Jestem współmałżonkiem akcjonariusza spółki. Mamy ustaloną rozdzielność majątkową i przekształconą wspólność majątku z łącznej we wspólność w częściach ułamkowych. Czy w związku z tym mogę realizować uprawnienia korporacyjne wynikające z akcji?
Nie jest to możliwe. Taki bardzo istotny dla praktyki wniosek wynika z najnowszej uchwały Sądu Najwyższego z 6 października 2022 r. (sygn. akt III CZP 109/22). Tak zwane udziały lub akcje małżeńskie, a więc pozostające we wspólności majątkowej małżeńskiej prawa udziałowe, są bardzo często spotykane w obrocie prawnym z udziałem spółek. Ich status i zasady wykonywania z nich uprawnień przez małżonków są zaś źródłem licznych kontrowersji i rozbieżności. W przypadku konfliktu małżonków szczególnie istotne dla spółki jest rzetelne zweryfikowanie, kto powinien wykonywać prawa z akcji, gdyż jest to warunkiem chociażby prawidłowości uchwał walnego zgromadzenia podejmowanych przy udziale głosów oddanych z tych akcji.
Istnieje ugruntowana linia orzecznictwa SN przesądzająca, że w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej za uprawnionego do wykonywania praw korporacyjnych z akcji małżeńskich (a więc zwłaszcza prawa udziału na walnym zgromadzeniu i prawa oddawania na nim głosu) uważa się tego z małżonków, który objął lub nabył udziały. Innymi słowy, mimo że akcje lub udziały objęte lub nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez jednego z małżonków wchodzą do majątku wspólnego, to status akcjonariusza lub wspólnika w spółce ma tylko ten z małżonków, który w czynności nabycia lub objęcia akcji uczestniczył (por. wyrok SN z 20 maja 1999 r., sygn. akt I CKN 1146/97; wyrok SN z 22 października 2019 r., I UK 233/18; wyrok SN z 21 stycznia 2009 r., II CSK 446/08; postanowienie SN z 3 grudnia 2009 r., II CSK 273/09; wyrok SN z 16 grudnia 2014 r., III CSK 55/14).
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.