Prezydent Ukrainy skrytykował decyzję Karola Nawrockiego o odebraniu mu najwyższego polskiego odznaczenia państwowego, zarzucając polskiemu przywódcy wykorzystywanie napięć wokół Ukrainy do celów politycznych. W wywiadzie dla ukraińskiej telewizji Zełenski porównał działania Nawrockiego do polityki Viktora Orbana i ostrzegł przed konsekwencjami pogarszania relacji między sąsiadującymi narodami.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski po raz pierwszy tak szeroko odniósł się do decyzji prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu mu Orderu Orła Białego. W rozmowie z ukraińskim programem „TSN. Tydzień” ocenił, że działania polskiego przywódcy są elementem wewnętrznej walki politycznej toczącej się w Polsce.
Zdaniem Zełenskiego spór nie wynika z rzeczywistych problemów w relacjach między państwami, lecz z rywalizacji politycznej przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi w Polsce.
Ukraiński prezydent stwierdził, że postrzega decyzję Nawrockiego jako próbę zdobywania politycznych korzyści poprzez odwoływanie się do nastrojów antyukraińskich. W jego ocenie jest to strategia krótkowzroczna, która może negatywnie wpłynąć na relacje obu narodów.
Najmocniejszy fragment wypowiedzi dotyczył porównania polskiego prezydenta do Viktora Orbana. Jak podkreślił Zełenski, podobna polityka była wcześniej prowadzona na Węgrzech i jego zdaniem nie przyniosła pozytywnych rezultatów.
– Tak właśnie postępował Orban. To zła strategia. Uważam, że skończy się to źle – powiedział ukraiński przywódca.
Prezent od Nawrockiego podczas pierwszego spotkania
W wywiadzie pojawił się również nieznany wcześniej wątek dotyczący pierwszego spotkania obu polityków. Zełenski ujawnił, że podczas inauguracyjnego spotkania z Karolem Nawrockim otrzymał od niego książkę poświęconą tragedii wołyńskiej.
Prezydent Ukrainy podkreślił, że przez długi czas nie mówił publicznie o tym geście i nie traktował go jako problemu w relacjach między państwami. Jak zaznaczył, zdecydował się wspomnieć o tym dopiero teraz, w kontekście działań podejmowanych przez polskiego prezydenta.
Według Zełenskiego przekazanie książki o Wołyniu już podczas pierwszego spotkania sygnalizowało znaczenie kwestii historycznych w podejściu Nawrockiego do relacji z Ukrainą.
Ostrzeżenie przed pogorszeniem relacji polsko-ukraińskich
Znaczną część rozmowy ukraiński przywódca poświęcił przyszłości stosunków między Warszawą a Kijowem. Podkreślił, że oba kraje są skazane na współpracę ze względu na wspólne bezpieczeństwo i sąsiedztwo.
Zełenski zaznaczył, że Polska pozostaje jednym z najważniejszych partnerów Ukrainy, a wojna z Rosją sprawia, iż utrzymywanie bliskich relacji ma znaczenie strategiczne nie tylko dla obu państw, ale również dla całej Europy.
Prezydent Ukrainy przestrzegł jednocześnie przed wykorzystywaniem historycznych sporów do bieżącej walki politycznej. W jego opinii budowanie poparcia społecznego na niechęci wobec sąsiadów może prowadzić do trwałego pogorszenia wzajemnych relacji.
Jak argumentował, brak dialogu i wzajemnego szacunku może z czasem prowadzić do radykalizacji postaw społecznych i pogłębiania podziałów.
Decyzja Nawrockiego wywołała reakcję w Ukrainie
Przypomnijmy, że 19 czerwca Karol Nawrocki poinformował o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Decyzja została uzasadniona zgodą ukraińskiego prezydenta na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwy „Bohaterów UPA”. W Polsce wywołało to falę krytyki ze względu na historyczną odpowiedzialność Ukraińskiej Powstańczej Armii za zbrodnie na ludności polskiej na Wołyniu.
Nawrocki podkreślał, że jako Wielki Mistrz Orderu Orła Białego ma obowiązek dbać o prestiż najwyższego polskiego odznaczenia państwowego. Według niego zgoda na honorowanie formacji związanej z UPA przekroczyła „próg bólu” wielu Polaków.
W odpowiedzi Zełenski poinformował, że odesłał odznaczenie do Polski. Jednocześnie podobny krok zapowiedzieli lub podjęli także byli prezydenci Ukrainy oraz część wysokich urzędników państwowych.
Historyczny spór ponownie dzieli Warszawę i Kijów
Decyzja dotycząca Orderu Orła Białego wpisuje się w szerszy spór o pamięć historyczną. Dla części Ukraińców UPA pozostaje symbolem walki o niepodległość przeciwko Związkowi Sowieckiemu i III Rzeszy. W Polsce organizacja ta jest jednak kojarzona przede wszystkim z rzezią wołyńską i masowymi mordami dokonanymi na polskiej ludności cywilnej w latach 1943–1945. Według polskich szacunków ofiarą tych wydarzeń padło około 100 tys. Polaków.
Spór wywołał również reakcje części polskich polityków. Premier Donald Tusk apelował o tonowanie emocji, wskazując, że eskalacja konfliktu między Warszawą a Kijowem może przynieść korzyści wyłącznie Rosji. Podobne stanowisko prezentowali przedstawiciele polskiego rządu odpowiedzialni za politykę zagraniczną i bezpieczeństwo
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu