Do 1 maja 2026 roku pielęgniarki i położne spoza Unii Europejskiej, które uzyskały prawo wykonywania zawodu w Polsce w tzw. trybie uproszczonym, muszą przedstawić certyfikat znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1. Niespełnienie tego obowiązku oznacza utratę prawa wykonywania zawodu.
Jak wskazują przedstawiciele środowiska, realizacja tego wymogu w praktyce napotyka poważne bariery. Państwowy egzamin językowy organizowany jest jedynie kilka razy w roku, a liczba miejsc w akredytowanych ośrodkach jest ograniczona. W efekcie wielu zainteresowanych, mimo podejmowanych prób, nie ma możliwości zapisania się na egzamin w wymaganym terminie. Dodatkowym problemem jest brak alternatywnej ścieżki potwierdzenia znajomości języka. W przeciwieństwie do lekarzy, pielęgniarki i położne nie mogą wykazać kompetencji językowych poprzez egzaminy zawodowe, co znacząco ogranicza ich możliwości spełnienia wymogów formalnych.
Przedstawiciele środowiska podkreślają, że personel medyczny spoza UE stanowi dziś istotne wsparcie dla polskiego systemu ochrony zdrowia, szczególnie w mniejszych miejscowościach, gdzie braki kadrowe są najbardziej odczuwalne. Ich ewentualne odsunięcie od pracy z powodów formalnych mogłoby – jak alarmują – zagrozić ciągłości świadczeń i bezpieczeństwu pacjentów.
Sprawą zajęła się posłanka Joanna Wicha, która w interpelacji nr 15516 zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia z pytaniami o możliwe rozwiązania problemu. Wśród nich znalazły się m.in. zapytania o możliwość wydłużenia terminu na przedstawienie certyfikatu co najmniej do końca 2026 roku, rozszerzenia katalogu uznawanych dokumentów – np. o certyfikat TELC – oraz wprowadzenia rozwiązań przejściowych dla osób, które podjęły próbę uzyskania certyfikatu, lecz z przyczyn systemowych nie zdążą spełnić wymogów w obowiązującym terminie.
Ministerstwo Zdrowia, odpowiadając na interpelację poselską, podkreśla, że obowiązek potwierdzenia znajomości języka polskiego przez pielęgniarki i położne spoza Unii Europejskiej wynika wprost z obowiązujących przepisów i był znany zainteresowanym z odpowiednim wyprzedzeniem.
Tryb uproszczony tylko na 5 lat. Certyfikat B1 do 1 maja 2026
Resort przypomina, że możliwość wykonywania zawodu w tzw. trybie uproszczonym została wprowadzona jako rozwiązanie czasowe. Na jego podstawie osoby z kwalifikacjami zdobytymi poza UE mogły uzyskać zgodę ministra zdrowia i – decyzją samorządu zawodowego – prawo wykonywania zawodu na okres maksymalnie pięciu lat. Jednocześnie ustawodawca nałożył obowiązek uzupełnienia kwalifikacji, w tym potwierdzenia znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1 do 1 maja 2026 roku – pod rygorem utraty uprawnień.
Jak potwierdzić język polski. MZ wskazuje alternatywne dokumenty i zaświadczenie
Ministerstwo zaznacza, że informacja o tym wymogu została opublikowana już w listopadzie 2024 roku i była szeroko komunikowana osobom korzystającym z uproszczonej procedury. W odpowiedzi resort wskazuje również, że katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka nie ogranicza się wyłącznie do jednego egzaminu państwowego. Obejmuje on m.in. świadectwo maturalne zdane w języku polskim, certyfikat wydany przez uprawnione podmioty oraz dokument potwierdzający nabycie obywatelstwa polskiego. Co istotne, w przypadku oczekiwania na wydanie właściwego certyfikatu możliwe jest przedstawienie zaświadczenia o zdanym egzaminie.
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że przepisy przewidują pewne mechanizmy elastyczności. Okręgowe rady pielęgniarek i położnych mogą – na wniosek zainteresowanej osoby – przedłużyć prawo wykonywania zawodu nawet o trzy lata, jeśli dana osoba kontynuuje kształcenie zawodowe i pozostaje zatrudniona w Polsce. Resort zwraca uwagę, że decyzje o ewentualnym cofnięciu uprawnień nie są podejmowane centralnie, lecz należą do kompetencji samorządu zawodowego.
Czy będzie możliwe wydłużenie terminu do końca 2026 roku
Na pytania dotyczące wydłużenia terminu czy rozszerzenia katalogu uznawanych certyfikatów ministerstwo nie udziela jednoznacznej deklaracji zmian legislacyjnych. Informuje jednak, że trwają prace nad nową ustawą regulującą zawód pielęgniarki i położnej. Jednym z rozważanych rozwiązań ma być umożliwienie organizowania egzaminów językowych także przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, co mogłoby zwiększyć dostępność procedury certyfikacyjnej.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu