Rehabilitant w domu, pomoc psychologa, terapia i wsparcie w codziennym funkcjonowaniu - takie usługi mogą zostać przyznane seniorowi przez MOPS. W wielu przypadkach są one bezpłatne. Wyjaśniamy, komu przysługują specjalistyczne usługi opiekuńcze i jak się o nie ubiegać w 2026 r.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze (SUO) - co to jest i na czym polega ta forma pomocy?
Specjalistyczne usługi opiekuńcze (SUO) to forma pomocy społecznej przeznaczona dla osób, które z powodu stanu zdrowia lub trudnej sytuacji życiowej potrzebują wsparcia wykraczającego poza zwykłą opiekę. Pomoc świadczą osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, m.in. psychologowie, rehabilitanci, logopedzi, terapeuci czy inni specjaliści. Zakres wsparcia jest ustalany indywidualnie i dostosowywany do potrzeb konkretnej osoby.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze - jaki zakres pomocy można otrzymać?
Specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą obejmować między innymi:
- naukę wykonywania codziennych czynności i samoobsługi,
- trening umiejętności społecznych,
- rehabilitację zgodnie z zaleceniami lekarza,
- specjalistyczną terapię, np. logopedyczną,
- pomoc w dotarciu do lekarzy i placówek rehabilitacyjnych,
- motywowanie do kontynuowania leczenia,
- wsparcie w sytuacjach kryzysowych.
Usługi mogą być realizowane zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w ośrodkach wsparcia, takich jak środowiskowe domy samopomocy, kluby samopomocy czy dzienne domy pomocy.
Kto może otrzymać specjalistyczne usługi opiekuńcze z OPS? Warunki przyznania
O tym, czy wsparcie zostanie przyznane, każdorazowo decyduje ośrodek pomocy społecznej po ocenie indywidualnej sytuacji osoby ubiegającej się o pomoc. Z takiego wsparcia mogą skorzystać osoby, które:
- mieszkają samotnie lub są społecznie odizolowane,
- nie mogą liczyć na pomoc rodziny,
- ze względu na stan zdrowia wymagają specjalistycznego wsparcia.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze - czy są bezpłatne? Limity dochodowe i odpłatność w 2026 r.
To zależy od sytuacji dochodowej. Osoby, których dochód nie przekracza 1010 zł netto miesięcznie w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub 823 zł netto na osobę w rodzinie (stan na lipiec 2026 r.), mogą korzystać z usług bezpłatnie.
Po przekroczeniu tych progów konieczne jest ponoszenie części kosztów. Wysokość odpłatności zależy od dochodu i może wynosić od kilku do nawet 100 proc. kosztów usługi.
Dochód (w % ustawowego kryterium dochodowego) | Odpłatność - osoba samotnie gospodarująca | Odpłatność - osoba w rodzinie |
|---|---|---|
Do 1010 zł miesięcznie (osoba samotnie gospodarująca) / do 823 zł miesięcznie na osobę w rodzinie, czyli 100% | Bezpłatnie | Bezpłatnie |
Powyżej 100% do 220% | 1,5% kosztu usługi | 3,5% kosztu usługi |
Powyżej 220% do 250% | 10% kosztu usługi | 15% kosztu usługi |
Powyżej 250% do 300% | 15% kosztu usługi | 25% kosztu usługi |
Powyżej 300% do 400% | 30% kosztu usługi | 45% kosztu usługi |
Powyżej 400% do 500% | 50% kosztu usługi | 65% kosztu usługi |
Powyżej 500% do 600% | 75% kosztu usługi | 85% kosztu usługi |
Powyżej 600% | 100% kosztu usługi | 100% kosztu usługi |
Im wyższy dochód w stosunku do ustawowego kryterium dochodowego, tym większą część kosztów specjalistycznych usług opiekuńczych pokrywa osoba korzystająca z pomocy. Osoby, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego, nie ponoszą żadnych opłat. Co ważne, w szczególnie trudnych sytuacjach życiowych ośrodek pomocy społecznej może całkowicie zwolnić z opłat, nawet jeśli dochód przekracza obowiązujące limity.
Jak złożyć wniosek o specjalistyczne usługi opiekuńcze? Jakie dokumenty są potrzebne?
Wniosek składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania (OPS, MOPS lub GOPS). Można to zrobić osobiście, telefonicznie lub pocztą elektroniczną. Do wniosku należy dołączyć: zaświadczenie lekarskie wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku, opisujące stan zdrowia oraz zakres potrzebnej pomocy, dokumenty potwierdzające dochody. Poszczególne gminy mogą wymagać także dodatkowych dokumentów.
Ile czeka się na decyzję o przyznaniu specjalistycznych usług opiekuńczych?
Po złożeniu wniosku pracownik socjalny przeprowadzi wywiad środowiskowy, podczas którego oceni sytuację osoby ubiegającej się o wsparcie oraz ustali zakres potrzebnej pomocy. Co do zasady wywiad powinien zostać przeprowadzony w ciągu 14 dni, a decyzja w sprawie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych powinna zostać wydana w terminie do 30 dni od złożenia wniosku. Jeżeli decyzja będzie odmowna, można złożyć odwołanie na zasadach wskazanych w otrzymanej decyzji.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi
Obok powyższych specjalistycznych usług opiekuńczych funkcjonują również specjalistyczne usługi opiekuńcze przeznaczone dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Są one kierowane do osób doświadczających kryzysu zdrowia psychicznego lub z niepełnosprawnością intelektualną, które z powodu swojego stanu mają trudności z samodzielnym funkcjonowaniem.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2026 poz. 639)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 poz. 1044)
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (t.j. Dz.U. z 2024. poz. 816)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu