Koniec barier w sądach? Rząd chce zagwarantować pomoc tłumacza języka migowego

„Rozwiązanie ma usunąć bariery, które mogły zniechęcać osoby głuche do udziału w postępowaniach sądowych” - podkreślono w komunikacie po posiedzeniu rządu.

Bezpłatny tłumacz języka migowego dla osób głuchych w sądzie

Poza zapewnieniem tłumaczy języka migowego, drugim celem planowanej noweli Prawa o ustroju sądów powszechnych jest rozpoczęcie obszernych zmian dotyczących funkcjonowania biegłych sądowych.

Zgodnie z proponowaną nowelizacją, w Prawie o ustroju sądów powszechnych ma pojawić się nowy przepis, bezpośrednio po tym stanowiącym, że „osoba niewładająca w wystarczającym stopniu językiem polskim ma prawo do występowania przed sądem w znanym przez nią języku i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza”. Dodawana regulacja w sposób jednoznaczny ma stanowić, że „osoba głucha oraz osoba doświadczająca trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się z powodu niedosłuchu mają prawo do występowania przed sądem w znanym im języku migowym oraz prawo do bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza tego języka”.

Takie uzupełnienie ustawy jest wynikiem uwzględnienia petycji Stowarzyszenia Polski Instytut Praw Głuchych przez resort sprawiedliwości oraz sejmową komisję ds. petycji.

Wprawdzie - jak zaznaczano - część sądów już obecnie w praktyce udziela pomocy tłumacza języka migowego osobom głuchym, opierając się na ogólnym przepisie dotyczącym pomocy tłumaczy w sądach. Jednak - podkreśla Ministerstwo Sprawiedliwości - dodanie dodatkowego przepisu w tej sprawie rozstrzygnie te kwestię w sposób jednoznaczny i „zniesie także barierę dla osób głuchych dochodzenia swoich praw ze względu na ewentualne dodatkowe koszty związane z udziałem tłumacza języka migowego w postępowaniu”.

Elektroniczne listy biegłych sądowych. MS zapowiada cyfryzację

Druga istotna zawarta w projekcie zmiana ma zapewnić możliwość prowadzenia list biegłych sądowych w postaci elektronicznej. „Elektroniczna lista ułatwi wyszukiwanie aktualnych informacji o biegłych i usprawni ich wyznaczanie do konkretnych spraw” - przewiduje resort.

Obecnie listy biegłych są prowadzone głównie w formie papierowej, a „po zmianach będą dostępne także w systemie teleinformatycznym prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości”.

Ponieważ zagadnienia związane z przetwarzaniem danych osobowych biegłych sądowych mają zostać zapisane w ustawie, projektowana regulacja przewiduje dodanie przepisów „stanowiących podstawę przetwarzania danych osobowych biegłych w zakresie: imienia i nazwiska biegłego, numeru PESEL (...), specjalizacji, terminu, do którego biegły został ustanowiony, adresu do korespondencji, numeru telefonu i adresu poczty elektronicznej”. W praktyce biegli sądowi zostaliby objęci funkcjonującym od dekady Rejestrem Osób Biorących Udział w Postępowaniu Sądowym (ROBUS) zawierającym dane adwokatów i radców prawnych.

Według planowanego przepisu przejściowego prezes sądu okręgowego wzywałby biegłych wpisanych obecnie na listę do uzupełnienia brakujących danych i uzupełniał listę biegłych o te dane w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie nowelizacji.

Reforma biegłych sądowych i dalsza cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości

Co istotne, planowana zmiana ma stanowić pierwszy krok szerszych reform odnoszących się do biegłych sądowych. MS przypomina bowiem, że trwają prace nad projektem oddzielnej ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących, który zakłada „znacznie dalej idące rozwiązania”.

W uzasadnieniu obecnego projektu zapewniono, że „proponowane obecnie rozwiązania nie są sprzeczne z założeniami projektu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących w zakresie istnienia centralnej listy biegłych sądowych i jej informatyzacji - przeciwnie, projektowane zmiany stanowią krok w kierunku stanu prawnego planowanego w tej ustawie”.

Ponadto zmiany zawarte w planowanej nowelizacji mają ułatwić wprowadzanie „jednolitych standardów bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemów informatycznych wykorzystywanych przez sądy”.

„Zmiany wspierają dalszą cyfryzację wymiaru sprawiedliwości. Projekt wpisuje się w realizację programu cyfrowej modernizacji sądów. Docelowo ma usprawnić prowadzenie postępowań, ograniczyć liczbę błędów wynikających z ręcznego przetwarzania danych oraz poprawić dostęp do informacji potrzebnych sądom” - przewidują autorzy propozycji.

Według planów nowe przepisy miałyby wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. (PAP)

mja/ mok/