Jak zmieni się definicja miejsca zamieszkania w PIT

dr doradca podatkowy Marciniuk i Wspólnicy Precyzyjne ustalenie miejsca zamieszkania osoby fizycznej przekłada się wprost na charakter jej obowiązku podatkowego w Polsce, który może być nieograniczony lub ograniczony. Osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia i tym samym posiada w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Osoba, której miejsce zamieszkania położone jest w innym kraju (ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce), opodatkowuje w Polsce wyłącznie dochody pochodzące ze źródeł polskich. Dla wybranych rodzajów dochodów osób o obowiązku ograniczonym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje ich zryczałtowane, bardziej korzystne niż w przypadku tych samych dochodów osiągniętych przez osoby o nieograniczonym obowiązku podatkowym, formy opodatkowania. Ustawodawca, uznając jednak, że jest ona nieprecyzyjna, wprowadził uregulowanie sprowadzające się do ustalenia miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w oparciu o dwie przesłanki. Tak więc od 1 stycznia 2007 r. osoba fizyczna będzie miała na terytorium Polski miejsce zamieszkania, jeżeli w Polsce położone będzie centrum jej interesów osobistych lub gospodarczych, tzw. ośrodek interesów życiowych lub jeżeli jej pobyt w Polsce będzie trwał dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Niektórzy komentatorzy są bowiem zdania, że w jej wyniku osoby, które posiadają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym kraju (nawet potwierdzone wydanym przez władze tego kraju certyfikatem rezydencji), ale których pobyt w Polsce w roku podatkowym przekroczy 183 dni, uzyskują tutaj rezydencję podatkową i stają się osobami o obowiązku nieograniczonym. Tym samym tracą możliwość preferencyjnego (zryczałtowanego) opodatkowania niektórych swoich dochodów (np. z tytułu powołania do zarządu lub realizacji kontraktu menedżerskiego). Uważam, że rozumowanie tego rodzaju jest błędne. Ustawodawca w art. 4a ustawy podatkowej nakazał bowiem stosować powyższy przepis z uwzględnieniem odpowiednich umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Jeżeli zatem osoba posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych również w innym niż Polska kraju, z którym zawarta została umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, kwestię rozstrzygnięcia tego zagadnienia regulują normy kolizyjne zawarte w tej właśnie umowie. Rozstrzygnięcia tego należy dokonywać przed uzyskaniem pierwszego dochodu, a także zawsze, gdy zmianie ulega jedno z kryteriów warunkujących jego ustalenie. W mojej opinii, osoby, których centrum interesów życiowych położone jest poza terytorium Polski, ale które w 2007 roku będą w Polsce przebywały dłużej niż 183 dni, nadal będą miały ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Tym samym nadal będą mogły korzystać ze zryczałtowanych form opodatkowania niektórych swoich polskich dochodów przez cały rok, bez konieczności stosowania w odniesieniu do nich zmiennych sposobów obliczania podatku lub zaliczek na podatek. Zwracam uwagę na fakt, że gdyby ustawodawca rzeczywiście zamierzał zrezygnować ze zryczałtowanego opodatkowania dochodów nierezydentów przebywających w Polsce dłużej niż 183 dni w roku, to zawarłby dodatkowe regulacje o charakterze wykonawczym w przepisach ustalających wysokość zobowiązania lub sposób obliczania podatku (zaliczek na podatek).