NFZ zmienia leczenie w sanatoriach od 2027 r. Pacjent ma dostać terapię dopasowaną do choroby

Największą zmianę odczują pacjenci podczas planowania terapii. Jednocześnie projekt przewiduje likwidację 5-procentowego współczynnika finansowego dla uzdrowisk, co może wywołać dyskusję o finansowaniu całego systemu.

Zmiany w sanatoriach 2027. NFZ wprowadza indywidualny program leczenia

Projekt zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 20 lipca 2026 roku zmienia sposób organizacji leczenia uzdrowiskowego. Każdy świadczeniodawca będzie musiał przygotować program leczenia uwzględniający wiek pacjenta, rozpoznanie oraz katalog zabiegów odpowiadających konkretnemu kierunkowi leczniczemu. Takie rozwiązanie pojawia się wprost w projekcie oraz jego uzasadnieniu. Autorzy dokumentu przekonują, że dzięki temu łatwiej będzie ocenić skuteczność terapii, a jednocześnie racjonalniej wydawać publiczne pieniądze. Z perspektywy pacjenta oznacza to odejście od sytuacji, w której dwie osoby z różnymi schorzeniami otrzymują bardzo podobny zestaw zabiegów. Sanatorium ma większy obowiązek dopasowania terapii do problemu zdrowotnego, a nie wyłącznie do rodzaju pobytu.

Nowe zabiegi w sanatoriach 2027. NFZ opublikował katalog procedur leczniczych

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest katalog zabiegów wykorzystujących naturalne surowce lecznicze, przypisanych do konkretnych kierunków leczenia. Z materiałów wynika, że procedury mają być ściślej powiązane z profilem uzdrowiska oraz rozpoznaniem pacjenta. Projekt zawiera rozbudowaną tabelę przyporządkowującą zabiegi do poszczególnych schorzeń. Przykładowo:

• pulmonologia i laryngologia – inhalacje solankowe, inhalacje ultradźwiękowe, ćwiczenia w basenach z wodą leczniczą;
• ortopedia i reumatologia – okłady borowinowe, galwanoborowina, jonoforeza, kąpiele siarczkowe i solankowe;
• neurologia – ćwiczenia w basenach leczniczych, kąpiele lecznicze, przy czym część zabiegów pozostanie przeznaczona wyłącznie dla dorosłych;
• kardiologia – suche kąpiele kwasowęglowe, inhalacje okołotężniowe oraz wybrane kąpiele lecznicze;
• gastroenterologia – większy nacisk na krenoterapię, czyli kuracje pitne wodami leczniczymi, uzupełniane odpowiednimi kąpielami.

Projekt przewiduje również wyraźniejsze rozdzielenie zabiegów dla dzieci i dorosłych. W niektórych przypadkach określone procedury będą mogły być wykonywane wyłącznie u pełnoletnich pacjentów.

Zobacz także

Blokada recept od 13 września. System odrzuci część e-recept jeszcze przed ich wystawieniem

Co zmieni się dla pacjentów sanatoriów? Kto rzeczywiście zyska na nowych zasadach

Największą korzyścią wydaje się większa indywidualizacja terapii. Dla osoby kierowanej do sanatorium oznacza to większą szansę na leczenie odpowiadające konkretnemu schorzeniu, a nie wyłącznie ogólnemu profilowi uzdrowiska. Możliwe korzyści dla pacjentów:

• bardziej dopasowany zestaw zabiegów,
• większe wykorzystanie naturalnych surowców leczniczych,
• oddzielenie terapii dzieci i dorosłych,
• łatwiejsza ocena skuteczności leczenia,
• bardziej przejrzyste zasady kontroli jakości świadczeń.

Jednocześnie projekt nie przewiduje skrócenia kolejek do sanatoriów ani zwiększenia liczby miejsc. Nie zmienia także zasad kierowania pacjentów przez NFZ. W tym zakresie obecny system pozostaje bez zmian.

NFZ zmienia finansowanie sanatoriów. Znika 5-procentowy współczynnik dla uzdrowisk

To element projektu, który może wywołać największą dyskusję wśród świadczeniodawców. Projekt uchyla stosowanie współczynnika korygującego 1,05, dzięki któremu uzdrowiska otrzymywały wyższe finansowanie za rozliczane świadczenia. Po zmianie rozliczenia mają odbywać się według standardowego współczynnika 1,0. W uzasadnieniu NFZ wskazuje, że ma to uporządkować sposób finansowania świadczeń uzdrowiskowych. Nie oznacza to automatycznie pogorszenia warunków pobytu pacjentów, ponieważ projekt nie przewiduje ograniczenia katalogu świadczeń. Część ekspertów rynku uzdrowiskowego może jednak zwracać uwagę, że niższe finansowanie będzie wymagało większej efektywności organizacyjnej po stronie placówek. Tego rodzaju skutków projekt nie analizuje.

Zmiany w sanatoriach 2027 – najważniejsze zasady w tabeli

Zobacz także

Tak wyglądają sanatoria na NFZ oczami seniorów. „Minimalny komfort to nie fanaberia”

Zapisz na później

Od kiedy zmienią się zasady leczenia w sanatoriach? Termin wejścia w życie

Na razie mówimy o projekcie zarządzenia Prezesa NFZ, który został skierowany do konsultacji. Dokument zakłada, że nowe przepisy będą stosowane do świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2027 r., a wojewódzkie oddziały NFZ będą musiały odpowiednio zmienić obowiązujące umowy z sanatoriami. Ostateczny kształt przepisów może jeszcze ulec zmianie po zakończeniu konsultacji.

Wyjazd do sanatorium po zmianach. Co nowy projekt oznacza dla pacjentów?

Jeżeli projekt zostanie przyjęty bez większych zmian, pacjent nie będzie musiał składać nowych wniosków ani przechodzić dodatkowej procedury kwalifikacyjnej. Zmiany dotyczą przede wszystkim sposobu organizacji leczenia przez świadczeniodawców. Przykładowo osoba kierowana do uzdrowiska z przewlekłą chorobą układu oddechowego może otrzymać zestaw zabiegów oparty głównie na inhalacjach i procedurach przewidzianych właśnie dla tego kierunku leczniczego, zamiast bardziej uniwersalnego programu stosowanego dotychczas.