Pani Krystyna przez kilkanaście lat leczyła nadciśnienie i była przekonana, że skoro choroba doprowadziła do poważnych problemów z sercem, zasiłek pielęgnacyjny jej przysługuje. W urzędzie usłyszała jednak, że sama diagnoza nie wystarczy. Dopiero odpowiednie orzeczenie i dokumentacja otworzyły jej drogę do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł miesięcznie.
Czy istnieje lista chorób, które dają prawo do zasiłku pielęgnacyjnego?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Czy cukrzyca wystarczy, aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny z MOPS? A może Hashimoto, dyskopatia albo choroba Parkinsona? W internecie nie brakuje artykułów obiecujących gotowe odpowiedzi, ale przepisy nie przewidują wykazu schorzeń, które automatycznie gwarantują zasiłek pielęgnacyjny. Nie oznacza to jednak, że rodzaj choroby nie ma znaczenia. Są schorzenia, które znacznie częściej niż inne pojawiają się w pytaniach kierowanych do urzędów i organizacji pomagających osobom z niepełnosprawnościami. Wynika to z faktu, że u części pacjentów mogą prowadzić do trwałego ograniczenia sprawności i konieczności korzystania z pomocy innych osób.
Przy tych chorobach Polacy najczęściej pytają o zasiłek pielęgnacyjny
Najwięcej pytań dotyczy:
- cukrzycy,
- nadciśnienia tętniczego,
- Hashimoto i niedoczynności tarczycy,
- dyskopatii,
- choroby zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa,
- reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS),
- przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),
- astmy,
- choroby Parkinsona,
- przewlekłej niewydolności serca.
Często pojawiają się również pytania o padaczkę, stwardnienie rozsiane, przewlekłą chorobę nerek, jaskrę, chorobę Alzheimera czy nowotwory. Sama obecność choroby na tej liście nie oznacza jednak prawa do świadczenia. To jedynie schorzenia, które najczęściej budzą wątpliwości pacjentów.
Cukrzyca i Hashimoto. Czy przy tych chorobach można dostać zasiłek pielęgnacyjny?
Cukrzyca i Hashimoto należą do chorób przewlekłych, dlatego wiele osób zakłada, że już sama diagnoza wystarczy do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. W praktyce najczęściej tak nie jest. U większości pacjentów leczenie pozwala zachować aktywność zawodową i samodzielność. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pojawiają się ciężkie powikłania, takie jak utrata wzroku, amputacje, niewydolność nerek lub inne schorzenia, które znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie. To właśnie takie przypadki najczęściej stają się przedmiotem postępowania orzeczniczego.
Dyskopatia, RZS i choroby kręgosłupa. Sam rezonans nie wystarczy
Dyskopatia, choroba zwyrodnieniowa czy reumatoidalne zapalenie stawów mogą przebiegać bardzo różnie. Dla jednych oznaczają okresową rehabilitację i powrót do normalnej aktywności. Dla innych stają się przyczyną trwałego ograniczenia sprawności. Dlatego sam opis rezonansu magnetycznego lub zdjęcia RTG nie przesądza jeszcze o wyniku postępowania. Znaczenie ma cały przebieg choroby – leczenie, rehabilitacja, przebyte zabiegi oraz rzeczywisty wpływ schorzenia na codzienne życie.
POChP, Parkinson i niewydolność serca. Choroba to dopiero początek
Podobnie jest w przypadku POChP, astmy, niewydolności serca czy chorób neurologicznych, takich jak Parkinson lub stwardnienie rozsiane. U części pacjentów przez długi czas udaje się utrzymać dobrą sprawność. U innych z biegiem lat pojawiają się coraz większe trudności z poruszaniem się, wykonywaniem codziennych obowiązków czy samodzielnym funkcjonowaniem. To właśnie dlatego osoby z identycznym rozpoznaniem mogą otrzymać różne decyzje. W praktyce liczy się nie tylko nazwa choroby, ale również jej przebieg i rzeczywiste konsekwencje dla chorego.
Największy błąd? Szukanie „listy chorób”
Wiele osób zaczyna od wpisania w wyszukiwarkę nazwy swojej choroby i dopisania słów „zasiłek pielęgnacyjny”. To zrozumiałe, ale może prowadzić do błędnych wniosków. Nawet jeśli dwa schorzenia brzmią tak samo w dokumentacji medycznej, ich przebieg może być zupełnie inny. Dlatego zamiast szukać listy chorób, warto sprawdzić, jakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać odpowiednie orzeczenie. To ono jest pierwszym krokiem do ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny.
Co naprawdę decyduje o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego?
Sama diagnoza to dopiero początek. Osoby ubiegające się o zasiłek pielęgnacyjny często skupiają się na wynikach badań, opisach rezonansu czy kartach wypisowych ze szpitala. Taka dokumentacja jest ważna, ale nie odpowiada na najistotniejsze pytanie – w jakim stopniu choroba wpływa na codzienne funkcjonowanie. Dlatego oprócz rozpoznania znaczenie mają także aktualne zaświadczenia od lekarzy prowadzących, historia leczenia specjalistycznego, rehabilitacja, przebyte zabiegi oraz informacje o trwałych ograniczeniach sprawności. Im pełniejszy obraz stanu zdrowia, tym łatwiej ocenić, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki do wydania odpowiedniego orzeczenia. Największe znaczenie mają przede wszystkim:
- aktualne zaświadczenia od lekarzy prowadzących,
- dokumentacja leczenia specjalistycznego,
- wypisy ze szpitali,
- dokumentacja rehabilitacji,
- opisy przebytych zabiegów,
- informacje o trwałych ograniczeniach sprawności.
Pierwszy krok do zasiłku pielęgnacyjnego. Nie zaczyna się w MOPS
Wiele osób jest przekonanych, że aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny, wystarczy złożyć wniosek w urzędzie. W praktyce droga do świadczenia zaczyna się znacznie wcześniej. Najpierw trzeba uzyskać orzeczenie, które zgodnie z przepisami uprawnia do zasiłku pielęgnacyjnego. W przypadku osób powyżej 16. roku życia oznacza to co do zasady orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia. Samo orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności nie daje prawa do tego świadczenia. Dopiero spełnienie tych warunków pozwala złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny.
Jak wygląda procedura ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny?
Choć każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, procedura zwykle przebiega według podobnego schematu.
1. Zgromadzenie dokumentacji medycznej
Przed złożeniem wniosku warto przygotować aktualne zaświadczenia lekarskie, wyniki badań, wypisy ze szpitali oraz dokumentację leczenia i rehabilitacji.
2. Wniosek o wydanie orzeczenia
Dokumenty trafiają do Powiatowego lub Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który ocenia, czy stan zdrowia spełnia warunki określone w przepisach.
3. Posiedzenie zespołu orzekającego
Podczas postępowania analizowana jest dokumentacja medyczna, a w razie potrzeby przeprowadzane jest badanie oraz rozmowa dotycząca codziennego funkcjonowania. Celem jest ustalenie, w jakim stopniu choroba wpływa na samodzielność osoby ubiegającej się o świadczenie.
4. Wydanie orzeczenia
Po zakończeniu postępowania zespół wydaje orzeczenie. Jeśli spełnia ono warunki przewidziane w ustawie, można przejść do kolejnego etapu.
5. Złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny
Wniosek składa się w urzędzie gminy, urzędzie miasta lub jednostce realizującej świadczenia rodzinne, najczęściej MOPS albo GOPS.
Dlaczego urząd odmawia zasiłku pielęgnacyjnego? Najczęstsze powody
Odmowa nie oznacza, że urząd kwestionuje samą chorobę. Najczęściej wynika z niespełnienia warunków określonych w przepisach lub z niewystarczającej dokumentacji potwierdzającej wpływ schorzenia na codzienne funkcjonowanie. Do najczęstszych przyczyn odmowy należą:
- brak orzeczenia uprawniającego do świadczenia,
- niespełnienie ustawowych warunków przyznania zasiłku,
- niewystarczająca dokumentacja medyczna,
- pobieranie dodatku pielęgnacyjnego w przypadkach wyłączających prawo do zasiłku pielęgnacyjnego,
- inne sytuacje związane ze zbiegiem świadczeń przewidziane w przepisach.
Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny. Najważniejsze różnice
Nazwy brzmią podobnie, dlatego wiele osób używa ich zamiennie. W rzeczywistości są to dwa różne świadczenia, przyznawane na podstawie odmiennych przepisów.
- Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym. Wypłaca go gmina lub jednostka realizująca świadczenia rodzinne, najczęściej MOPS albo GOPS.
- Dodatek pielęgnacyjny przysługuje na podstawie przepisów emerytalno-rentowych i jest wypłacany przez ZUS lub inny właściwy organ rentowy.
W niektórych przypadkach przepisy wyłączają możliwość pobierania obu świadczeń jednocześnie. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, które z nich przysługuje w konkretnej sytuacji.
Podstawa prawna
- Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – określa zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego oraz krąg osób uprawnionych.
- Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – reguluje zasady orzekania o niepełnosprawności i stopniach niepełnosprawności.
- Informacje Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące świadczeń rodzinnych.
- Informacje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące dodatku pielęgnacyjnego.
- Serwis gov.pl – procedura ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu