Pracujesz na zleceniu jak na etacie? Złóż skargę do PIP. Po zmianach inspekcja może zrobić więcej

Pracujesz na zleceniu, ale masz obowiązki jak pracownik? Sprawdź, czy to legalne

Nie każda umowa zlecenia czy kontrakt B2B są niezgodne z prawem. Problem pojawia się wtedy, gdy formalnie strony podpisały umowę cywilnoprawną, ale w praktyce praca wygląda jak zatrudnienie na etacie. Może tak być, jeśli pracujesz w miejscu i godzinach wyznaczonych przez firmę, wykonujesz polecenia przełożonego, nie możesz sam decydować o organizacji swojej pracy, musisz wykonywać obowiązki osobiście i nie możesz zlecić ich innej osobie, nie ponosisz ryzyka prowadzenia działalności, a odpowiadasz jedynie za staranne wykonywanie swoich obowiązków. Jeżeli takie warunki występują, możesz zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy o zbadanie sprawy.

Jak zgłosić firmę do PIP? Pracownik ma kilka możliwości

Skargę należy skierować do okręgowego inspektoratu pracy albo terenowego oddziału Państwowej Inspekcji Pracy właściwego ze względu na miejsce wykonywania pracy lub siedzibę podmiotu, którego dotyczy zgłoszenie. Można to zrobić na kilka sposobów: osobiście w inspektoracie - ustnie do protokołu albo poprzez złożenie pisma (także na formularzu dostępnym w urzędzie)., listownie, pocztą elektroniczną, przez system e-Doręczeń. W przypadku skargi elektronicznej dokument musi zostać podpisany podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Co napisać w skardze do PIP? Te informacje są najważniejsze

Aby Państwowa Inspekcja Pracy mogła skutecznie zweryfikować zgłoszenie, skarga na bezprawne stosowanie umowy cywilnoprawne powinna zawierać dane osoby składającej (imię i nazwisko oraz adres do korespondencji lub adres e-mail), dane pracodawcy, w szczególności nazwę i adres firmy, a także szczegółowy opis okoliczności sprawy. Warto wskazać charakter wykonywanych obowiązków oraz elementy świadczące o tym, że współpraca realizowana na podstawie umowy cywilnoprawnej w rzeczywistości może nosić cechy stosunku pracy. Pismo powinno zostać również opatrzone podpisem. Precyzyjne i wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego ułatwia inspektorowi pracy ocenę, czy doszło do zastąpienia umowy o pracę inną formą zatrudnienia.

Zobacz także

Lawina wniosków spadła na ZUS. Zmiany w przepisach pozwalają upomnieć się o należne pieniądze. Terminy mają znaczenie

Czy pracodawca dowie się, kto złożył skargę?

Nie. Dane osoby składającej skargę są chronione. Inspektor pracy nie może ujawnić pracodawcy, że kontrola została przeprowadzona na skutek zgłoszenia konkretnego pracownika, chyba że skarżący wyrazi na to pisemną zgodę.

Co zrobi PIP po otrzymaniu skargi na firmę? Kontrola umowy zlecenia i B2B

Po otrzymaniu skargi Państwowa Inspekcja Pracy analizuje przedstawione okoliczności i może przeprowadzić kontrolę. Sprawdzane jest przede wszystkim to, jak w rzeczywistości wygląda wykonywanie pracy, a nie tylko treść podpisanej umowy. Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy ma szersze kompetencje w zakresie kontroli umów cywilnoprawnych zawieranych w miejsce umów o pracę. Nadal jednak znaczenie ma nie sama nazwa umowy, ale faktyczne warunki wykonywania pracy. Jeżeli podczas kontroli okaże się, że zawarta np. umowa zlecenia w rzeczywistości spełnia warunki zatrudnienia pracowniczego, inspektor będzie mógł podjąć działania zmierzające do jej przekształcenia w umowę o pracę.

Nie będzie to jednak automatyczna zmiana umowy w dniu kontroli. W pierwszej kolejności inspektor wezwie pracodawcę do usunięcia naruszeń. Dopiero gdy firma nie zastosuje się do tego działania, możliwe będzie wydanie decyzji o przekształceniu umowy. Od takiej decyzji będzie przysługiwało odwołanie do sądu pracy zarówno pracodawcy, jak i osobie zatrudnionej. Do czasu prawomocnego zakończenia sprawy decyzja nie będzie wykonywana.

Co daje pracownikowi ustalenie, że pracuje na etacie zamiast na zleceniu?

Jeżeli zostanie ustalone, że w rzeczywistości wykonywana praca miała cechy stosunku pracy, osoba zatrudniona może dochodzić praw wynikających z przepisów prawa pracy. Umowa o pracę daje bowiem m.in. prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia za czas choroby, ochrony przed wypowiedzeniem w określonych sytuacjach czy stosowania przepisów o czasie pracy.