"Przywracanie tożsamości ofiarom terroru komunistycznego jest obowiązkiem państwa i społeczeństwa. Przeszkodę dla tych działań stanowi brak stosownych regulacji prawnych, dotyczących sytuacji, gdy w miejscach pochówków ofiar reżimu komunistycznego, w latach późniejszych, za przyzwoleniem i wiedzą ówczesnych władz, zezwalano na ponowne pochówki" - poinformowała Kancelaria Prezydenta, która w czwartek przedstawiła projekt na swojej stronie internetowej.

Kancelaria zwróciła uwagę, że obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ekshumacji zwłok i szczątków z tzw. późniejszych grobów, co jest w wielu przypadkach konieczne dla umożliwienia ekshumowania ofiar reżimu komunistycznego z grobów położonych niżej.

"Zmiana przepisów ma dać podstawę m.in. do przenoszenia grobów wybudowanych w latach późniejszych, pod którymi znajdują się szczątki ofiar komunizmu z lat 40. i 50., po to by zadośćuczynić ofiarom reżimu komunistycznego i ich rodzinom poniesioną ofiarę" - podała Kancelaria.

Podkreślono też, że nowe przepisy wprowadzą gwarancję, że "w przypadku, gdy z ekshumacją wiąże się konieczność przeniesienia grobu na inne miejsce, wydanie decyzji o ekshumacji i przeniesieniu grobu poprzedza się rokowaniami z najbliższą pozostałą rodziną osoby zmarłej lub osobami, które dokonały pochówku".

"Projektowana ustawa przewiduje dodanie przepisu zobowiązującego wojewodę do ponoszenia kosztów wszystkich czynności wynikających z wydanej decyzji o ekshumacji" - dodaje kancelaria.

Projektowana nowelizacja dotyczy ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Potrzeba nowelizacji przepisów wiąże się z m.in. obecną sytuacją na Łączce Cmentarza Wojskowego w Warszawie, gdzie przeszkodą w kontynuowaniu przez Instytut Pamięci Narodowej ekshumacji szczątków ofiar z lat 40. i 50. są znajdujące się nad nimi groby z lat 80. Ich przeniesienie wymaga uzyskania zgody, jak ocenia IPN, kilku tysięcy krewnych pochowanych tam osób, co jest zadaniem niewykonalnym. Inicjatywa prezydenta ma umożliwić zakończenie tych prac.

W latach 1982-1984 pochowano na Łączce ok. 200 osób uznanych za zasłużone dla państwa. Zasłużeni byli m.in. wyższymi oficerami Wojska Polskiego - służb medycznych, inżynieryjnych, logistycznych. Na terenie tym chowano także sędziów okresu stalinowskiego, oficerów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Informacji Wojskowej. Tymczasem wśród poszukiwanych przez IPN na Łączce ofiar UB są wybitne postaci polskiej historii, m.in. gen. August Emil Fieldorf i rtm. Witold Pilecki. (PAP)

nno/ par/ malk/