Zmiany w składce zdrowotnej od 2027 roku. ZUS nie zwróci nadpłaty poniżej 160 zł

Nie każda nadpłata trafi na konto przedsiębiorcy. Jeżeli jej wysokość nie przekroczy ustawowego progu, ZUS zachowa środki na koncie płatnika i rozliczy je przy kolejnych składkach. Z kolei wyższe nadpłaty będzie zwracał automatycznie, bez konieczności składania dodatkowego wniosku – o ile przedsiębiorca złoży roczne rozliczenie w terminie, nie ma zaległości i posiada zgłoszony rachunek bankowy. Takie rozwiązanie przewiduje przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD428). Projekt jest obecnie na etapie prac rządowych, a nowe przepisy – jeśli przejdą cały proces legislacyjny – mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.

Zwrot nadpłaty składki zdrowotnej. Dlaczego próg 160 zł będzie tak ważny?

Sednem proponowanych zmian jest wprowadzenie progu, od którego będzie zależał sposób rozliczenia nadpłaty składki zdrowotnej. Nie został on wpisany do projektu jako konkretna kwota. Ustawa odwołuje się do dziesięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obecnie koszt upomnienia wynosi 16 zł, dlatego próg automatycznego zwrotu odpowiada 160 zł. Jeśli w przyszłości zmieni się wysokość kosztu upomnienia, automatycznie zmieni się również granica decydująca o zwrocie nadpłaty.

Nadpłata składki zdrowotnej do 160 zł. Co zmieni się dla przedsiębiorców?

Projekt przewiduje dwa różne sposoby rozliczenia nadpłaty.

• nadpłata do 160 zł – pozostanie na koncie płatnika w ZUS i zostanie wykorzystana przy kolejnych rozliczeniach składek,
• nadpłata przekraczająca 160 zł – będzie mogła zostać automatycznie zwrócona na rachunek bankowy przedsiębiorcy.

To jedna z najważniejszych zmian proponowanych przez resort zdrowia. Dziś nawet bardzo niewielkie nadpłaty przechodzą procedurę zwrotu. Ministerstwo uznało jednak, że wykonywanie tysięcy przelewów opiewających na kilka czy kilkanaście złotych generuje niepotrzebne koszty administracyjne i wydłuża obsługę rozliczeń.

Zobacz także

ZUS przyspiesza sierpniowe wypłaty emerytur. Pierwsze przelewy ruszą jeszcze w lipcu

Zwrot nadpłaty z ZUS bez wniosku. Kiedy będzie możliwy?

Projekt zawiera również rozwiązanie, które wielu przedsiębiorców może uznać za korzystniejsze od obecnych przepisów. Jeżeli nadpłata przekroczy próg 160 zł, ZUS będzie zwracał ją z urzędu, bez konieczności składania odrębnego wniosku przez przedsiębiorcę. Warunkiem będzie jednak spełnienie wymogów określonych w ustawie.

Automatyczny zwrot będzie możliwy, gdy:

• roczne rozliczenie składki zdrowotnej zostanie złożone w terminie,
• ZUS będzie dysponował aktualnym numerem rachunku bankowego płatnika,
• na koncie przedsiębiorcy nie będzie zaległości podlegających potrąceniu.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie zostanie spełniony, nadpłata pozostanie na koncie płatnika do czasu uregulowania sytuacji albo będzie mogła zostać zwrócona zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.

Przykłady rozliczenia składki zdrowotnej. Kiedy ZUS zwróci pieniądze, a kiedy nie?

Różnicę w rozliczeniu składki zdrowotnej na nowych zasadach najlepiej widać na konkretnych przykładach.

Jeżeli jednak przedsiębiorca posiada zaległości składkowe, ZUS najpierw zaliczy nadpłatę na ich poczet. Dopiero pozostała część będzie mogła zostać zwrócona albo pozostanie na koncie płatnika – zależnie od jej wysokości.

Zmiany w składce zdrowotnej. Kto zyska, a kto odczuje nowe przepisy?

Ocena projektu zależy od wysokości nadpłaty i sposobu prowadzenia działalności. Po stronie korzyści znajdują się przede wszystkim:

• mniej formalności przy większych nadpłatach,
• automatyczny zwrot środków bez składania odrębnego wniosku,
• uproszczenie rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Jednocześnie część przedsiębiorców może uznać za mniej korzystne pozostawianie niewielkich nadpłat na koncie w ZUS. Osoby, które dotychczas otrzymywały coroczny przelew obejmujący kilkadziesiąt lub nieco ponad sto złotych, po zmianach zobaczą te środki dopiero w postaci niższych przyszłych zobowiązań wobec ZUS. Resort zdrowia argumentuje jednak, że rozwiązanie ma przede wszystkim uprościć system oraz ograniczyć koszty administracyjne związane z obsługą bardzo małych zwrotów.

Zobacz także

ZUS podzieli 14. emeryturę. Nie wszyscy dostaną pełne 1978,49 zł [ZASADY I TABELA]

Od kiedy zmienią się zasady zwrotu nadpłaty składki zdrowotnej?

Projekt przewiduje, że przepisy dotyczące nowych zasad rozliczania nadpłat składki zdrowotnej mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Termin ten ma umożliwić Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dostosowanie systemów informatycznych do nowych rozwiązań. Na obecnym etapie są to jednak proponowane przepisy, które muszą przejść pełną ścieżkę legislacyjną – od przyjęcia przez Radę Ministrów, przez prace parlamentarne, aż po podpis Prezydenta i publikację w Dzienniku Ustaw. Ostateczny termin może więc jeszcze ulec zmianie.