Kupujący w Unii Europejskiej muszą przygotować się na istotne zmiany w sposobie realizowania większych transakcji. Od 2027 roku przedsiębiorcy będą zobowiązani do znacznie dokładniejszej identyfikacji klientów niż obecnie. W wielu przypadkach konieczne stanie się podanie dodatkowych danych osobowych, w tym numeru PESEL, a sama płatność przelewem bankowym nie będzie już wystarczającym potwierdzeniem legalnego pochodzenia środków. Nowe przepisy są częścią unijnej reformy mającej uszczelnić system walki z praniem pieniędzy i finansowaniem przestępczości.
Zakup samochodu, luksusowego zegarka, dzieła sztuki czy nieruchomości za kwotę przekraczającą 10 tys. euro będzie wiązał się z obowiązkową identyfikacją klienta. Od połowy lipca 2027 roku na terenie całej Unii Europejskiej zaczną obowiązywać nowe przepisy AMLR, które mają uszczelnić system przeciwdziałania praniu pieniędzy. W praktyce firmy będą mogły wymagać podania numeru PESEL, NIP-u czy numeru rachunku bankowego, a sam przelew przestanie być wystarczającym potwierdzeniem legalności środków.
Obowiązkowa weryfikacja klientów przy zakupach powyżej 10 tys. euro
Nowe regulacje są częścią szerokiego pakietu przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Ich celem jest ujednolicenie zasad obowiązujących we wszystkich państwach członkowskich oraz zamknięcie luk wykorzystywanych przez przestępców do ukrywania pochodzenia majątku.
Jedną z najważniejszych zmian będzie obowiązek szczegółowej identyfikacji klientów dokonujących transakcji przekraczających 10 tys. euro. Według obecnych kursów walut oznacza to wydatek rzędu około 43 tys. zł. Próg ten obejmie między innymi zakup samochodów, luksusowych zegarków, kosztownej biżuterii, dzieł sztuki czy innych dóbr o wysokiej wartości.
Osoby dokonujące takich zakupów będą musiały przekazać przedsiębiorcy dane pozwalające na przeprowadzenie procedury identyfikacyjnej. W zależności od charakteru transakcji może chodzić o numer PESEL, NIP, dane rachunku bankowego IBAN oraz inne informacje wymagane przez przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy.
Istotną zmianą będzie także odejście od dotychczasowego założenia, że przelew wykonany z rachunku bankowego automatycznie potwierdza legalność środków. Przedsiębiorcy będą zobowiązani do przeprowadzenia własnej oceny ryzyka oraz zweryfikowania klienta niezależnie od formy płatności.
Rozszerzenie obowiązków AML na kolejne branże
Do tej pory najbardziej rozbudowane procedury związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy funkcjonowały przede wszystkim w bankach, instytucjach płatniczych i sektorze finansowym. Od 2027 roku lista podmiotów objętych obowiązkami AML znacząco się wydłuży.
Nowe wymogi obejmą dostawców usług związanych z kryptoaktywami, platformy crowdfundingowe, firmy pożyczkowe oraz podmioty zajmujące się finansowaniem pozabankowym. Obowiązki weryfikacyjne zostaną również nałożone na dealerów dóbr luksusowych, sprzedawców samochodów, pośredników nieruchomości, galerie sztuki, domy aukcyjne oraz niezależnych marszandów.
Zakres regulacji obejmie także przedstawicieli zawodów prawniczych oraz część organizacji sportowych. Oznacza to, że procedury znane dotąd głównie z sektora bankowego staną się codziennością również w wielu innych branżach gospodarki.
Niższy limit dla płatności gotówkowych
Jeszcze bardziej restrykcyjne zasady będą dotyczyły transakcji realizowanych gotówką. Unijni prawodawcy uznali bowiem, że właśnie ten rodzaj płatności wiąże się z podwyższonym ryzykiem ukrywania źródeł pochodzenia środków.
Jak wyjaśnia Mateusz Pniewski z TransactionLink, uproszczona procedura Customer Due Diligence będzie wymagana już przy transakcjach gotówkowych opiewających na 3 tys. euro. Oznacza to równowartość około 13 tys. zł.
W praktyce przedsiębiorcy będą musieli ustalić tożsamość klienta, zweryfikować jego dane oraz ocenić, czy działa on we własnym imieniu. Celem tych działań jest wykrywanie sytuacji, w których formalny nabywca występuje jedynie jako pośrednik dla faktycznego beneficjenta środków.
Jednolite przepisy AML w całej Unii Europejskiej
Nowy pakiet AML jest odpowiedzią na problem różnic pomiędzy systemami funkcjonującymi w poszczególnych państwach członkowskich. Przez lata przestępcy wykorzystywali fakt, że progi raportowania i standardy kontroli różniły się w zależności od kraju.
Od połowy 2027 roku zasady mają być identyczne na terenie całej Unii Europejskiej. Równocześnie powstaje nowy europejski urząd nadzoru AMLA, którego zadaniem będzie koordynowanie działań krajowych organów oraz monitorowanie przestrzegania nowych regulacji.
Eksperci podkreślają, że dla wielu przedsiębiorców będzie to największa zmiana organizacyjna od lat. Firmy, które dotychczas nie miały styczności z rozbudowanymi procedurami identyfikacji klientów, będą musiały wdrożyć rozwiązania technologiczne, przygotować dokumentację oraz przeszkolić pracowników. Czasu pozostało niewiele, ponieważ większość nowych obowiązków zacznie obowiązywać już w lipcu 2027 roku.
Przygotowania przedsiębiorców do nowych obowiązków AML
Przedstawiciele rynku zwracają uwagę, że instytucje finansowe rozwijały swoje systemy przeciwdziałania praniu pieniędzy przez ponad dekadę. Tymczasem część przedsiębiorców spoza sektora finansowego będzie miała około roku na dostosowanie procedur do nowych wymagań.
Oznacza to konieczność wdrożenia systemów identyfikacji klientów, przechowywania danych, analizy ryzyka oraz raportowania podejrzanych transakcji. W wielu przypadkach niezbędne okaże się również korzystanie z wyspecjalizowanych narzędzi automatyzujących proces weryfikacji.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu