Niespodziewany incydent w europejskiej przestrzeni powietrznej uruchomił procedury przewidziane na wypadek potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa lotniczego. Gdy załoga izraelskiego samolotu pasażerskiego przestała odpowiadać na wezwania kontroli ruchu lotniczego, Centrum Połączonych Operacji Powietrznych NATO zdecydowało o ogłoszeniu najwyższego stopnia alarmowego dla węgierskich sił zbrojnych. W odpowiedzi poderwano myśliwce dyżurne, które przechwyciły maszynę i eskortowały ją do granicy przestrzeni powietrznej kraju.
Do zdarzenia doszło w czwartek wieczorem. Jak poinformował premier Węgier Peter Magyar, Centrum Połączonych Operacji Powietrznych NATO uruchomiło najwyższy poziom gotowości po tym, jak izraelski samolot pasażerski nie nawiązał kontaktu z kontrolą ruchu lotniczego podczas przelotu nad Węgrami.
Maszyna wykonywała regularny lot z Tel Awiwu do Pragi. Według dostępnych informacji był to Airbus A321 należący do izraelskiego przewoźnika. Brak łączności radiowej z załogą został potraktowany jako potencjalne zagrożenie wymagające natychmiastowej reakcji służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo przestrzeni powietrznej.
W takich sytuacjach obowiązujące w państwach NATO procedury przewidują uruchomienie lotnictwa dyżurnego. Węgry skierowały do akcji dwa samoloty wielozadaniowe JAS-39 Gripen, które wystartowały z bazy lotniczej w Kecskemét.
Eskorta myśliwców NATO do granicy przestrzeni powietrznej
Po osiągnięciu rejonu, w którym znajdował się Airbus, piloci Gripenów nawiązali najpierw kontakt wzrokowy z załogą samolotu pasażerskiego. Następnie udało się przywrócić komunikację radiową z węgierską kontrolą ruchu lotniczego.
Po potwierdzeniu, że maszyna nie stanowi bezpośredniego zagrożenia, rozpoczęto standardową procedurę eskorty. Myśliwce towarzyszyły Airbusowi aż do opuszczenia przez niego węgierskiej przestrzeni powietrznej.
Według informacji przekazanych przez Petera Magyara samolot przekroczył granicę po godzinie 20.10 i kontynuował lot w kierunku Austrii. Po zakończeniu zadania węgierskie Gripeny bezpiecznie powróciły do swojej bazy.
Dlaczego brak łączności uruchamia alarm?
Eksperci ds. bezpieczeństwa lotniczego podkreślają, że utrata kontaktu radiowego nie musi oznaczać sytuacji kryzysowej. Przyczyną mogą być awarie urządzeń pokładowych, problemy techniczne, błędy proceduralne lub nieporozumienia związane z przełączaniem częstotliwości radiowych.
Mimo to każdy taki przypadek jest traktowany niezwykle poważnie. Szczególnie po wydarzeniach z 11 września 2001 roku państwa NATO znacząco zaostrzyły procedury dotyczące samolotów, które nie odpowiadają na wezwania służb kontroli ruchu lotniczego.
System szybkiego reagowania zakłada natychmiastowe przechwycenie maszyny przez lotnictwo wojskowe. Piloci myśliwców mają za zadanie ustalić sytuację, ocenić zachowanie załogi oraz przekazać ewentualne instrukcje za pomocą sygnałów wizualnych i radiowych.
Węgry w systemie Air Policing NATO
Węgierskie Gripeny regularnie uczestniczą w zadaniach związanych z ochroną przestrzeni powietrznej Sojuszu Północnoatlantyckiego. Węgry od lat utrzymują całodobowe dyżury bojowe w ramach systemu NATO Integrated Air and Missile Defence, odpowiadającego za wykrywanie i neutralizowanie potencjalnych zagrożeń w przestrzeni powietrznej państw członkowskich.
Samoloty JAS-39 Gripen, produkowane przez szwedzką firmę Saab, stanowią podstawę węgierskiego lotnictwa myśliwskiego. Są wykorzystywane zarówno do przechwytywania niezidentyfikowanych statków powietrznych, jak i do ochrony granic powietrznych Sojuszu.
Podobne interwencje nie należą do rzadkości. W ostatnich latach wielokrotnie dochodziło do przechwyceń samolotów cywilnych, które utraciły łączność radiową, a także maszyn wojskowych zbliżających się do przestrzeni powietrznej państw NATO bez wcześniejszej identyfikacji.
Sprawdzian dla systemu obrony powietrznej NATO
Premier Węgier ocenił, że przeprowadzona operacja potwierdziła sprawność zarówno węgierskich sił powietrznych, jak i zintegrowanego systemu obrony powietrznej NATO. Reakcja od momentu wykrycia problemu do przechwycenia samolotu przebiegła zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Incydent zakończył się bezpiecznie, jednak pokazał, jak szybko uruchamiane są mechanizmy reagowania w przypadku nawet krótkotrwałej utraty kontaktu z samolotem pasażerskim. W warunkach rosnących napięć międzynarodowych i zwiększonej aktywności wojskowej w Europie każde odstępstwo od standardowych procedur lotniczych jest monitorowane z najwyższą uwagą.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu