Jest projekt wyższych emerytur. Nawet 552 zł więcej z ZUS dla części seniorów

Projekt nie oznacza jednak pełnej rekompensaty dla wszystkich. Część emerytów otrzyma wyższe świadczenie dopiero od 2027 r., a kwestia wyrównania za minione lata nadal budzi dyskusję.

Wyższe emerytury z ZUS. Dlaczego rząd przygotował nowe przepisy?

Historia tej zmiany zaczyna się ponad dekadę temu. W 2013 r. weszły w życie przepisy, które nakazywały pomniejszać podstawę obliczenia emerytury powszechnej o kwoty wcześniej pobranych emerytur wcześniejszych. W efekcie wiele osób, które zgodnie z obowiązującymi wtedy zasadami zakończyły aktywność zawodową wcześniej, po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego otrzymywało świadczenia niższe, niż wynikałoby z kapitału zgromadzonego na koncie w ZUS.

Problem przez lata trafiał do sądów, a kolejne orzeczenia pokazywały, że część seniorów mogła zostać potraktowana niekorzystnie. Teraz MRPiPS proponuje rozwiązanie ustawowe, które ma objąć znaczną grupę emerytów bez konieczności prowadzenia indywidualnych postępowań. Według założeń projektu zmiany mają dotyczyć około 196,5 tys. osób, z czego ponad 135 tys. pobiera obecnie zaniżone świadczenia.

Kto dostanie wyższą emeryturę z ZUS? Lista roczników i warunki

Projekt nie obejmuje wszystkich emerytów. Ministerstwo wskazuje konkretne grupy osób, które skorzystają z nowych zasad przeliczenia. Chodzi przede wszystkim o osoby, które:

• przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r.,
• następnie uzyskały prawo do emerytury powszechnej,
• należą do wskazanych w projekcie roczników.

Zmiany mają objąć:

• kobiety urodzone w latach 1954–1959,
• mężczyzn urodzonych w latach 1949–1952 oraz w 1954 r.

To właśnie ta grupa najczęściej odczuwa skutki przepisów obowiązujących od 2013 r. Wysokość podwyżki nie będzie jednak jednakowa. Wszystko zależy od przebiegu ubezpieczenia, wysokości zgromadzonego kapitału oraz momentu przejścia na wcześniejszą i powszechną emeryturę.

Wyższe emerytury nawet o 552 zł. Od czego zależy wysokość podwyżki?

Najwyższa kwota pojawiająca się w rządowych symulacjach wynosi 552 zł brutto miesięcznie, jednak jest to przykład jednej z indywidualnych sytuacji. W wielu przypadkach podwyżka będzie niższa i może wynieść kilkadziesiąt lub kilkaset złotych. Resort planuje zastosowanie specjalnego współczynnika korygującego, który pozwoli zwiększyć obecnie wypłacane świadczenia. Ostateczna kwota będzie wyliczana indywidualnie przez ZUS, dlatego osoby należące do tych samych roczników mogą otrzymać zupełnie różne podwyżki. Na tym etapie projekt znajduje się w procesie legislacyjnym, dlatego szczegóły mechanizmu mogą jeszcze ulec zmianie.

Zobacz także

Wiek emerytalny 62 lata dla kobiet i mężczyzn? Sejm podjął decyzję. Teraz wszystko zależy od jednego

Przeliczenie emerytury z ZUS. Przykładowe wyliczenia i wysokość podwyżek

Ministerstwo pokazało przykładowe wyliczenia, które dobrze pokazują skalę planowanych zmian. Różnice są wyraźne, choć nie każdy emeryt otrzyma taką samą podwyżkę. Wszystko zależy od momentu przejścia na wcześniejszą emeryturę, wysokości zgromadzonych składek i daty przyznania emerytury powszechnej.

To jedynie symulacje przygotowane na potrzeby projektu. W indywidualnych sprawach wysokość zwiększenia może być zarówno niższa, jak i wyższa od przedstawionych przykładów. Ostateczne wyliczenia będzie prowadził ZUS na podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego.

Kiedy ZUS przeliczy emerytury? Terminy, wypłaty i czy trzeba składać wniosek

Jedną z najważniejszych informacji dla emerytów jest sposób wprowadzenia zmian. Projekt zakłada, że przeliczenie świadczeń nastąpi z urzędu, dlatego osoby objęte nowymi przepisami nie będą musiały składać dodatkowych wniosków ani kompletować dokumentów. Obecny harmonogram przewiduje:

• 1 kwietnia 2027 r. – rozpoczęcie przeliczania świadczeń,
• od maja 2027 r. – wypłaty emerytur w nowej wysokości,
• decyzje mają być wydawane automatycznie przez ZUS.

Takie rozwiązanie ma ograniczyć liczbę postępowań administracyjnych i przyspieszyć wdrożenie zmian. Dla wielu seniorów będzie to pierwsza podwyżka wynikająca z korekty sposobu obliczania emerytury, a nie z corocznej waloryzacji.

Przeliczenie emerytur bez wyrównania. Co budzi największe kontrowersje?

Choć propozycja ministerstwa jest oceniana jako krok w stronę rozwiązania wieloletniego problemu, eksperci zwracają uwagę, że projekt nie spełnia wszystkich oczekiwań osób poszkodowanych przez wcześniejsze przepisy. Najwięcej pytań dotyczy trzech kwestii:

• braku wyrównania za lata, w których seniorzy pobierali zaniżone świadczenia,
• zastosowania współczynnika korygującego zamiast pełnego ponownego obliczenia emerytury,
• ograniczenia możliwości dochodzenia dalszych roszczeń po wejściu nowych przepisów w życie.

To właśnie ostatni element wywołuje największą dyskusję. Przez ostatnie lata część emerytów skutecznie dochodziła swoich praw przed sądami, uzyskując korzystniejsze rozliczenie świadczeń. Projekt ustawy ma stworzyć jednolite rozwiązanie dla całej grupy uprawnionych, jednak nie wszyscy eksperci są zgodni, czy proponowany mechanizm w pełni rekompensuje poniesione straty.

Zobacz także

Burza po słowach Ewy Woydyłło o Idze Świątek. Psychologowie podzieleni, trwa dyskusja o granicach zawodu

Ile kosztują wyższe emerytury? Rząd podał wydatki na reformę

Według szacunków przedstawionych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej koszt nowych rozwiązań w pierwszym roku obowiązywania ma wynieść około 400 mln zł. W perspektywie dziesięciu lat wydatki państwa związane z podwyższeniem świadczeń mają przekroczyć 7 mld zł. Resort argumentuje, że jest to cena za uporządkowanie wieloletniego sporu dotyczącego zasad obliczania emerytur oraz zapewnienie bardziej jednolitego traktowania osób znajdujących się w podobnej sytuacji.

Co powinni zrobić seniorzy? Czy trzeba składać dokumenty do ZUS?

Osoby, które podejrzewają, że nowe przepisy mogą ich objąć, nie muszą na razie podejmować żadnych działań. Projekt zakłada automatyczne przeliczenie świadczeń, dlatego na obecnym etapie nie przewidziano składania dodatkowych wniosków do ZUS. Warto jednak zachować wszystkie decyzje dotyczące wcześniejszej i powszechnej emerytury. Jeżeli w toku prac legislacyjnych zmienią się zasady lub zakres osób uprawnionych, dokumenty mogą ułatwić wyjaśnienie indywidualnej sytuacji. Eksperci zwracają również uwagę, że projekt ustawy nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Przed wejściem w życie musi przejść cały proces legislacyjny, obejmujący konsultacje, przyjęcie przez Radę Ministrów, prace parlamentarne oraz podpis Prezydenta.

FAQ. Wyższe emerytury z ZUS – najczęstsze pytania i odpowiedzi