Zwolnienie z aplikacji kuratorskiej bez utraty prawa do złożenia egzaminu z podpisem Prezydenta RP

Ustawa o kuratorach sądowych z podpisem Prezydenta RP: zmiany w kurateli już od lipca

W czwartek, 11 czerwca 2026 roku Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy o kuratorach sądowych, która, choć nazywana przez wnioskodawców „kosmetyczną i porządkującą”, wnosi wiele kluczowych zmian zarówno do pracy kuratorów, jak i dla przyszłych adeptów zawodu.

Jak podkreślił Prezydent RP, nowelizacja ma za zadanie usprawnić aplikację i egzaminy kuratorskie, a także wzmocnić identyfikację kuratorów zawodowych i społecznych oraz uregulować ich dodatkowe obowiązki.

Najważniejsze zmiany Kuratorskiej Służby Sądowej

Nowelizowane przepisy obejmują kilka kwestii tj.:

• zmiany w legitymacjach służbowych kuratorów;

• możliwość zwolnienia z części aplikacji kuratorskiej;

• zasady przyznawania dodatków specjalnych;

• zmiany w organizacji egzaminów kuratorskich.

Najważniejszym założeniem nowelizacji ustawy jest nadanie legitymacjom służbowym kuratorów zawodowych, społecznych i aplikantów kuratorskich statutu dokumentów publicznych. Zgodnie z przepisami szczególnymi dokumenty takie muszą spełniać określone wymogi, w tym dotyczące ich zabezpieczenia. To dlatego nowelizowane przepisy wskazują szczegółowo elementy, które musi zawierać legitymacja służbowa, w tym m.in. imię i nazwisko, wizerunek twarzy, numer legitymacji, datę ważności, nazwę organu wydającego wraz z datą i miejscem wydania.

Warto także zauważyć, że zmiana formy legitymacji służbowej z archaicznej książeczki, zmniejsza ryzyko zniszczenia i zwiększa bezpieczeństwo dokumentu, który przecież musi być okazywany przez kuratora i aplikanta kuratorskiego podczas wykonywania obowiązków poza siedzibą zespołu kuratorskiej służby sądowej.

Zwolnienie z aplikacji kuratorskiej i zmiany w egzaminach

Choć na pozór kosmetyczna, jednak z punktu widzenia zdobywania prawa do wykonywania zawodu niezwykle istotna, jest zmiana dotycząca aplikacji kuratorskiej. Znowelizowane przepisy zakładają bowiem możliwość zwolnienia przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek sądu okręgowego aplikanta kuratorskiego z części aplikacji, przy jednoczesnym braku utraty zwolnienia z egzaminu kuratorskiego. Dzięki temu możliwe będzie zdawanie egzaminu przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe we wcześniejszym terminie, bez konieczności odbywania całek aplikacji.

Doprecyzowano także skład komisji egzaminacyjnej, wskazując, że jej członkiem musi być co najmniej jeden przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości i co najmniej jeden przedstawiciel Krajowej Rady Kuratorów (delegat Rady). Ustawodawca zastrzegł ponadto, że członkom komisji egzaminacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży i noclegów na zasadach podróży służbowej na obszarze kraju, co z pewnością usprawni pracę w komisjach.

Zobacz także

Egzaminy na aplikacje sędziowską i prokuratorską 2026. Znamy terminy i wysokość opłat

Kiedy wchodzą w życie zmiany w ustawie o kuratorach?

Przepisy ustawy wchodzą w życie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, czyli 1 lipca 2026 roku. Wyjątkiem są szczegółowe regulacje dotyczące legitymacji służbowych, które wejdą w życie 1 kwietnia 2027 roku.

Kim jest kurator sądowy? Rola kuratora w systemie sprawiedliwości

Kurator sądowy to funkcjonariusz publiczny, który wykonuje zadania o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym. To dlatego uznawany jest on za jeden z kluczowych elementów polskiego systemu sprawiedliwości.

Zgodnie z ustawą o kuratorach sądowych wyróżnia się kuratorów zawodowych oraz kuratorów społecznych. Kurator zawodowy mianowany jest przez Ministra Sprawiedliwości, a jednym z warunków mianowania jest odbycie aplikacji kuratorskiej i zdanie egzaminu. Dla pełnienia funkcji kuratora społecznego, którego rolą jest wspieranie kuratorów zawodowych, aplikacja oraz egzamin nie są zaś wymagane.