Staż ma być realizowany na podstawie umowy o pracę, a stażyści mają otrzymywać wynagrodzenie w wysokości co najmniej 65 proc. płacy minimalnej. Takie m.in zmiany przewiduje nowy projekt ustawy o stażach z 21 kwietnia 2026 r., który został skierowany ponownie do konsultacji i opiniowania.
Najważniejsza zmiana w projekcie w porównaniu do projektu przedstawionego przez resort pracy 17 listopada 2025 r. dotyczy podstawy prawnej stażu. W pierwszej wersji zakładano, że będzie on oparty na umowie cywilnoprawnej. To rozwiązanie dawało dużą elastyczność, ale jednocześnie otwierało pole do nadużyć. W nowym projekcie z tej koncepcji zrezygnowano. Staż ma być co do zasady realizowany na podstawie umowy o pracę. Wyjątek przewidziano dla stażu osób małoletnich, dla których wprowadzono odrębny typ umowy.
To jednak nie wszystko. Projekt jasno odwołuje się do podstawowej zasady prawa pracy: jeśli ktoś wykonuje obowiązki pod kierownictwem pracodawcy, w określonym miejscu i czasie, to jest pracownikiem – niezależnie od tego, jak nazwana jest umowa.
Jednocześnie ustawodawca nie zdecydował się na pełne zrównanie stażu z zatrudnieniem pracowniczym. Stażyści nie będą objęci wszystkimi przepisami Kodeksu pracy. Wyłączono m.in. regulacje dotyczące umów na okres próbny, zasad zawierania umów terminowych, odpraw czy niektórych uprawnień związanych z rozwojem zawodowym. Staż pozostaje więc formą pośrednią – bliższą stosunkowi pracy niż dotychczas, ale nadal odrębną.
Wynagrodzenie stażysty: minimum 65% płacy minimalnej
Zmieniają się też zasady wynagradzania. W pierwszej wersji projektu przewidywano dość szerokie widełki świadczenia dla stażysty – od 35% do 100% przeciętnego wynagrodzenia. Co ważne, świadczenie miało przysługiwać również za dni wolne, a okres jego pobierania miał wliczać się do stażu pracy i okresów składkowych. W obecnym projekcie postawiono na inne rozwiązanie. Wynagrodzenie stażysty nie może być niższe niż 65% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeśli staż odbywa się w niepełnym wymiarze czasu, kwota ta jest ustalana proporcjonalnie do czasu odbywanego stażu.
Zakaz pośrednictwa agencji pracy tymczasowej
Nowością jest całkowity zakaz kierowania osób na staż przez agencje pracy tymczasowej. Tego rozwiązania wcześniej nie było. Ustawodawca chce w ten sposób ograniczyć sytuacje, w których staż staje się elementem działalności pośredników, a nie bezpośredniej relacji między pracodawcą a osobą uczącą się zawodu. Za złamanie zakazu przewidziano karę grzywny – od 3 do 30 tys. zł.
Projekt ustawy mniej szczegółowy: znika normowanie czasu pracy i regulacje BHP
Jednocześnie projekt został wyraźnie „odchudzony”. Zniknęło wiele szczegółowych przepisów, które wcześniej regulowały niemal każdy element stażu. W poprzedniej wersji określano dokładnie czas pracy stażysty – minimum 4 godziny dziennie, maksymalnie 8 godzin i przeciętnie 40 godzin tygodniowo. Były też osobne zasady dla osób z niepełnosprawnościami. Teraz takich zapisów już nie ma. Podobnie jest z dniami wolnymi. Wcześniej stażysta miał mieć jasno określone prawo do wolnego – jeden dzień za każde 30 dni stażu, a po trzech miesiącach nawet dwa dni miesięcznie. Obecny projekt takich regulacji nie zawiera. Z ustawy zniknęły też szczegółowe obowiązki pracodawcy dotyczące organizacji stażu – np. zapewnienia odzieży roboczej, badań czy szkoleń BHP. Założenie jest takie, że skoro staż ma być realizowany w ramach stosunku pracy, to te kwestie i tak regulują przepisy ogólne.
Mniej szczegółowe są także przepisy dotyczące samej umowy o staż. W pierwszej wersji dokładnie określano, co musi się w niej znaleźć – od godzin pracy po wysokość świadczenia. Dziś katalog tych elementów jest krótszy i bardziej ogólny. Podobnie wygląda kwestia rozwiązywania umowy. Zniknęły konkretne okresy wypowiedzenia (7 lub 14 dni) oraz przepisy o możliwości przedłużenia stażu.
Co pozostaje bez zmian: limit 6 miesięcy stażu i wyłączenia spod ustawy
Nie wszystko się jednak zmienia. Nadal obowiązuje maksymalny sześciomiesięczny okres stażu. Utrzymano też ograniczenia dotyczące liczby stażystów w firmie oraz zakaz wymagania doświadczenia od kandydatów. Projekt nie obejmuje wszystkich form staży. Poza jego zakresem pozostają m.in. praktyki studenckie i szkolne, staże organizowane przez urzędy pracy oraz aplikacje w zawodach regulowanych, takich jak prawo czy medycyna. Nowe przepisy będą więc dotyczyć głównie staży funkcjonujących na tzw. otwartym rynku pracy.
Projektowana ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. i zastąpić obecne przepisy dotyczące praktyk absolwenckich. Poprzedni projekt przewidywał, że ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Podstawa prawna
Etap legislacji: projekt ustawy o stażach skierowany do konsultacji i opiniowania
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu