Świadczenie pieniężne, zwrot kosztów zakupu podręczników i pomocy dydaktycznych, udziału w dodatkowych zajęciach szkolnych lub pozaszkolnych, to tylko niektóre formy pomocy materialnej dla uczniów z rodzin z trudną sytuacją finansową. Sprawdź, kto może otrzymać pieniądze w roku szkolnym 2026/2027, w jakiej wysokości i jakie warunki trzeba spełnić, by otrzymać wsparcie.
Stypendium szkolne dla ucznia w trudnej sytuacji finansowej
Ustawa o systemie oświaty wyróżnia kilka rodzajów pomocy materialnej dla ucznia. Podzielona jest ona na świadczenia o charakterze socjalnym i motywacyjnym. Najważniejszym rodzajem socjalnego wsparcia jest stypendium szkolne, o którym mowa w art. 90d ustawy o systemie oświaty.
Stypendium szkolne może otrzymać uczeń, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która wynika z niskich dochodów na osobę w rodzinie. W szczególności dotyczy to rodzin dotkniętych:
• bezrobociem;
• niepełnosprawnością;
• ciężką lub długotrwałą chorobą;
• wielodzietnością;
• nieumiejętnością wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych;
• alkoholizmem;
• narkomanią;
• zdarzeniem losowym;
• rozbiciem (rodziny rozbite).
Brak zdolności do samodzielnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych w rodzinie ucznia z powodu jednej z powyższych okoliczności stanowi podstawową przesłankę do wypłaty stypendium szkolnego.
Czy każdy uczeń może otrzymać socjalne stypendium szkolne?
Wsparcie socjalne w postaci stypendium szkolnego może otrzymać uczeń w szczególnej sytuacji materialnej, ale co istotne, tylko określonych placówek. Stypendium wypłacane jest:
• uczniom szkół publicznych i niepublicznych;
• uczniom niepublicznych szkół artystycznych o uprawnieniach szkół artystycznych;
• słuchaczom kolegiów pracowników służb społecznych.
Pomoc stypendialną mogą oni otrzymywać do czasu zakończenia nauki, ale nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia.
Dodatkowo o stypendium szkolne mogą ubiegać się wychowankowie publicznych i niepublicznych ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, czyli placówek edukacyjno-terapeutycznych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim. Uprawnienie to przysługuje im aż do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki.
Kryterium dochodowe dla stypendium szkolnego
Przyznanie stypendium szkolnego jest uzależnione od osiąganych przez rodzinę dochodów. Miesięczna wysokość dochodu na jednego członka rodziny nie może być wyższa niż 823 zł netto. Warto zaznaczyć, że kryterium dochodowe na takim poziomie obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku, wcześniej wynosiło zaś 600 zł netto na osobę w rodzinie.
Wysokość kwoty stanowiącej kryterium dochodowe wyliczana jest na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zatem za dochód rodziny uznaje się sumę przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w razie utraty dochodu – dochody z miesiąca, w którym wniosek jest składany. Nie ma przy tym znaczenia tytuł i źródło ich otrzymania. Ustawodawca szczegółowo określił też, jakie świadczenia, koszty, składki na ubezpieczenie, czy zasiłki nie są wliczane do dochodu rodziny, stanowiącego podstawę przyznania stypendium.
Co istotne, do dochodu rodziny nie jest zaliczane pobierana stypendium socjalne, zasiłek szkolny, ani świadczenia pomocy o charakterze motywacyjnym, które przewiduje dla uczniów ustawa o systemie oświaty.
Ile wynosi stypendium szkolne?
Stypendium szkolne nie może być niższe niż 99,20 zł i wyższe niż 248,00 zł miesięcznie. Ponieważ przyznawane jest ono na okres nie krótszy niż miesiąc, a nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym (w przypadku słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych maksymalnie na dziewięć miesięcy), oznacza to, że uczeń może otrzymać 2480 zł w roku szkolnym (słuchacze kolegiów pracowników służb społecznych mogą zaś otrzymać 2232 zł).
Warto przy tym zaznaczyć, że stypendium może być realizowane w okresach comiesięcznych lub wypłacone jednorazowo. W przypadku jednorazowej wypłaty stypendium, jego wartość nie może być wyższa niż 2480 zł dla uczniów, a dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych 2232 zł.
Kto i w jakiej formie udziela stypendium szkolnego?
Przyznawanie socjalnego stypendium szkolnego należy do zadań gminy i to właśnie w gminnych regulaminach pomocy materialnej o charakterze socjalnym zawarte powinny być szczegółowe rozwiązania dotyczące realizacji obowiązku pomocy uczniom. Dokument taki uchwalany jest zaś przez radę gminy.
Regulaminy doprecyzowują m.in. formy, w jakich udzielane są stypendia szkolne dla uczniów z terenu gminy. Ustawa zastrzega bowiem, że mogą mieć one formę:
• całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym zajęciach wyrównawczych oraz wykraczających poza zajęcia realizowane w ramach planu, nawet tych odbywających się poza szkołą;
• pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w szczególności zakupu podręczników;
• świadczenia pieniężnego.
Regulaminy określają także szczegółowo treść wniosku składania wniosków o pomoc, których termin oznaczony został od 1 do 15 września, a także załączników do dokumentu i sposób rozliczania stypendium.
Co ważne, stypendium szkolne może być udzielone w jednej lub w kilku formach jednocześnie. Zatem uczeń może otrzymać zwrot środków za zakup podręczników, częściowe pokrycie kosztów zajęć pozaszkolnych i częściowo świadczenie pieniężne.
Skąd gminy czerpią środki na stypendia szkolne? Pomoc socjalna uczniom realizowana jest ze środków danej jednostki samorządu terytorialnego i dofinansowanych z budżetu państwa. Ministerstwo Edukacji Narodowej ustawowe zadanie zmniejszania różnic w dostępie do edukacji poprzez pokonywanie barier wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia realizuje zaś ze środków rezerwy celowej budżetu państwa.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, Dz. U. 1991 nr 95 poz. 425.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. 2003 poz. 228 nr 2255
Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, Dz. U. 2004 poz. 64 nr 593.
gov.pl.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu