Osoby pracujące na umowę o pracę mają prawo do skorzystania z tzw. urlopu na żądanie. W ciągu roku przysługują cztery takie dni, w dowolnym, wybranym przez pracownika terminie. Otrzymuje on za nie normalne wynagrodzenie. Co do zasady, pracodawca jest obowiązany udzielić wolnego, o ile podwładny zgłosi chęć skorzystania z niego w odpowiednim czasie. Czy ma jednak prawo odmówić?
Wybierając urlop na żądanie, zmniejszamy liczbę dni urlopu wypoczynkowego, które przysługują nam w danym roku kalendarzowym (20 lub 26 dni). Z reguły z tej formy korzysta się w nagłych sytuacjach losowych, gdy z różnych powodów nie możemy stawić się w biurze. Z tego względu wspomniane już cztery dni nie są objęte planem urlopów i pracodawca nie może nam nakazać ich wykorzystania w danym czasie. Są one zatem pozostawione do dyspozycji pracownika.
Urlop na żądanie - co mówi Kodeks pracy?
O urlopie na żądanie mówi art. 167 Kodeksu pracy. “Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu”.
Bardzo ważną kwestią jest skuteczność przekazania informacji o urlopie. Pracownik może to zrobić zarówno osobiście, jak i telefonicznie lub mailowo. Poza tym konieczne jest zachowanie terminu, o którym wspomina KP. O fakcie należy poinformować jeszcze przed rozpoczęciem pracy w danym dniu. Osoby, które wezmą wolne bez powiadomienia pracodawcy lub bez uzyskania zgody na urlop, mogą zostać posądzone o naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co wiąże się z negatywnymi konsekwencjami.
Kiedy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?
Pracodawca ma prawo odmówić pracownikowi urlopu na żądanie, jeśli wystąpią szczególne okoliczności. O jakich sytuacjach mowa?
Gdy obecność pracownika jest niezbędna do ochrony interesów firmy. W takim przypadku pracodawca może powołać się na art. 100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy, argumentując swoje działanie dobrem przedsiębiorstwa. Przykładem może być sytuacja dużych braków kadrowych ze względu na sezon chorobowy lub urlopowy.
Kolejnym powodem odmowy może być wykorzystanie wszystkich dni urlopu wypoczynkowego przez pracownika lub nienabycie prawa do tego urlopu.
Pracownik może spotkać się z negatywną odpowiedzią również wtedy, gdy wykorzystał już wszystkie cztery dni urlopu na żądanie.
W przypadku decyzji odmownej zatrudniony musi uszanować decyzję pracodawcy, nawet jeśli szef bezpodstawnie odmawia urlopu na żądanie. Warto jednak wiedzieć, że w takiej sytuacji można zgłosić skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, a na pracodawcę może zostać nałożona kara grzywny.
Dodatkowe informacje o urlopie na żądanie
Dni wolne w ramach urlopu na żądanie mogą zostać wykorzystane pojedynczo lub następować po sobie. Warto pamiętać, że wniosek w tej sprawie prawdopodobnie zostanie uznany za bezpodstawny, jeśli pracownik już wcześniej zgłaszał chęć wolnego z uwagi na zaplanowany wypoczynek, ale spotkał się z odmową.
W niektórych przypadkach żądania podwładnego mogą też zostać potraktowane jako naruszenie prawa. Dotyczy to sytuacji, gdy urlop ma być wykorzystany niezgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, przykładowo jako forma wywarcia presji na pracodawcy z uwagi na toczące się strajki.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu