Pożar mieszkania, choroba członka rodziny, śmierć rodzica to tylko niektóre ze zdarzeń losowych, które mogą w istotny sposób wpłynąć na sytuację materialną ucznia. System oświaty nie pozostawia go w takiej sytuacji bez wsparcia i w celu pokonania barier w dostępie do edukacji umożliwia przyznanie jednorazowego zasiłku szkolnego. Sprawdź, ile i jak otrzymać świadczenie w roku szkolnym 2026/2027.
Co to jest zasiłek szkolny?
Zasiłek szkolny to jedna z form pomocy materialnej ze środków budżetu państwa lub budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego udzielana uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji i umożliwiająca pokonywanie barier wynikających z trudnej sytuacji materialnej.
Zasiłek szkolny jest świadczeniem o charakterze socjalnym, które przyznawane jest jednorazowo i bezzwrotnie uczniowi, który znajduje się w trudnej sytuacji z powodu zdarzenia losowego. Co istotne, trudności finansowe rodziny i ucznia muszą mieć charakter przejściowy.
Kto ma prawo do zasiłku szkolnego?
Prawo do zasiłku szkolnego przysługuje uczniowi szkoły publicznej, szkoły niepublicznej, niepublicznej szkoły artystycznej o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych oraz słuchaczowi kolegium pracowników służb społecznych. Z uprawnienia mogą oni korzystać aż do czasu ukończenia kształcenia, ale nie dłużej niż do skończenia 24. roku życia.
Zasiłek szkolny przysługuje również wychowankom publicznych i niepublicznych ośrodków rewalidacyjno—wychowawczych (ORW), czyli placówek dedykowanych dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim. Mogą oni skorzystać z zasiłku aż do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki.
Co istotne, prawo ucznia i wychowanka ORW do ubiegania się o zasiłek szkolny nie jest uzależnione od kryterium dochodowego na członka rodziny.
Zdarzenie losowe uzasadniające przyznanie zasiłku szkolnego
Kluczowe z punktu widzenia prawa do ubiegania się o zasiłek szkolny jest zdefiniowanie pojęcia „zdarzenia losowego”. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że nie jest ono sprecyzowane przez ustawodawcę. Prawo do jego definiowania nie przysługuje jednak także radzie gminy, w której gmina przyznaje i wypłaca zasiłek.
Należy sięgnąć więc do orzecznictwa, zgodnie z którym zdarzenie losowe obejmuje szczególnie uzasadnione przypadki, które odbiegają jednocześnie od typowych sytuacji z życia rodzinnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1318/19). Zatem zdarzenie losowe musi cechować się przypadkowością, nagłym zaistnieniem i mieć charakter nadzwyczajny, a wynikać z nieprzewidywalnych okoliczności, na które członkowie danej rodziny nie mają wpływu.
Co to oznacza w praktyce? Do zdarzeń losowych zaliczyć można m.in. pożar mieszkania, wypadek rodzica, chorobę lub śmierć członka rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zauważył ponadto, że zdarzeniem losowym nie będzie jednak przewlekłe leczenie z powodu licznych schorzeń (sygn. akt IV SA/Wr 552/16).
Wysokość zasiłku szkolnego
Wysokość zasiłku szkolnego uzależniona jest od charakteru zdarzenia losowego, indywidualnych okoliczności sprawy i sytuacji ucznia. Jego maksymalna wysokość nie może jednak przekroczyć jednorazowo kwoty stanowiącej pięciokrotność zasiłku rodzinnego przysługującego na dziecko pomiędzy piątym a 18. rokiem życia. Nie może być zatem wyższa niż 620 zł.
Czy to oznacza, że potrzebujący pomocy z powodu zaistnienia zdarzenia losowego uczeń może otrzymać w roku szkolnym 2026/2027 jedynie 620 zł? Nie, ustawodawca zastrzegł bowiem, że zasiłek szkolny może być przyznany raz lub kilka razy w roku, ale nie z powodu jednego zdarzenia losowego, ale kilku różnych zdarzeń. Nie można bowiem wykluczyć zaistnienia kilku okoliczności stanowiących zdarzenie losowe i pogarszających sytuację materialną rodziny.
Zasady przyznawania zasiłku szkolnego
Przyznawanie zasiłków szkolnych należy do obowiązków gminy. Szczegółowy tryb i sposób wsparcia określany jest w regulaminie udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydawanym przez radę gminy. To regulamin doprecyzowuje także formę świadczenia, która może mieć charakter:
• świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym;
• świadczenia w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym.
Należy pamiętać również, że zasiłek wydawany jest na wniosek, który można złożyć w ciągu dwóch miesięcy od zdarzenia losowego.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, Dz. U. 1991 nr 95 poz. 425.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. 2003 poz. 228 nr 2255
Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, Dz. U. 2004 poz. 64 nr 593.
gov.pl.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu