Nawet siedem lat wcześniej na emeryturę i około 2500 zł brutto miesięcznie. Tak mogą wyglądać emerytury stażowe, o które związki zawodowe walczą od lat. Rząd pracuje nad swoim stanowiskiem, ale nie każdy z 35- i 40-letnim stażem będzie mógł skorzystać z nowych przepisów.
Politycy coraz częściej mówią już nie o tym, czy emerytury stażowe powstaną, lecz w jakiej formie. Najtrudniejsza pozostaje odpowiedź na pytanie, kto za tę reformę zapłaci.
Emerytury stażowe. O wcześniejsze świadczenia OPZZ i „Solidarność” walczą od lat
Dla wielu osób sprawa emerytur stażowych nie jest nowym pomysłem, który pojawił się wraz z obecną koalicją. O takie rozwiązanie od lat zabiegają zarówno OPZZ, jak i NSZZ „Solidarność”. Związkowcy argumentują, że człowiek, który rozpoczął pracę w wieku 18 lub 19 lat i przez cztery dekady odprowadzał składki, nie powinien być zmuszany do pracy do 60. lub 65. roku życia.
Temat wraca przy okazji kolejnych kampanii wyborczych. Prace nad ustawami jednak przeciągają się, a kolejne rządy odkładają decyzję. Powód jest prosty: społecznie pomysł cieszy się dużym poparciem, ale dla finansów publicznych oznacza miliardowe koszty. W Sejmie znajdują się dwa projekty ustaw. Jeden przygotowała „Solidarność”, drugi został zgłoszony przez Lewicę. Oba zakładają odejście od sztywnego wieku emerytalnego na rzecz długości aktywności zawodowej.
Emerytury stażowe 2026. Kto będzie mógł przejść na emeryturę po 35 i 40 latach pracy?
Propozycje przewidują możliwość zakończenia pracy po osiągnięciu odpowiedniego stażu:
- 35 lat dla kobiet,
- 40 lat dla mężczyzn.
Jeżeli ktoś rozpoczął pracę zaraz po ukończeniu szkoły, mógłby przejść na emeryturę nawet kilka lat wcześniej niż obecnie. Projekt obywatelski „Solidarności” większy nacisk kładzie na okresy składkowe, natomiast projekt Lewicy uwzględnia również część okresów nieskładkowych. W obu przypadkach kluczowe znaczenie ma wysokość zgromadzonego kapitału.
Emerytura w wieku 53 i 58 lat. Kiedy można zakończyć pracę nawet siedem lat wcześniej?
Najbardziej spektakularny wariant dotyczy osób, które zaczęły pracę już po ukończeniu 18 lat. W takim przypadku:
- kobieta mogłaby nabyć prawo do emerytury już w wieku 53 lat,
- mężczyzna mógłby zakończyć aktywność zawodową w wieku 58 lat.
To oznacza nawet siedem lat różnicy w porównaniu z obecnymi przepisami. Jest jednak ważny warunek. Liczy się ciągłość składek. Dłuższe przerwy w zatrudnieniu lub okresy pracy bez odprowadzania składek mogą sprawić, że osiągnięcie wymaganego stażu przesunie się o kilka lat.
Czy umowa zlecenia, działalność gospodarcza i umowa o dzieło będą liczyły się do emerytury stażowej?
To jeden z najbardziej problematycznych elementów projektów. Przyszły staż emerytalny mają tworzyć przede wszystkim okresy składkowe. Oznacza to, że znaczenie będzie miało nie tylko to, ile lat ktoś pracował, lecz także od jakich dochodów odprowadzano składki. Do stażu mogą zostać zaliczone:
- okresy pracy na etacie,
- działalność gospodarcza, jeśli składki były opłacane,
- część okresów nieskładkowych, np. urlopy wychowawcze.
Problemy mogą mieć osoby, które przez wiele lat wykonywały pracę na podstawie umowy o dzieło. Taka forma zatrudnienia nie wiąże się z obowiązkowymi składkami emerytalnymi. Znaczenie może mieć także sposób oskładkowania umów zlecenia. Część osób może odkryć, że rzeczywisty staż uznawany przez ZUS jest krótszy od liczby przepracowanych lat.
Emerytury stażowe coraz bliżej? Rząd chce wprowadzić dodatkowe warunki
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje stanowisko wobec projektów ustaw. Z odpowiedzi udzielanych przez resort wynika, że rząd odnosi się do idei przychylnie, ale jednocześnie chce wprowadzić dodatkowe ograniczenia. Jednym z rozwiązań rozważanych przez ekspertów jest wymóg, by wyliczona emerytura wynosiła co najmniej minimalne świadczenie albo nawet 125 proc. emerytury minimalnej. Takie ograniczenie miałoby zmniejszyć koszty reformy, które mogą sięgać kilkunastu miliardów złotych rocznie.
Dlaczego kolejne rządy nie wprowadziły emerytur stażowych? Problemem są miliardowe koszty
Ekonomiści od lat zwracają uwagę, że wcześniejsze przechodzenie na emeryturę oznacza:
- krótszy okres opłacania składek,
- większą liczbę świadczeniobiorców,
- niższe wpływy do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
- wyższe wydatki budżetowe.
Eksperci ostrzegają również przed ryzykiem bardzo niskich emerytur. Osoba, która kończy pracę wcześniej, ma mniej czasu na odkładanie składek, a zgromadzony kapitał musi wystarczyć na dłuższy okres pobierania świadczenia. Jednocześnie związki zawodowe przypominają, że wielu pracowników fizycznych po 40 latach pracy nie jest już w stanie wykonywać swoich obowiązków. Dodatkowym argumentem jest demografia. Według przywoływanych przez OPZZ danych znaczna część mężczyzn nie dożywa wieku emerytalnego.
Ile wyniesie emerytura stażowa? Wyliczenia dla 53-, 55-, 58- i 60-latków [TABELA]
Największe emocje budzi wysokość przyszłych świadczeń. Wszystko zależy od zgromadzonego kapitału i wieku przejścia na emeryturę.
Wiek przejścia | Kapitał emerytalny | Szacunkowa emerytura brutto |
|---|---|---|
53 lata | 450 tys. zł | 1800–2200 zł |
55 lat | 650 tys. zł | ok. 2040 zł |
58 lat | 600 tys. zł | 2200–2600 zł |
60 lat | 700 tys. zł | ok. 2600 zł |
65 lat | 600 tys. zł | 3200–3600 zł |
Różnica między wcześniejszym przejściem na emeryturę a pracą do 65. roku życia może wynosić nawet około 1000 zł miesięcznie.
Przykład
Pani Anna rozpoczęła pracę w wieku 20 lat. W wieku 55 lat osiąga wymagane 35 lat stażu. Na jej koncie emerytalnym znajduje się około 800 tys. zł. Przy takich parametrach świadczenie mogłoby wynieść około 2500 zł brutto. Gdyby zdecydowała się pracować jeszcze pięć lat, emerytura byłaby wyższa o kilkaset złotych.
Kto skorzysta na emeryturach stażowych, a kto może nie spełnić warunków?
Największymi beneficjentami będą:
- osoby zaczynające pracę w wieku 18–20 lat,
- pracownicy z długim i stabilnym zatrudnieniem,
- osoby regularnie odprowadzające składki.
Rozczarować mogą się:
- osoby pracujące przez lata na umowach o dzieło,
- osoby z długimi przerwami w zatrudnieniu,
- samozatrudnieni opłacający minimalne składki,
- osoby, których wyliczona emerytura okaże się zbyt niska.
Czy po przejściu na emeryturę stażową można dalej pracować?
Tak. Emerytura stażowa ma być prawem, a nie obowiązkiem. Osoba, która uzyska możliwość wcześniejszego zakończenia pracy, będzie mogła dalej pracować i powiększać swój kapitał emerytalny. To rozwiązanie daje większą elastyczność, ale jednocześnie przenosi odpowiedzialność za decyzję na samego pracownika.
Przeczytaj także: Sejm zagłosował. Będzie bon senioralny i koordynatorzy opieki długoterminowej
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z późn. zm.).
- Obywatelski projekt ustawy NSZZ „Solidarność” dotyczący emerytur stażowych.
- Poselski projekt ustawy zgłoszony przez Lewicę.
- Interpelacje poselskie i odpowiedzi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
- Komunikaty OPZZ i NSZZ „Solidarność”.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu