Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego dla osób z problemami ze wzroku wynosi obecnie 215,84 zł miesięcznie i nie zależy od zarobków. Choć wsparcie przysługuje bez względu na dochód, sama diagnoza lekarza to za mało, żeby pieniądze trafiły na konto. Co decyduje o przyznaniu świadczenia?
Cztery grupy uprawnione do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego
Postępująca utrata ostrości widzenia lub znaczne ograniczenie pola widzenia drastycznie zmniejszają samodzielność pacjentów, a ich codzienność wiąże się z wysokimi kosztami. Przepisy przewidują formę wsparcia finansowego, która ma na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby. Osoby z problemami z narządem wzroku mogą ubiegać się m.in. o zasiłek pielęgnacyjny. Do kręgu odbiorców uprawnionych do otrzymywania tej formy pomocy zaliczają się cztery ściśle określone grupy świadczeniobiorców:
- Dzieci i młodzież do ukończenia 16. roku życia – warunkiem jest legitymowanie się ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności.
- Osoby dorosłe (powyżej 16 lat) – pod warunkiem posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
- Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności – wyłącznie wtedy, gdy dysfunkcja zdrowotna powstała przed ukończeniem 21. roku życia.
- Seniorzy po ukończeniu 75. roku życia – w ich przypadku przyznanie wsparcia odbywa się automatycznie, a kwota wypłacana jest przez ZUS wraz z emeryturą bez konieczności składania jakichkolwiek wniosków.
Ważne! Wysokość dochodu gospodarstwa domowego nie wpływa na prawo do jego pobierania ani na jego kwotę.
Sama diagnoza okulistyczna nie gwarantuje zasiłku pielęgnacyjnego
Częstym błędem popełnianym przez pacjentów jest założenie, że sama nazwa jednostki chorobowej znajdująca się w karcie pacjenta automatycznie obliguje organ do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Tymczasem ustawodawca nie stworzył zamkniętej listy jednostek chorobowych uprawniających do świadczenia. Rozpoznanie lekarskie, takie jak przykładowo jaskra, zaćma, zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) czy retinopatia cukrzycowa. stanowi jedynie punkt wyjścia do dalszej oceny.
Co to oznacza w praktyce? Powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON) badają nie sam fakt występowania danej jednostki chorobowej, ale realny wpływ ubytku widzenia na sprawność funkcjonalną wnioskodawcy. Podczas procedury ocenia się funkcjonalny poziom barier:
- Możliwość bezpiecznego poruszania się poza miejscem zamieszkania (szczególnie po zmroku, w nowym otoczeniu lub na przejściach dla pieszych).
- Zdolność do samodzielnego, bezbłędnego i bezpiecznego aplikacji leków oraz dawkowania kropli do oczu.
- Stopień trudności w odczytywaniu drukowanych informacji (np. ulotek dołączonych do leków, etykiet produktowych, rachunków czy pism urzędowych).
- Umiejętność samodzielnego przyrządzania posiłków, obsługi sprzętów gospodarstwa domowego oraz rozpoznawania twarzy osób z najbliższego otoczenia.
Przykłady praktyczne: Kiedy wnioskodawca otrzyma świadczenie?
Przykład 1: Zaawansowane schorzenie u osoby młodej
Pan Jan (32 lata) choruje na jaskrę od 18. roku życia. Z powodu postępującego ograniczenia pola widzenia ma znaczne trudności w samodzielnym poruszaniu się i czytaniu dokumentów. Ponieważ niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia i został u niego orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, pan Jan spełnia przesłanki do otrzymywania 215,84 zł miesięcznie.
Przykład 2: Utrata wzroku w wieku dorosłym
Pani Maria (50 lat) na skutek powikłań cukrzycowych doznała gwałtownego pogorszenia wzroku. Choroba ujawniła się po ukończeniu 21. roku życia. Aby uzyskać zasiłek pielęgnacyjny, komisja lekarska PZON musi orzec u niej znaczny stopień niepełnosprawności. Umiarkowany stopień w tym wieku nie dawałby prawa do świadczenia.
Utrata prawa do zasiłku pielęgnacyjnego
Świadczeniobiorcy muszą pamiętać, że orzeczenie o niepełnosprawności wydawane jest na podstawie aktualnego stanu zdrowia. Pomyślnie przeprowadzony zabieg operacyjny, np. usunięcie zaćmy i wszczepienie nowej soczewki, który przywróci sprawność widzenia i wyeliminuje bariery funkcjonalne, może skutkować zmianą stopnia niepełnosprawności podczas kolejnego badania kontrolnego. W sytuacji, gdy organ orzekający stwierdzi, że pacjent odzyskał zdolność do samodzielnej egzystencji, co w konsekwencji będzie oznaczało, ze dalsze prawo do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego zostanie uchylone z uwagi na brak spełniania wymogów ustawowych.
3-etapowa procedura: Jak uzyskać zasiłek pielęgnacyjny na wady wzroku krok po kroku?
Ubieganie się o wypłatę świadczenia wymaga przejścia przez całą procedurę. Uchybienie terminom może skutkować koniecznością ponawiania wizyt lekarskich.
- Skompletowanie dokumentacji medycznej: Kluczowym dokumentem jest zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza na specjalnym formularzu przeznaczonym dla PZON. Zaświadczenie to posiada rygorystyczny termin ważności wynoszący dokładnie 30 dni od daty wystawienia. Złożenie wniosku po upływie tego terminu skutkuje jego odrzuceniem.
- Posiedzenie komisji orzekającej PZON: Zespół analizuje wniosek i wydaje decyzję o stopniu niepełnosprawności. W przypadku decyzji odmownej lub przyznania zbyt niskiego stopnia, wnioskodawcy przysługuje prawo do wniesienia odwołania do wojewódzkiego zespołu w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia. Jeśli i ta decyzja będzie odmowna – można odwołać się do sądu.
- Złożenie wniosku o wypłatę: Po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia, dokument należy przedłożyć w właściwym miejscowo ośrodku pomocy społecznej (MOPS lub GOPS). Wniosek można również złożyć w formie elektronicznej za pośrednictwem portalu Emp@tia.
Perspektywy zmian wysokości zasiłku pielęgnacyjnego
Kwota zasiłku pielęgnacyjnego jest niska. Świadczenie wynosi raptem 215,84 zł i obowiązuje od wielu lat bez zmian, co w warunkach narastających kosztów utrzymania i zakupu środków medycznych stanowi wyzwanie dla budżetów domowych świadczeniobiorców. Podnoszone są kwestie dotyczące konieczności weryfikacji wysokości zasiłku, jednak jeśli nawet kwota wzrośnie, dojdzie do tego nie wcześniej niż w 2027 roku.
Trzy przesłanki odmowne. W tych sytuacjach zasiłek pielęgnacyjny nie będzie przyznany
Prawo jasno przewiduje sytuacje, w których przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jest niedopuszczalne. Urząd wyda decyzję odmowną, jeżeli nastąpi jedna z poniższych okoliczności:
- Pobieranie dodatku pielęgnacyjnego z ZUS (ustawodawca zabrania łączenia tych dwóch świadczeń o charakterze opiekuńczym).
- Przebywanie w instytucji zapewniającej nieodpłatne, całodobowe utrzymanie (np. w domu pomocy społecznej).
- Pobieranie przez członka rodziny analogicznego świadczenia opiekuńczego w innym państwie za granicą.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu