Krew będzie droższa od 2027 roku. Czy honorowi dawcy mogą na tym zyskać?

Choć w dokumentach pojawiają się konkretne kwoty za jednostkę krwi czy osocza, honorowy dawca nie otrzymuje za oddanie krwi wynagrodzenia. Kto więc faktycznie płaci i kiedy w Polsce można legalnie otrzymać pieniądze za oddanie składników krwi?

Ile będzie kosztować krew w 2027 roku? Ministerstwo proponuje nowe opłaty

Projekt rozporządzenia zakłada wzrost większości opłat obowiązujących od 1 stycznia 2027 r. Ministerstwo wylicza, że średnio wyniosą one o 5,65 proc. więcej niż w 2026 r., co ma zrekompensować rosnące koszty funkcjonowania centrów krwiodawstwa, przede wszystkim wynagrodzenia pracowników, inflację oraz koszty badań, preparatyki i przechowywania krwi. Najważniejsze stawki wyglądają następująco:

Źródłem podwyżek jest coroczna aktualizacja opłat wynikająca z ustawy o publicznej służbie krwi. Minister zdrowia ustala je z uwzględnieniem kosztów pobierania, badania, preparatyki i przechowywania krwi oraz wskaźnika cen ogłaszanego przez GUS.

Kto naprawdę płaci za krew i jej składniki?

Opłat nie ponosi pacjent, który wymaga przetoczenia krwi podczas leczenia w publicznym systemie ochrony zdrowia. Schemat wygląda następująco:

• Regionalne Centrum Krwiodawstwa wydaje krew szpitalowi,
• szpital uiszcza opłatę określoną w rozporządzeniu,
• koszt leczenia jest następnie refundowany przez NFZ zgodnie z obowiązującymi zasadami finansowania świadczeń.

Ministerstwo wprost wskazuje w ocenie skutków regulacji, że opłaty są ponoszone przez podmioty lecznicze, a następnie uwzględniane w rozliczeniach z Narodowym Funduszem Zdrowia. Sam projekt nie ma zwiększyć wydatków ponad środki zaplanowane w finansach NFZ na 2027 r.

Zobacz także

Zapisy do lekarzy na NFZ na nowych zasadach. Jest harmonogram e-rejestracji dla 31 poradni

Czy honorowy dawca dostaje pieniądze za oddanie krwi?

Nie. Polski system krwiodawstwa opiera się na zasadzie dobrowolnego i nieodpłatnego oddawania krwi. Oznacza to, że osoba oddająca krew nie otrzymuje wynagrodzenia za sam fakt donacji. Honorowy dawca może natomiast korzystać z wielu ustawowych uprawnień, m.in.:

• dwóch dni zwolnienia od pracy lub nauki w związku z oddaniem krwi,
• posiłku regeneracyjnego,
• zwrotu kosztów przejazdu w przypadkach przewidzianych przepisami,
• ulg oraz przywilejów dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi.

To oznacza, że kwota 368 zł czy 1 265 zł widoczna w projekcie rozporządzenia nie trafia do kieszeni dawcy. Jest elementem finansowania publicznego systemu krwiolecznictwa.

Czy w Polsce można dostać pieniądze za oddanie krwi? Są wyjątki

Tu pojawia się wyjątek, o którym wie niewiele osób. Polskie przepisy dopuszczają sytuacje, gdy wynagrodzenie może zostać wypłacone za pobranie niektórych składników krwi przeznaczonych do celów innych niż standardowe lecznictwo, jeśli przewidują to odrębne regulacje i zawarte umowy. Dotyczy to przede wszystkim szczególnych procedur związanych z pobieraniem osocza lub komórek do określonych zastosowań medycznych czy badań, a nie honorowego krwiodawstwa prowadzonego przez publiczną służbę krwi. Dla przeciętnego honorowego dawcy odpowiedź pozostaje więc jednoznaczna — za oddanie krwi w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa wynagrodzenie nie przysługuje.

Dlaczego rosną opłaty za krew i jej składniki?

Z uzasadnienia projektu wynika, że powodów jest kilka. Najważniejsze z nich to:

• rosnące wynagrodzenia pracowników centrów krwiodawstwa,
• inflacja i wzrost cen materiałów medycznych,
• wyższe koszty badań laboratoryjnych,
• droższa preparatyka i przechowywanie krwi,
• spadek przychodów ze sprzedaży nadwyżek osocza do producentów leków.

Resort zwraca uwagę, że część regionalnych centrów krwiodawstwa pogarsza swoją sytuację finansową, a osiem zakończyło analizowany okres stratą netto. W ocenie autorów projektu bez podwyższenia opłat utrzymanie bezpieczeństwa systemu byłoby coraz trudniejsze.

Zobacz także

ZUS zapłaci lekarzom nawet 20 tys. zł. To oni decydują, kto dostanie rentę

Od kiedy będą obowiązywać nowe opłaty za krew?

Projekt zakłada, że nowe opłaty wejdą w życie 1 stycznia 2027 r. Na razie dokument pozostaje na etapie opiniowania i konsultacji publicznych, dlatego ostateczne kwoty mogą jeszcze ulec zmianie przed podpisaniem rozporządzenia przez ministra zdrowia.