Czy wiesz, że ponad 4 miliony osób w Polsce posiada orzeczenie, które całkowicie zmienia ich sytuację na rynku pracy i w portfelu? Oficjalne dane GUS pokazują, jak ogromna jest to skala. Problem w tym, że wokół trzech stopni niepełnosprawności narosło mnóstwo mitów. Największy z nich? Przekonanie, że taki dokument wyklucza z aktywności zawodowej. W rzeczywistości jest dokładnie odwrotnie - prawo gwarantuje potężne ulgi, dodatkowy urlop i gigantyczne dopłaty dla pracodawców.
Rewolucja w zatrudnieniu. Jak stopień niepełnosprawności wpływa na Twoją pracę?
W powszechnej opinii pokutuje mit, że komisja orzekająca zamyka drogę do kariery. To błąd, który może kosztować utratę świetnych warunków zatrudnienia. Osoby zmagające się z problemami zdrowotnymi mogą bez przeszkód pracować na otwartym rynku, o ile pracodawca dostosuje stanowisko lub zgodzi się na pracę zdalną. To, jaki stopień znajdzie się w Twoim orzeczeniu, decyduje jednak o zupełnie innej puli benefitów pracowniczych:
- Ekstra urlop i krótszy czas pracy: Posiadacze stopnia znacznego oraz umiarkowanego zyskują z mocy prawa aż 10 dodatkowych dni wolnych w roku na poratowanie zdrowia. Pracują też krócej, zachowując pełne wynagrodzenie.
- Brak dodatkowych dni wolnych: Ten przywilej niestety nie dotyczy osób, u których komisja stwierdziła jedynie lekki stopień.
Co oznaczają poszczególne stopnie w praktyce?
Zgodnie z najnowszymi analizami statystycznymi GUS, struktura orzeczeń w naszym kraju jest mocno zróżnicowana. Największa grupa Polaków (aż 41,5%) funkcjonuje z orzeczeniem o stopniu umiarkowanym. Niemal co trzecia osoba (29,2%) posiada stopień znaczny, a niewiele ponad 23% - lekki. Czym różnią się te trzy grupy w codziennym życiu?
- Niezależność (stopień lekki): Schorzenie w istotny sposób obniża zdolność do pracy w wyuczonym zawodzie, ale ograniczenia można w dużej mierze zniwelować sprzętem medycznym, ortopedycznym czy technicznym.
- Okresowa pomoc (stopień umiarkowany): Życie z tą diagnozą wymaga czasowego lub częściowego wsparcia innych osób, by móc normalnie funkcjonować w społeczeństwie.
- Stała opieka (stopień znaczny): Dotyczy sytuacji, w których naruszenie sprawności organizmu uniemożliwia samodzielną egzystencję (samoobsługę, poruszanie się czy komunikację), przez co niezbędna jest długotrwała opieka drugiej osoby.
Gra o wielkie pieniądze. Dopłaty z PFRON i pomoc z gminy
Orzeczenie to także silny argument finansowy - zarówno dla Ciebie, jak i dla Twojego szefa. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) co miesiąc przelewa firmom wysokie kwoty za zatrudnianie osób z orzeczeniem. O jakich kwotach mowa? Przy stopniu znacznym pracodawca może otrzymać aż 2 760 zł (a przy tzw. schorzeniach szczególnych kwota ta szybuje do 4 140 zł). Przy stopniu umiarkowanym jest to odpowiednio 1 550 zł lub 2 585 zł, a przy lekkim - od 575 zł do 1 265 zł. Z perspektywy samego budżetu domowego, status prawny otwiera drzwi do:
- Zasiłku pielęgnacyjnego (215,84 zł miesięcznie dla stopnia znacznego oraz dla stopnia umiarkowanego, jeśli problem powstał przed 21. rokiem życia).
- Wysokich dopłat do wyjazdów na turnusy rehabilitacyjne (nawet do 2 769 zł jednorazowo).
- Pełnej lub częściowej refundacji składek ZUS dla osób, które decydują się na prowadzenie własnego biznesu.
- Leczenia i wizyt u lekarzy poza standardową kolejką (przywilej zarezerwowany dla stopnia znacznego).
Pułapka urzędowa. Nie pomyl stopnia ze świadczeniem wspierającym
Na koniec warto wyjaśnić kwestię, która wciąż budzi ogromne zamieszanie w urzędach. Samo posiadanie nawet najwyższego (znacznego) stopnia niepełnosprawności nie oznacza automatu do wypłaty nowego Świadczenia Wspierającego z ZUS. To zupełnie oddzielna procedura. O ile stopień przyznawany jest na podstawie diagnozy medycznej, o tyle prawo do świadczenia wspierającego bada poziom realnej potrzeby pomocy w punktach, co oceniają wojewódzkie zespoły ds. orzekania.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu