Urlop opiekuńczy 2024. Komu się należy? Ile dni przysługuje?

Z urlopu opiekuńczego może skorzystać osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru czy też spółdzielczej umowy o pracę. Przywilej nie jest dostępny dla osób, które zatrudnione są na umowach cywilnoprawnych typu umowa o dzieło, zlecenia, agencyjna. 

Na kogo należy się urlop opiekuńczy?

Urlop opiekuńczy przysługuje pracownikowi na członka rodziny: dziecka, matki, ojca czy małżonka. Warunkiem skorzystania z urlopu jest to, że wymienione osoby wymagają zapewnienia im specjalnej opieki. Dodatkowe dni przysługują także na osoby zamieszkujące w tym samym gospodarstwie domowym, które wymagają wsparcia ze względu na stan zdrowia. 

Na wniosek pracownika złożony w postaci elektronicznej lub papierowej nie później niż jeden dzień przed rozpoczęciem urlopu pracodawca udziela dni wolnych od świadczenia pracy. 

Zobacz także

Dłuższy urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków. Od kiedy?

Zapisz na później

Wniosek powinien zawierać: 

• imię i nazwisko osoby, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów zdrowotnych,
• uzasadnienie konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia przez pracownika, 
• w przypadku członka rodziny ‒ stopień pokrewieństwa z pracownikiem, 
• jeśli osoba nie jest członkiem rodziny ‒ adres jej zamieszkania.

Czy urlop opiekuńczy jest płatny? 

Niestety, podczas korzystania z urlopu opiekuńczego pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Mowa tutaj o 5 dodatkowych dniach, z ostatniej nowelizacji. Przypominamy, że istnieją jeszcze 2 dodatkowe dni na "opiekę nad dzieckiem", które obowiązywały również przed nowelizacją i są w pełni płatne. 

Ile dni urlopu opiekuńczego przysługuje pracownikowi? 

Pracownik ma prawo do wykorzystania 5 dni urlopu opiekuńczego w danym roku kalendarzowym. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Urlop opiekuńczy może być wykorzystany jednorazowo albo w częściach. 

Urlop opiekuńczy a okres zatrudnienia 

Okres urlopu opiekuńczego wlicza się do okresu zatrudnienia. Urlop ten jest do wykorzystania w danym roku kalendarzowym i nie przechodzi na następny rok. W okresie od dnia złożenia wniosku, jak i korzystania z owego urlopu pracodawca nie może: 

• prowadzić postępowania do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z danym pracownikiem, 
• wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z danym pracownikiem. 

W dniach korzystania pracownika z tego urlopu pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę czy rozwiązać stosunku pracy. Wyjątek stanowi tzw. zwolnienie dyscyplinarne z winy pracownika oraz pod dodatkowym warunkiem zgody udzielonej przez zakładową organizację związkową. 

Rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem w wyżej wymienionym okresie może także mieć miejsce w momencie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Datę rozwiązania umowy pracodawca musi rozstrzygnąć z zakładową organizacją związkową. W momencie, gdy pracodawca nie może w tym okresie zapewnić pracownikowi innego zatrudnienia, należą mu się świadczenia określone w odrębnych przepisach. Ich okres wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. 

To na pracodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, że dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, oraz że następuje upadłość lub likwidacja firmy.