Wielu rodziców właśnie teraz gromadzi dokumenty, aby ich dzieci mogły od nowego roku szkolnego korzystać z odpowiedniego wsparcia. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że wchodzimy w zupełnie nową rzeczywistość prawną. Od 1 września 2026 roku zaczynają obowiązywać kluczowe przepisy (m.in. par. 7 ust. 6 i 7 oraz par. 8) rozporządzenia w zakresie wydawania orzeczeń przez PPP. Co warto wiedzieć? Podpowiadamy.
- Większe wymogi formalne dla rodziców: wnioski o diagnozę muszą być skrupulatnie udokumentowane i obowiązkowo podpisywane przez oboje rodziców, a warunkiem ich rozpatrzenia przez poradnię jest zgoda na bezpośrednie przesłanie orzeczenia do szkoły lub przedszkola.
- Kluczowa rola placówek oświatowych: od września br. szkoły i przedszkola mają obowiązek sporządzania tzw. oceny funkcjonalnej, czyli szczegółowego opisu funkcjonowania dziecka, który staje się niezbędnym elementem diagnozy poradni.
- Decyzje bliżej domu: orzeczenia dla dzieci ze spektrum autyzmu (w tym z zespołem Aspergera), niewidomych czy niesłyszących będą od 1 września wydawane przez poradnie właściwe terytorialnie, co ułatwi rodzinom dostęp do specjalistów bez konieczności szukania placówek specjalistycznych.
Od 1 września 2026 roku w życie wchodzą kluczowe przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji dotyczące orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Reforma porządkuje procedury diagnostyczne, wzmacnia współpracę między poradniami, szkołami i rodzicami oraz kładzie większy nacisk na dokumentację i ocenę funkcjonowania dziecka w placówce. Część rozwiązań obowiązuje już od wiosny 2026, a najistotniejsze zmiany – w tym dotyczące wydawania orzeczeń dla dzieci z określonymi niepełnosprawnościami – startują 1 września.
Ocena funkcjonalna dziecka i nowe zasady wydawania orzeczeń dla dzieci w PPP. Od 1 września 2026 r. wchodzą w życie par. 7 ust. 6 i 7 i par. 8 rozporządzenia Ministerstwa Edukacji
Nowe prawo kładzie ogromny nacisk na poprawność formalno-prawną. Rodzice mogą składać wnioski papierowo lub elektronicznie (wymagane jest wtedy użycie profilu zaufanego, podpisu kwalifikowanego lub osobistego). Aby ograniczyć konflikty między opiekunami, wniosek musi zostać podpisany przez oboje rodziców. Jeśli podpis złoży tylko jeden z nich, konieczne będzie dołączenie specjalnego oświadczenia wyjaśniającego ten brak.
Ważne
Samo orzekanie o potrzebie kształcenia specjalnego będzie opierać się przede wszystkim na diagnozie poradni, podczas gdy zaświadczenia medyczne zyskują status dokumentacji pomocniczej. Co ważne, zaświadczenia o niepełnosprawności muszą być teraz wystawiane przez lekarzy specjalistów (lub w trakcie specjalizacji) w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Elastyczny skład zespołów orzekających
Reforma optymalizuje kadrę poradni. Lekarz będzie uczestniczył w posiedzeniu zespołu orzekającego wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączono dokumentację medyczną. Z drugiej strony, na wniosek rodziców lub pełnoletniego ucznia, w spotkaniach z głosem doradczym będą mogli brać udział nowi specjaliści, m.in. asystent międzykulturowy, tłumacz języka migowego, native speaker języka pochodzenia dziecka czy ekspert od opieki psychiatrycznej i uzależnień (z opcją udziału zdalnego).
Odwołanie od decyzji zespołu
Warto również odnotować zmianę procedury odwoławczej – kurator oświaty ma teraz 21 dni (a nie 14, jak wcześniej) na rozpatrzenie odwołania od decyzji zespołu. Każde wydane orzeczenie musi zostać opatrzone podpisami wszystkich członków komisji.
Ocena funkcjonalna dziecka i nowe zasady wydawania orzeczeń dla dzieci w PPP. Od 1 września 2026 r. wchodzą w życie par. 7 ust. 6 i 7 i par. 8 rozporządzenia Ministerstwa Edukacji. Szkoła jako aktywny uczestnik diagnozy
Jedną z najbardziej przełomowych zmian, obowiązującą od 1 września 2026 r., jest włączenie szkół i przedszkoli w proces orzekania. To placówki edukacyjne będą zobowiązane do przekazywania poradniom oceny funkcjonalnej ucznia.
Czym jest ocena funkcjonalna ucznia?
Ocena funkcjonalna ucznia - dokument ten ma opisywać nie tylko problemy dziecka w środowisku szkolnym, ale także jego mocne strony i skuteczność dotychczasowej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Dzięki temu eksperci w PPP będą mogli dopasować swoje zalecenia do realnych warunków, w jakich uczeń przebywa na co dzień.
Zmiany w orzeczeniach: podstawa prawna
Podstawą prawną do opisywanych zmian jest: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. 2026 poz. 428).
Nowy obieg dokumentów
Zmieniają się zasady współpracy na linii poradnia-szkoła. Aby przyspieszyć organizację wsparcia dla ucznia, orzeczenia i opinie będą trafiać bezpośrednio z PPP do szkół i przedszkoli. Wymaga to jednak jednoznacznej zgody rodziców wyrażonej już na etapie składania wniosku – jej brak będzie skutkował pozostawieniem dokumentów bez rozpatrzenia.
Zmiany w funkcjonowaniu poradni psychologiczno-pedagogicznych w 2026 roku to wyraźny krok w kierunku standaryzacji i uszczelnienia procedur w całej Polsce. Choć dla rodziców oznaczają one konieczność dokładniejszego pilnowania formalności, a dla szkół dodatkowe obowiązki związane z oceną ucznia, ostateczny cel reformy jest jasny. Przekazanie kompetencji orzeczniczych do poradni rejonowych, bezpośredni obieg dokumentów i ścisła współpraca ekspertów z nauczycielami mają zagwarantować, że wsparcie edukacyjne dotrze do dziecka szybciej i będzie idealnie uszyte na miarę jego indywidualnych potrzeb. Aby proces przebiegł bezstresowo, rodzice powinni pamiętać o skrupulatnym kompletowaniu dokumentacji jeszcze przed wizytą w poradni.
Podstawa prawna
Podstawą prawną do opisywanych zmian jest: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. 2026 poz. 428).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu