Nowe przepisy o stażu pracy miały naprawić wielkoletnią nierówność. Od 2026 roku do stażu pracy można doliczać m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej czy pracy na umowach cywilnoprawnych. Dla wielu osób oznacza to szybsze prawo do dodatku stażowego, dłuższego urlopu albo nagrody jubileuszowej. Problem w tym, że w środowisku wojskowym pojawiły się poważne wątpliwości. Żołnierze zawodowi pytają, czy nowe zasady rzeczywiście obejmują także ich, czy tylko pracowników i funkcjonariuszy wybranych służb.
Nowa ustawa stażowa od 2026 roku. Co się zmieniło?
Ustawa z 26 września 2025 roku zmieniła Kodeks pracy i rozszerzyła katalog okresów, które można wliczać do stażu pracy. Chodzi m.in. o prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw pod poz. 1423 i obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku dla sektora publicznego i od 1 maja 2026 dla sektora prywatnego.
Innymi słowy, osoba, która przez lata pracowała na zleceniu, nie musi już zaczynać "od zera" po przejściu na etat. Te okresy mogą mieć znaczenie przy ustalaniu uprawnień pracowniczych, np. dodatku służbowego, wymiaru urlopu (po 10 latach 26 dni, a nie 20) czy nagrody jubileuszowej. Ważne jest to, że aby pracodawca doliczył brakujące lata stażu, trzeba złożyć wniosek do ZUS, który musi wydać stosowne zaświadczenie. Szczegóły w artykule poniżej.
W ustawie wymieniono wiele służb. Żołnierze pytają, dlaczego nie ich
Wątpliwości zaczynają się przy służbach mundurowych. W zmienionym art. 302 Kodeksu pracy wymieniono m.in. Policję, ABW, Agencję Wywiadu, SKW, SWW, CBA, SOP, Służbę więzienną, Straż Graniczną, PSP, Straż Marszałkowską i Służbę Celno-Skarbową. Ustawa reguluje więc sytuację wielu formacji mundurowych, ale nie wskazuje wprost żołnierzy zawodowych pełniących służbę w Siłach Zbrojnych RP.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw
I właśnie na tym polega problem. W środowisku wojskowym pojawiają się sygnały, że żołnierze czują się pominięci. Chodzi zwłaszcza o osoby, które przed rozpoczęciem służby prowadziły działalność gospodarczą albo pracowały na umowach cywiloprawnych.
Posłanka zapytała MON o żołnierzy
Sprawa trafiła do Sejmu. Posłanka Magdalena Sroka złożyła interpelację nr 15520 do Ministra Obrony Narodowej w sprawie zaliczenia okresów prowadzenia działalności gospodarczej do wysługi lat uprawniającej żołnierzy do nagrody jubileuszowej.
W interpelacji wskazano, że nowe przepisy objęły funkcjonariuszy wielu formacji, ale analogiczne rozwiązania nie objęły żołnierzy zawodowych. Posłanka napisała, że może to prowadzić do nierówności między żołnierzami a funkcjonariuszami innych służb mundurowych, mimo że charakter ich służby i zakres są porównywalne. Pełna treść interpelacji posłanki Magdaleny Sroki.
Co odpowiedział MON? Tu zaczyna się największa niejasność
Z odpowiedzi MON wynika, że ustawa stażowa zmieniła Kodeks pracy, ale nie zmieniła wojskowych przepisów dotyczących służby. Resort wskazał, że każda forma mundurowa działa w ramach odrębnego reżimu prawnego, ma własne zasady naboru przebiegu służby, uprawnień i świadczeń.
Mówiąc prościej, pracownik cywilny podlega Kodeksowi pracy, funkcjonariusze poszczególnych służb mają swoje przepisy, a żołnierze zawodowi mają własne regulacje wojskowe ujęte w ustawie o obronie Ojczyzny z 2022 r. Dlatego też, nowe przepisy nie muszą działać automatycznie tak samo wobec wszystkich.
Jednocześnie MON zaznaczył, że skoro Kodeks pracy po zmianach pozwala zaliczać działalność gospodarczą i umowy cywilnoprawne do okresu zatrudnienia, to nie widzi przeciwwskazań, aby takie okresy uznać również przy ustalaniu prawa do nagrody jubileuszowej żołnierzy. Problem w tym, że resort dodał, że obecnie nie są planowane zmiany legislacyjne w tym zakresie. Pełna treść odpowiedzi MON.
Co to oznacza dla żołnierzy w praktyce?
Z pewnością sytuacja nie jest do końca jasna. MON nie napisał wprost, że żołnierze zawodowi zostali wykluczeni. Ale nie napisał też wprost, że każdy żołnierz będzie mógł bez problemu doliczyć lata prowadzenia firmy albo pracy na zleceniu do wysługi lat. Właściwie powstała przestrzeń do różnych interpretacji. Żołnierze mogą pytać, jakie dokumenty będą wymagane, czy działalność musi być prowadzona w pełnym wymiarze, jak będą traktowane umowy zlecenia i czy jednostki wojskowe będą stosować te zasady jednolicie.
Żołnierze czują się pokrzywdzeni. Chodzi o realne pieniądze
To nie jest tylko techniczny spór o przepisy. Od wysługi lat zależą konkretne uprawnienia, w tym nagrody jubileuszowe.
Żołnierzom zawodowym przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości:
- po 20 latach czynnej służby wojskowej - 75%,
- po 25 latach czynnej służby wojskowej - 100%,
- po 30 latach czynnej służby wojskowej - 150%,
- po 35 latach czynnej służby wojskowej - 200%,
- po 40 latach czynnej służby wojskowej - 300%
- miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Jeżeli jednemu funkcjonariuszowi lata działalności zostaną zaliczone, a żołnierzowi w podobnej sytuacji już nie, pojawia się pytanie o równe traktowanie osób pełniących służbę publiczną.
Szczególnie dotyczy to osób, które do wojska trafiły później, np. po 35. albo 40. roku życia. Jeśli wcześniej przez wiele lat prowadziły firmę, pracowały na zleceniach albo miały niestandardową ścieżkę zawodową, mogą mieć poczucie, że nowe przepisy ich omijają.
W kontekście rosnącej liczebności armii i szerokiego naboru do zawodowej służby wojskowej pytanie o osoby, które do wojska trafiają po latach pracy poza etatem nie jest marginalne. MON publikuje dane o limitach powołań i wzroście liczby żołnierzy. Na stronach gov.pl czytamy, że w 2024 roku liczba żołnierzy wzrosła o blisko 16 tys., z czego ponad 11 tys. stanowili żołnierze zawodowi. Liczba żołnierzy zawodowych miała dojść do około 142 tys. MON wprost informuje, że priorytetem jest zwiększenie liczebności Wojska Polskiego we wszystkich rodzajach sił zbrojnych, a w kolejnych latach żołnierzy zawodowych ma być 250 tys.
Czy można napisać, że żołnierze zostali wykluczeni?
Na podstawie ustawy, interpelacji i odpowiedzi MON nie można tak napisać. Można natomiast napisać, że pojawiła się poważna niejasność i możliwa luka w przepisach. Ustawa wprost wymienia wiele służb, ale nie rozwiązuje wprost sytuacji żołnierzy zawodowych. MON nie zapowiedział zmian legislacyjnych, a jednocześnie zostawił furtkę interpretacyjną, wskazując, że nie widzi przeciwskazań do zaliczenia takich okresów przy nagrodach jubileuszowych. To oznacza, że temat wymaga dalszych wyjaśnień.
Redakcja wysłała już do MON szczegółowy zestaw pytań dotyczących nowych zasad naliczania wysługi lat żołnierzy zawodowych. Czekamy na odpowiedź resortu i będziemy na bieżąco aktualizować artykuł o nowe informacje oraz stanowisko ministerstwa.
Podsumowując, ustawa stażowa rozwiązała problem wielu pracowników, ale w przypadku żołnierzy zawodowych zostawiła pytania, na które środowisko wojskowe wciąż oczekuje jasnej odpowiedzi.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu