Nasza spółka realizuje dostawy maszyn, które mają charakter jednostkowy i są dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów. Klienci monitorują proces produkcji danej maszyny i dokonują odbiorów częściowych w miarę zaawansowania produkcji. Proces produkcyjny jest długi, powyżej sześciu miesięcy. Czy są to kontrakty długoterminowe, a jeśli tak, to jak je rozliczać? Problem wyjaśnia Jadwiga Szabat, Ecovis Poland Audit, Tax & Accounting sp. z o.o.
Usługi długoterminowe, do których stosuje się art. 34a‒34d ustawy o rachunkowości (dalej: u.r.), to usługi, w ramach których ryzyka i korzyści dotyczące przedmiotu umowy są przekazywane sukcesywnie w trakcie trwania umowy na kupującego. Oznacza to, że w trakcie realizacji umowy kupujący przejmuje od sprzedawcy ryzyka i korzyści związane z przedmiotem umowy jeszcze przed zakończeniem wykonywania wszystkich elementów kontraktu. W sytuacji opisanej w pytaniu mamy do czynienia właśnie z usługami długoterminowymi. Umowa trwa kilka miesięcy, a co najważniejsze ryzyka i korzyści są przenoszone sukcesyjnie na kontrahenta, który monitoruje cały proces i na każdym jego etapie może wprowadzać istotne zmiany. Zasady ustalania przychodów i kosztów dotyczących umów długoterminowych są określone we wspomnianych art. 34a‒34d u.r., ale warto także korzystać z Krajowego Standardu Rachunkowości nr 3 „Umowy o usługi budowlane”. W KSR nr 3 wskazano, że zawarte w nim zasady ustalania przychodów i kosztów zaleca się odpowiednio stosować także do innych usług o podobnym charakterze (np. do ustalania przychodów i kosztów z długoterminowych umów o usługi informatyczne, projektowe, geologiczne, naukowo-badawcze). Oznacza to, że spółka powinna ocenić, czy umowa z klientem jest umową w cenach stałych, czy umową rozliczaną według formuły „koszt plus”.
Rodzaj umowy
Umowa w cenach ryczałtowych, zwanych także stałymi, to taka, w której zamawiający i wykonawca umawiają się na stosowanie określonej stałej ceny lub stawki za wybudowaną jednostkę produktu. Umowa taka może również zawierać klauzulę umożliwiającą aktualizację ceny. Przykłady umów w cenach ryczałtowych to umowy zawierające:
- stałą, dokładnie określoną wartość (cenę) za wykonanie usługi budowlanej,
- stałą cenę, z możliwością jej korygowania ze względu na zmiany poziomu cen,
- stałą cenę oraz klauzulę dopuszczającą możliwość jej renegocjacji w razie zajścia określonych w umowie okoliczności,
- stałą cenę powiększoną o przyznawaną okresowo premię za terminową i jakościową realizację umowy,
- stałą cenę, która jest uwarunkowana osiągnięciem ściśle określonych wskaźników.
Z kolei umowa o cenę w formule „koszt plus” to taka, w której zamawiający i wykonawca umawiają się, że wykonawcy są zwracane przez zamawiającego określone, rzeczywiste lub planowane koszty wykonania umowy, powiększone o ustalony procent zysku liczony od tych kosztów lub o stałą stawkę zysku. Przykłady umów o cenę w formule „koszt plus” to umowy zawierające:
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.