Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Kiedy ZUS nie wypłaci świadczenia?

Warunki przyznania jednorazowego odszkodowania przez ZUS

Osoba ubezpieczona, podlegająca ubezpieczeniu wypadkowemu, która doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, ma prawo do jednorazowego odszkodowania z tego tytułu.

Stałym uszczerbkiem na zdrowiu jest naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Natomiast za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie.

Oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji ZUS.

Czytaj także:

Dyscyplinarka. Zwolnienie z dnia na dzień

Wysokość jednorazowego odszkodowania w 2026 roku

Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej zmieniają się co roku. W okresie od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. wysokość jednorazowych odszkodowań wynosi:

• 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
• 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych;
• 31162 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego;
• 31162 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia rencisty;
• 160264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty;
• 80132 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko;
• 160264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 31162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci;
• 160264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawnionych równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 31162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko;
• 31162 zł, jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, każdemu z nich niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom;
• 80132 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 31162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego.

Brak jednorazowego odszkodowania dla pracownika

Przepisy określają przypadki, gdy pracownik nie otrzyma jednorazowego odszkodowania. Świadczenie nie przysługuje w sytuacji, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów bhp spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Odszkodowania nie będzie także wtedy, gdy pracownik będący pod wpływem alkoholu lub substancji psychotropowych przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Nie dotyczy to jednak wypadków ze skutkiem śmiertelnym.

Podstawa prawna:

• ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1644)
• obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 10 marca 2026 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej w okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 marca 2027 r. (M.P. z 2026 r. poz. 292)