takie prawo po ukończeniu 65 lat. W petycji znalazły się również rozwiązania, które mają złagodzić skutki ewentualnej reformy.
Najważniejsze propozycje to:
- Wspólny wiek emerytalny – 62 lata dla kobiet i mężczyzn, wprowadzany stopniowo, np. poprzez zmianę o sześć miesięcy rocznie.
- Utrzymanie wyjątków dla osób wykonujących prace szczególnie ciężkie lub w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Autor postuluje doprecyzowanie katalogu takich zawodów.
- Rekompensata za przerwy w aktywności zawodowej związane z opieką nad dziećmi lub osobami zależnymi. Petycja wskazuje m.in. możliwość doliczania takich okresów do stażu lub zastosowania bonifikaty składkowej przy ustalaniu wysokości emerytury.
- Stały monitoring skutków reformy. Minister właściwy do spraw rodziny i gospodarki miałby przedstawiać Parlamentowi raport co dwa lata, oceniając wpływ zmian na finanse publiczne, rynek pracy i sytuację osób starszych.
Autor petycji zakładał długofalową analizę skutków zmian, a nie jednorazową korektę obowiązujących przepisów.
Emerytura w wieku 62 lat. Czy wcześniejsze zakończenie pracy się opłaca?
Sama możliwość wcześniejszego zakończenia pracy nie zawsze oznacza wyższą jakość życia na emeryturze. Wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od zgromadzonych składek oraz wieku, w którym ubezpieczony zdecyduje się zakończyć aktywność zawodową. Wyobraźmy sobie dwie osoby z podobnym przebiegiem kariery zawodowej.
- Pani Anna kończy pracę zaraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Jej kapitał emerytalny przestaje rosnąć, a zgromadzone środki zostają podzielone na prognozowany okres dalszego życia.
- Pan Marek pracuje jeszcze dwa lub trzy lata. W tym czasie odprowadza kolejne składki, a jego kapitał zwiększa się. Jednocześnie prognozowany okres pobierania emerytury staje się krótszy, co zwykle przekłada się na wyższe miesięczne świadczenie.
Właśnie dlatego coraz więcej osób, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego, pozostaje aktywnych zawodowo. Dla części pracowników dodatkowe dwa lub trzy lata zatrudnienia oznaczają różnicę sięgającą nawet kilkunastu procent przyszłej emerytury. To jeden z argumentów, który regularnie pojawia się w debacie o ewentualnych zmianach wieku emerytalnego i pokazuje, że sama liczba wpisana do ustawy nie rozstrzyga jeszcze o wysokości przyszłych świadczeń.
Dlaczego Polacy odkładają przejście na emeryturę? Dane ZUS pokazują wyraźny trend
Dyskusja o zmianie wieku emerytalnego zbiegła się z innym zjawiskiem, które dobrze pokazują dane z ostatnich lat. Choć kobiety mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat, wielu uprawnionych świadomie odkłada złożenie wniosku do ZUS. Powody są przede wszystkim finansowe. Każdy dodatkowy rok pracy oznacza nie tylko kolejne składki wpływające na konto ubezpieczonego, ale również krótszy przewidywany okres pobierania świadczenia. Efekt często okazuje się na tyle odczuwalny, że część osób decyduje się pozostać na rynku pracy mimo uzyskania prawa do emerytury.
Statystyki pokazują, że zjawisko systematycznie się nasila. Setki tysięcy osób osiągają wiek emerytalny, lecz nie składają od razu wniosku o świadczenie. Jednocześnie rośnie liczba emerytów, którzy pobierają świadczenie i nadal pracują zawodowo. To sygnał, że decyzja o zakończeniu aktywności zawodowej coraz częściej zależy od indywidualnej sytuacji finansowej, a nie wyłącznie od wieku wpisanego do ustawy.
Czy rząd zmieni wiek emerytalny? Obecnie nie ma takich planów
Choć temat regularnie wraca do debaty publicznej, obecnie nic nie wskazuje na rychłą zmianę obowiązujących przepisów. Podczas prac sejmowej Komisji do Spraw Petycji przedstawiciel Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformował, że resort nie widzi przesłanek do rozpoczęcia prac legislacyjnych nad ujednoliceniem wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Nie oznacza to jednak końca dyskusji. W ostatnich miesiącach głos zabrał również prezes ZUS Liwiusz Laska, który stwierdził, że jest zwolennikiem zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Zastrzegł jednocześnie, że kierunek i sposób przeprowadzenia ewentualnej reformy pozostają decyzją polityczną.
Na razie obowiązują więc dotychczasowe zasady:
- 60 lat – wiek emerytalny kobiet,
- 65 lat – wiek emerytalny mężczyzn,
- osiągnięcie wieku emerytalnego daje prawo, a nie obowiązek zakończenia pracy,
- osoba, która spełnia warunki, może nadal pracować i odłożyć moment złożenia wniosku o emeryturę.
Dopóki nie pojawi się projekt ustawy, propozycja wspólnego wieku emerytalnego 62 lata pozostaje jedynie jedną z koncepcji przedstawionych w petycji skierowanej do Sejmu.
Podstawa prawna. Ustawy i źródła
- Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 718 ze zm.).
- Petycja skierowana do Sejmu RP w sprawie ujednolicenia wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn oraz materiały z posiedzenia Komisji do Spraw Petycji.
- Dane statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące przeciętnego dalszego trwania życia oraz komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące aktywności zawodowej osób po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu