Prawo karne

Rzecznik praw obywatelskich domaga się od służb informacji, na jaką skalę w Polsce popełnia się przestępstwa z nienawiści. Chce też wiedzieć, czy są one skutecznie zwalczane, a policjanci i prokuratorzy odpowiednio do tego przygotowywani.

Do okna życia w Goleniowie trafił półtoraroczny chłopiec. Choć dziecko jest zdrowe, sprawa natychmiast zmobilizowała policję, która w krótkim czasie ustaliła tożsamość matki. Czy kobiecie grozi więzienie za porzucenie syna? Wyjaśniamy, dlaczego służby szukały rodzicielki, mimo że idea okna życia zakłada anonimowość, oraz co teraz stanie się z chłopcem, który trafił już pod opiekę zastępczą.

Waldemar Bonkowski, były senator PiS skazany za znęcanie się nad psem ze szczególnym okrucieństwem, unika wykonania części kary. Choć polityk, który przywiązał zwierzę do haka holowniczego, miał odpracować 30 godzin miesięcznie na cele społeczne, sąd umorzył postępowanie wykonawcze. Powodem jest stan zdrowia skazanego, który według biegłych lekarzy stanowi trwałą przeszkodę w odbyciu kary.

Niedawne ułaskawienie przez Karola Nawrockiego kobiety skazanej za zamieszczenie w sieci negatywnego wpisu pod adresem lekarza ginekologa wywołało dyskusję na temat granic dozwolonej krytyki. A także konsekwencji, jakie powinniśmy za nią ponosić.

Przyspieszenie procedur i zmiana nadmiernie inkwizycyjnego charakteru postępowania karnego – takie mają być cele przygotowanego przez resort sprawiedliwości projektu zakładającego rozszerzenie trybów konsensualnych.

W systemie dozoru elektronicznego może wkrótce zmienić się jedna z kluczowych zasad dotyczących odbywania kary poza zakładem karnym. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało rozwiązanie, które pozwoliłoby skazanym spędzać w domu – pod elektroniczną kontrolą – znacznie dłuższy końcowy okres kary niż obecnie.

Uzupełnienie przepisów kodeksu karnego o przepisy, które pozwolą ścigać osoby wprowadzające do obrotu urządzenia oraz oprogramowania przeznaczone do ataków hakerskich. Taki jest cel zmian w kodeksie karnym, którymi zajmie się Sejm na trwającym właśnie posiedzeniu.

W postępowaniu przygotowawczym prokurator może co do zasady udostępnić akta podejrzanemu i jego obrońcy nie tylko do wglądu, lecz także z prawem sporządzania odpisów i kopii (art. 156 par. 5 k.p.k.). Ograniczenie dostępu wyłącznie do „czytania akt”, bez możliwości wykonania fotokopii lub utrwalania treści, jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo – gdy wymaga tego dobro postępowania albo ważny interes państwa – w przeciwnym razie może oznaczać bezpodstawne ograniczenie prawa do obrony.

Od 10 tys. do 200 mln zł – tyle będą wynosić kary, jakie sądy będą mogły nakładać na podmioty zbiorowe popełniające przestępstwa przeciwko środowisku. Ministerstwo Sprawiedliwości właśnie opublikowało założenia do projektu ustawy, która ma zwiększyć poziom ochrony środowiska naturalnego.

Projekt nowelizacji k.p.k. zakłada, że podczas przesłuchania świadek poda więcej danych, m.in. PESEL, numer dokumentu tożsamości czy e-mail. Informacje te mają być przechowywane w osobnym załączniku, aby lepiej chronić prywatność.

Rzecznik praw obywatelskich interweniuje u ministrów w sprawie niewystarczającej liczby miejsc leczenia zaburzeń preferencji seksualnych u osób, które wyszły już z izolacji, ale nadal muszą się poddawać terapii. Alarmuje, że bez pomocy mogą one znowu wejść w konflikt z prawem.

Wyrok z 19 marca 2026 r. w sprawie B.G. przeciwko Francji (skarga nr 70945/17) stanowi ważny głos w dyskusji o granicach dopuszczalnych uproszczeń w reakcji karnej państwa. ETPC wskazał, że państwo nie może przypisywać jednostce popełnienia przestępstwa bez zapewnienia jej możliwości skorzystania z gwarancji rzetelnego procesu.

Głosowanie nad odrzuceniem weta prezydenta do zmian w Kpk pokaże, kto naprawdę chce uczciwej procedury karnej, a kto woli dalej bronić państwa, które działa na skróty – ocenił w piątek minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek.

Radcowie oczekują, że zmiany realizujące założenia dyrektywy obrończej zostaną wprowadzone nowym projektem ustawy. Takiego scenariusza nie wyklucza Ministerstwo Sprawiedliwości.

Przepisy dotyczące przechowywania danych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP) być może wymagają zmian – przyznaje resort spraw wewnętrznych. To odpowiedź na apel rzecznika praw obywatelskich.