Sędzia Patyra napisał do Karola Nawrockiego. Pałac odpowiada w sprawie ślubowania

Wybrany przez Sejm sędzia Trybunału Konstytucyjnego pozostaje poza orzekaniem, choć kadencja jego poprzednika zakończyła się 28 czerwca. Sławomir Patyra zdecydował się więc formalnie zwrócić do Karola Nawrockiego o wyznaczenie terminu ślubowania. Odpowiedzi wskazującej konkretną datę dotychczas nie otrzymał.

Sprawa wykracza poza techniczny problem z kalendarzem prezydenta. Jest kolejną odsłoną sporu o procedurę obejmowania urzędu przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego i zakres kompetencji głowy państwa. Pałac Prezydencki jasno sygnalizuje, że Karol Nawrocki analizuje sytuację i sam zdecyduje o dalszych krokach.

Sławomir Patyra bez terminu ślubowania przed prezydentem

Sławomir Patyra poinformował w piątek, 3 lipca, że skierował do prezydenta pismo z prośbą o wyznaczenie terminu. Wyjaśniał, że chce w ten sposób wykazać gotowość do wykonania wszystkich czynności niezbędnych do rozpoczęcia służby w Trybunale Konstytucyjnym.

Dzień później do sprawy odniósł się Zbigniew Bogucki. W programie „Dobry wieczór Polsko” w Polsat News prowadzący Bartłomiej Maślankiewicz zapytał szefa Kancelarii Prezydenta, kiedy Sławomir Patyra będzie mógł złożyć ślubowanie.

– Wtedy, kiedy pan prezydent go zaprosi – odpowiedział Zbigniew Bogucki.

Szef Kancelarii Prezydenta potwierdził również, że zapoznał się z pismem skierowanym przez Sławomira Patyrę do głowy państwa. Jak zaznaczył, Karol Nawrocki analizuje sytuację, a decyzja w sprawie dalszego postępowania należy do prezydenta. Zbigniew Bogucki zapowiedział, że gdy decyzja zapadnie, zostanie szybko ogłoszona.

Wybór sędziego TK i dokładny wynik głosowania w Sejmie

Sejm wybrał Sławomira Patyrę na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca 2026 r. Jego kandydaturę zgłosili posłowie Koalicji Obywatelskiej, Polskiego Stronnictwa Ludowego, Lewicy i Centrum. Wcześniej pozytywnie oceniła ją sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

Za wyborem Sławomira Patyry zagłosowało 235 posłów, przeciw było 184, a pięciu wstrzymało się od głosu. W głosowaniu uczestniczyło 424 parlamentarzystów.

Poparcia Sejmu nie uzyskał natomiast prof. dr hab. Artur Kotowski, zgłoszony przez posłów Prawa i Sprawiedliwości. Objęcie stanowiska przez nowego sędziego było związane z końcem kadencji Andrzeja Zielonackiego. Jego dziewięcioletnia kadencja w Trybunale Konstytucyjnym upłynęła 28 czerwca.

Sławomir Patyra nie rozpoczął jednak wykonywania obowiązków. Obowiązująca ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego stanowi, że osoba wybrana na sędziego TK składa ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero po ślubowaniu sędzia stawia się w Trybunale w celu podjęcia obowiązków.

Przepisy przewidują również, że odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska. Ustawa nie wskazuje jednak wprost konkretnego terminu, w którym prezydent ma umożliwić wybranemu sędziemu złożenie ślubowania.

Pałac Prezydencki wraca do opinii w sprawie Dariusza Barskiego

Zbigniew Bogucki, komentując sytuację Sławomira Patyry, nie ograniczył się do kwestii terminu ślubowania. Przypomniał o opinii prawnej przygotowanej przez konstytucjonalistę w związku ze sporem o status Dariusza Barskiego.

Sławomir Patyra był jednym z autorów opinii, na których w styczniu 2024 r. oparto stanowisko, że przywrócenie Dariusza Barskiego ze stanu spoczynku do służby czynnej w 2022 r. nie wywołało skutków prawnych. Kluczowe znaczenie miała interpretacja art. 47 przepisów wprowadzających Prawo o prokuraturze. Autorzy opinii uznali, że przepis miał charakter czasowy i mógł być stosowany jedynie w 2016 r.

Później Izba Karna Sądu Najwyższego w sprawie o sygnaturze I KZP 3/24 poddała to stanowisko ostrej krytyce. W uzasadnieniu oceniono, że pogląd przyjęty na podstawie opinii prawnych nie został dostatecznie uzasadniony. To właśnie do tego orzeczenia odwołał się Zbigniew Bogucki, mówiąc w Polsat News, że opinia została przez Sąd Najwyższy „zmiażdżona”.

Szef Kancelarii Prezydenta powiązał ten spór z oceną sytuacji Sławomira Patyry, choć jednocześnie przyznał, że nie jest stroną postępowania i nie zna wszystkich jego szczegółów. Nie wskazał również, czy wcześniejsza działalność ekspercka Patyry jest formalnym powodem niewyznaczenia terminu ślubowania.

Spór o ślubowanie sędziów TK szerszy niż sprawa Patyry

Sytuacja Sławomira Patyry nie jest pierwszym przypadkiem, w którym w 2026 r. doszło do konfliktu wokół ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Wcześniej Sejm wybrał kolejnych kandydatów, od części których prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania.

9 kwietnia czworo wybranych sędziów złożyło ślubowanie podczas uroczystości zorganizowanej w Sejmie. Prezydent nie wziął w niej udziału. Pałac Prezydencki zakwestionował skuteczność tych czynności, uznając, że ślubowanie musi zostać złożone wobec głowy państwa.

Spór trafił do Trybunału Konstytucyjnego. Postępowanie o sygnaturze Kpt 1/26 dotyczy m.in. odpowiedzi na pytanie, czy kompetencja związana z odebraniem ślubowania należy wyłącznie do prezydenta oraz czy Sejm może organizować czynności mające zastąpić ustawową procedurę.

Przypadek Sławomira Patyry rozwija się jednak inaczej. Wybrany sędzia nie zdecydował się dotychczas na udział w alternatywnej procedurze. Zamiast tego wystąpił bezpośrednio do Karola Nawrockiego i zadeklarował gotowość stawienia się w wyznaczonym przez prezydenta terminie.

Brak ślubowania blokujący objęcie obowiązków w Trybunale Konstytucyjnym

Dopóki Sławomir Patyra nie złoży ślubowania wobec prezydenta, nie może rozpocząć wykonywania obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Obowiązujące przepisy wiążą złożenie ślubowania z faktycznym rozpoczęciem służby w TK.

Karol Nawrocki nie ogłosił dotychczas, że odmawia przyjęcia ślubowania. Nie podał również terminu, w którym zamierza zaprosić Sławomira Patyrę do Pałacu Prezydenckiego. Z wypowiedzi Zbigniewa Boguckiego wynika jedynie, że sytuacja jest analizowana, a decyzja pozostaje w rękach prezydenta.

Sławomir Patyra został wybrany przez Sejm 11 czerwca. Od głosowania minęły już ponad trzy tygodnie, a od zakończenia kadencji Andrzeja Zielonackiego – tydzień. Wakat w Trybunale Konstytucyjnym pozostaje więc nieobsadzony w praktyce, mimo że parlament dokonał wyboru następcy.

Źródła:

• Polsat News, materiał z 4 lipca 2026 r. dotyczący wypowiedzi Zbigniewa Boguckiego i pisma Sławomira Patyry.
• Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, głosowanie nr 69 na 59. posiedzeniu Sejmu z 11 czerwca 2026 r.
• Ustawa z 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, ISAP.
• Sąd Najwyższy, postanowienie w sprawie I KZP 3/24 dotyczące sporu o status Dariusza Barskiego.
• Trybunał Konstytucyjny, sprawa Kpt 1/26 dotycząca sporu kompetencyjnego o przyjmowanie ślubowania od sędziów TK.
• TVN24, wypowiedź Sławomira Patyry o piśmie skierowanym do prezydenta i procedurze ślubowania.