Emerytury kobiet wyższe nawet o kilkaset złotych. ZUS sam przeliczy pieniądze po ukończeniu 65 lat

Koniec okresowej emerytury. O co dokładnie chodzi?

Cały mechanizm wiąże się z likwidacją tzw. okresowej emerytury kapitałowej. W polskim systemie prawnym kobiety, które urodziły się po 31 grudnia 1948 roku, wypracowały członkostwo w OFE i przeszły na emeryturę w powszechnym wieku 60 lat, nie dostają od razu pełnego, docelowego świadczenia. Ich emerytura została podzielona na dwie części: standardową (z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) oraz okresową kapitałową (finansowaną z subkonta w ZUS, gdzie trafiły pieniądze z OFE). To tymczasowe rozwiązanie ma swój sztywny termin ważności. Ustawa zakłada, że prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygasa dokładnie w dniu, w którym kobieta osiąga wiek emerytalny przewidziany dla mężczyzn - czyli 65 lat. W 2026 roku ten moment dotyka masowo rocznik 1961. Z chwilą ukończenia 65. roku życia okresowe świadczenie znika, a ZUS ma ustawowy obowiązek obliczyć emeryturę powszechną na zupełnie nowych, znacznie lepszych zasadach.

Matematyczny sekret ZUS. Dlaczego nowa emerytura jest wyższa?

Powód, dla którego emerytury po 65. roku życia tak gwałtownie rosną, tkwi w oficjalnych algorytmach i tabelach dalszego trwania życia publikowanych przez GUS. Kiedy urzędnicy ZUS przystępują do ostatecznego przeliczenia konta 65-latki, wykonują następujące operacje:

• Zsumowanie całego kapitału: Wszystkie pieniądze, które pozostały na subkoncie (w tym te z dawnego OFE), są natychmiastowo przelewane na główne konto emerytalne.
• Wpływ potężnych waloryzacji: Środki te przez ostatnie 5 lat pobierania wcześniejszej emerytury nie leżały bezczynnie. Były co roku poddawane bardzo wysokiej, państwowej waloryzacji, przez co ich realna wartość mocno wzrosła.
• Nowy, mniejszy mianownik: Zgromadzona baza kapitałowa zostaje podzielona przez aktualną prognozę miesięcy dalszego życia dla wieku 65 lat, a nie 60 lat. Ponieważ statystyczna długość życia dla 65-latki jest krótsza o 5 lat (czyli o 60 miesięcy) niż dla kobiety 60-letniej, wynik dzielenia staje się o wiele wyższy.

W efekcie nowa, jednolita emerytura powszechna jest w zdecydowanej większości przypadków znacznie wyższa niż suma dwóch dotychczasowych, cząstkowych świadczeń. Średnie podwyżki dla rocznika 1961 wynoszą od 200 do nawet 600 złotych brutto miesięcznie, w zależności od wielkości kapitału zgromadzonego na subkoncie.

ZUS zrobi to sam. Czy musisz pilnować wniosków?

Największym plusem tej zmiany przepisów jest całkowity brak formalności. Zgodnie z prawem, ponowne przeliczenie emerytury dla kobiet kończących 65 lat następuje automatycznie z urzędu. System informatyczny ZUS sam wyłapuje datę urodzenia seniorki. Decyzja o przyznaniu nowej, wyższej kwoty emerytury powszechnej jest wydawana dokładnie w dniu 65. urodzin. Pismo z nową kwotą przychodzi pocztą tradycyjną lub pojawia się na profilu w systemie eZUS. Pierwsza wyższa wypłata trafia na konto bankowe w tym samym terminie, w którym kobieta dotychczas odbierała swoje pieniądze. Polskie przepisy bezwzględnie gwarantują też bezpieczeństwo: gdyby z jakichś przyczyn nowe wyliczenie okazało się mniej korzystne, ZUS ma zakaz obniżenia pensji i musi wypłacać dotychczasową kwotę.

Czy warto składać wniosek ERPO? Wyjątkowa sytuacja

Choć proces rusza automatycznie, istnieje jeden wyjątek, w którym seniorka powinna osobiście złożyć dokumenty. Chodzi o kobiety z rocznika 1961, które po przejściu na emeryturę w wieku 60 lat nadal pracowały i odprowadzały składki. Automatyczny system ZUS po ukończeniu 65 lat przeliczy wyłącznie kapitał bazowy i środki z subkonta. Jeśli dorabiałaś na emeryturze, nowe składki z ostatnich lat nie zostaną dopisane automatycznie w tym konkretnym procesie. W takiej sytuacji warto złożyć w urzędzie wniosek ERPO (o ponowne obliczenie świadczenia). Pozwoli to doliczyć nowo wypracowany staż i składki, co jeszcze mocniej wywinduje ostateczną kwotę comiesięcznego przelewu.