Wojska Specjalne mogą w przyszłości odzyskać pozycję, jaką utraciły po reformie systemu dowodzenia przeprowadzonej ponad dekadę temu. Podczas obchodów święta Wojsk Specjalnych w Krakowie szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesław Kukuła otwarcie skrytykował rozwiązania wprowadzone w 2014 r. i zapowiedział działania mające przywrócić specjalsom silniejszą pozycję w strukturze Sił Zbrojnych RP. O przebiegu uroczystości i deklaracjach generała jako pierwszy informował PortalObronny.pl.
Podczas uroczystego apelu w Krakowie gen. Wiesław Kukuła przypomniał wydarzenia związane z reformą systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP, przeprowadzoną w 2014 r. Jak relacjonował Jarosław Rybak z PortaluObronnego.pl, szef Sztabu Generalnego nawiązał do decyzji, która doprowadziła do likwidacji Dowództwa Wojsk Specjalnych jako samodzielnego rodzaju sił zbrojnych i zastąpienia go Dowództwem Komponentu Wojsk Specjalnych.
Generał przypomniał również słowa amerykańskiego admirała Williama McRavena, wieloletniego dowódcy amerykańskich sił operacji specjalnych. W 2014 r. podczas konferencji SOF Week w Tampie admirał wskazywał, że Polska była jednym z pionierów budowy nowoczesnych wojsk specjalnych w NATO, a jednocześnie zdecydowała się ograniczyć ich znaczenie w strukturach dowodzenia.
Według gen. Kukuły konsekwencje tamtej decyzji są odczuwalne do dziś. W jego ocenie reforma osłabiła pozycję Wojsk Specjalnych i ograniczyła możliwości pełnego wykorzystania ich potencjału.
Wojna w Ukrainie zmieniła spojrzenie na siły specjalne
Dyskusja o przyszłości Wojsk Specjalnych odbywa się w czasie, gdy znaczenie tego rodzaju wojsk systematycznie rośnie. Trwająca od ponad czterech lat pełnoskalowa wojna Rosji przeciwko Ukrainie pokazała, że dobrze przygotowane jednostki specjalne mogą odgrywać kluczową rolę nie tylko podczas działań bojowych, lecz także w operacjach rozpoznawczych, dywersyjnych i informacyjnych.
Eksperci wojskowi od kilku lat wskazują, że współczesne konflikty coraz częściej mają charakter hybrydowy. Obejmują działania służb specjalnych, cyberataki, sabotaż infrastruktury krytycznej czy operacje dezinformacyjne. W takich warunkach znaczenie wojsk specjalnych wykracza daleko poza tradycyjne działania bojowe.
Właśnie dlatego w środowisku wojskowym coraz częściej pojawiają się głosy o konieczności zmian organizacyjnych, które pozwoliłyby szybciej wykorzystywać potencjał specjalsów w sytuacjach kryzysowych.
Trwające prace nad reformą systemu dowodzenia
Wypowiedź gen. Wiesława Kukuły wpisuje się w prowadzone obecnie prace nad nowym systemem kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP. Szczegóły tych analiz pozostają niejawne, jednak przedstawiciele wojska wielokrotnie sygnalizowali potrzebę dostosowania struktur dowódczych do współczesnych zagrożeń.
Jak wynika z informacji przedstawionych podczas obchodów święta Wojsk Specjalnych, jednym z elementów dyskusji jest sposób umiejscowienia specjalsów w łańcuchu dowodzenia. Celem miałoby być stworzenie rozwiązań umożliwiających szybsze podejmowanie decyzji i skuteczniejsze wykorzystanie potencjału elitarnych jednostek.
W środowisku wojskowym od lat podkreśla się, że polskie Wojska Specjalne należą do najbardziej doświadczonych formacji tego typu w Europie. Żołnierze służący w GROM-ie, Jednostce Wojskowej Komandosów, Formozie, Agacie czy Nilu uczestniczyli w licznych misjach międzynarodowych prowadzonych pod auspicjami NATO oraz koalicji międzynarodowych.
Specjalsi jako element odstraszania
Temat przyszłej roli Wojsk Specjalnych był również obecny podczas konferencji Defence24 Days. Były dowódca GROM-u płk rez. Piotr Gąstał wskazywał, że Polska powinna odważniej wykorzystywać potencjał wojsk specjalnych jako narzędzia odstraszania.
Zdaniem części ekspertów działania hybrydowe prowadzone przeciwko Polsce, w tym operacje organizowane podczas kryzysu migracyjnego na granicy polsko-białoruskiej, pokazują potrzebę posiadania bardziej elastycznych instrumentów reagowania. Ostateczne decyzje dotyczące zakresu wykorzystania Wojsk Specjalnych pozostają jednak w gestii władz politycznych.
Polska gospodarzem europejskiego SOF Week
Podczas krakowskich uroczystości pojawiła się także zapowiedź organizacji dużego wydarzenia poświęconego wojskom specjalnym. Jak informował Jarosław Rybak z PortaluObronnego.pl, gen. Wiesław Kukuła zobowiązał Dowódcę Komponentu Wojsk Specjalnych do przygotowania regionalnej edycji SOF Week w 2027 r.
SOF Week organizowany corocznie w amerykańskiej Tampie należy do najważniejszych wydarzeń środowiska sił specjalnych na świecie. Uczestniczą w nim wojskowi, politycy, przedstawiciele przemysłu obronnego oraz eksperci zajmujący się bezpieczeństwem.
Planowana europejska edycja ma zbiec się z obchodami 20-lecia Wojsk Specjalnych. Dla Polski będzie to okazja do zaprezentowania doświadczeń swoich elitarnych jednostek oraz podkreślenia rosnącej roli kraju w systemie bezpieczeństwa NATO.
Źródła:
- Jarosław Rybak, „Nowe otwarcie w Wojskach Specjalnych? Gen. Kukuła zapowiedział to w czasie święta specjalsów. To była fatalna decyzja”, PortalObronny.pl.
- Wystąpienie gen. Wiesława Kukuły podczas święta Wojsk Specjalnych w Krakowie.
- Materiały i debaty konferencji Defence24 Days.
- Materiały NATO dotyczące wojsk specjalnych i operacji specjalnych.
- Publicznie dostępne informacje Wojska Polskiego dotyczące systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu