Podwyższenie kwoty zasiłku pogrzebowego z 4000 zł do 7000 zł od 1 stycznia 2026 roku było wyczekiwanym przełomem po 13 latach zamrożenia stawek. Jak wynika z ustaleń sejmowej podkomisji ds. zabezpieczenia społecznego, to jednak nie koniec reform. Rząd we współpracy z ZUS i KRUS szykuje kolejne udogodnienia dla rodzin zmarłych, w tym cyfryzację procedur oraz nowe formy wsparcia przy wyjątkowo kosztownych pochówkach. Sprawdź, jakie zasady obowiązują obecnie i co dokładnie zmieni się w najbliższych miesiącach.
Od 1 stycznia 2026 r. wyższa kwota i nowe zasady. ZUS i KRUS wypłacają po 7000 zł
Przełomowe zmiany, które weszły w życie z początkiem 2026 roku, przyniosły odczuwalną ulgę osobom organizującym pochówek bliskich. Po ponad dekadzie obowiązywania sztywnej stopy 4000 zł, świadczenie wzrosło do 7000 zł. Kluczową zasadą nowego systemu jest opieranie się na dacie śmierci, a nie dacie złożenia wniosku czy odbycia się ceremonii pogrzebowej. Jeżeli zgon nastąpił od 1 stycznia 2026 r., ubezpieczonym przysługuje wyższa kwota.
Przepisy precyzyjnie różnicują uprawnionych:
- Członkowie najbliższej rodziny zmarłego otrzymują pełną kwotę 7000 zł, niezależnie od tego, czy faktyczny koszt pogrzebu był niższy.
- Osoby obce oraz instytucje (np. pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina czy związek wyznaniowy) otrzymują zwrot udokumentowanych wydatków – jednak nie więcej niż ustawowy limit 7000 zł.
- Dodatkowo ustawa wprowadziła automatyczny mechanizm corocznej waloryzacji świadczenia od 1 marca, jeśli średnioroczny wskaźnik inflacji za rok poprzedni przekroczy 5 proc. Dzięki temu zasiłek ma chronić realną wartość wsparcia przed wzrostem cen usług branży pogrzebowej.
Dzielona wypłata i wniosek przez zakład pogrzebowy. Nowe udogodnienia w praktyce
Wśród rozwiązań wprowadzonych od początku 2026 roku znalazło się także prawne uregulowanie możliwości pośrednictwa zakładów pogrzebowych. Firma organizująca pochówek – za uprzednią zgodą i upoważnieniem rodziny – może złożyć wniosek bezpośrednio do ZUS lub KRUS.
Co więcej, wprowadzono elastyczny mechanizm podzielonej wypłaty świadczenia. W tym modelu część należnych środków trafia na konto zakładu pogrzebowego na pokrycie przedstawionych faktur, zaś ewentualna pozostała kwota jest przekazywana organizatorowi pogrzebu. Jak ujawniono na posiedzeniu sejmowym, ZUS zarejestrował w pierwszych miesiącach 2026 roku już blisko 8 tysięcy takich podzielonych transakcji, co znacząco zredukowało obciążenie finansowe bliskich w pierwszych dniach po tragedii.
Sejmowa podkomisja ujawnia plans: Elektroniczny system i zasiłek celowy od 2027 roku
Podczas majowego posiedzenia sejmowej Podkomisji stałej do spraw zabezpieczenia społecznego przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) oraz ZUS i KRUS podsumowali pierwsze miesiące funkcjonowania nowych przepisów i przedstawili kolejne kroki.
- Dodatkowy zasiłek celowy z pomocy społecznej: W ramach nowelizacji ustawy o pomocy społecznej wprowadzono instrument pozwalający na uzyskanie zasiłku celowego na pokrycie nadzwyczajnych, uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu. Świadczenie to może zostać przyznane nawet wtedy, gdy rodzina wykorzystała już standardowy zasiłek pogrzebowy z ZUS/KRUS, a koszty organizacji pochówku (np. ze względu na transport zwłok z zagranicy) znacząco go przekroczyły.
- Pełna cyfryzacja i system e-wniosków od 2027 r.: ZUS zapowiedział wdrożenie zintegrowanego systemu elektronicznego dla zakładów pogrzebowych. Nowe narzędzie ma przyspieszyć weryfikację dokumentów oraz skracać czas wypłaty zasiłków (który obecnie w KRUS wynosi średnio ok. 10 dni).
- Reforma prawa cmentarnego i opłat za groby: Posłowie oraz przedstawiciele resortu zwrócili uwagę na narastający problem tzw. opłat prolongacyjnych za utrzymanie miejsca na cmentarzu po 20 latach. Podkomisja zapowiedziała prace nad nowelizacją ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która ma uregulować kwestię refinansowania kosztów gmin związanych z utrzymaniem grobów osób bezdomnych lub niemających rodzin.
Bilans pierwszych miesięcy 2026 roku: Ponad miliard złotych na wsparcie rodzin
Dane zaprezentowane przez organa rentowe dowodzą ogromnej skali zapotrzebowania na wsparcie w nowym wymiarze finansowym. Od 1 stycznia do maja 2026 r. do samego ZUS wpłynęło ponad 115,6 tys. wniosków o wypłatę zasiłku pogrzebowego, a łączna kwota przekazanych środków przekroczyła 859 mln zł. Z kolei KRUS w I kwartale 2026 r. obsłużył ponad 11,2 tys. wniosków na sumę przekraczającą 70,6 mln zł.
Zapowiadane dalsze uproszczenia procedur administracyjnych oraz integracja systemów informatycznych mają sprawić, że formalności po stracie bliskiej osoby będą wymagać od obywateli minimalnego zaangażowania.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu