W poniedziałek, 20 kwietnia, w Gdańsku odbędzie się pierwszy w historii międzyrządowy szczyt Polski i Francji. Spotkanie z udziałem premiera Donalda Tuska oraz prezydenta Emmanuela Macrona ma charakter strategiczny i dotyczy najważniejszych obszarów współpracy obu państw – od bezpieczeństwa i przemysłu zbrojeniowego, przez energetykę jądrową, aż po politykę europejską i sytuację międzynarodową.
Do Polski przybędzie szeroka delegacja francuska, obejmująca ministrów obrony, spraw zagranicznych, energii i kultury oraz przedstawicieli biznesu. Po stronie polskiej w rozmowach wezmą udział kluczowi członkowie rządu odpowiedzialni za te same obszary. Agenda spotkania jasno pokazuje, że relacje Warszawy i Paryża wchodzą w fazę intensywnego, pragmatycznego zacieśniania.
Współpraca obronna Polski i Francji oraz odstraszanie Rosji
Jednym z głównych tematów rozmów będzie bezpieczeństwo, w tym rozwój współpracy przemysłów obronnych. Polska, która w ostatnich latach znacząco zwiększyła wydatki na wojsko, poszukuje partnerów technologicznych i przemysłowych. Francja dysponuje rozwiniętym sektorem zbrojeniowym, obejmującym m.in. lotnictwo, systemy obrony powietrznej oraz technologie kosmiczne.
Rozmowy mają objąć zarówno projekty bilateralne, jak i inicjatywy realizowane w ramach Unii Europejskiej. Wśród nich pojawia się koncepcja SAFE, czyli wspólnego finansowania inwestycji obronnych, a także współpraca przy satelitach komunikacyjnych.
Istotnym elementem dyskusji jest również kwestia tzw. francuskiego parasola nuklearnego. Chodzi o możliwość objęcia europejskich partnerów mechanizmem odstraszania nuklearnego Francji. To temat delikatny politycznie, ale coraz częściej pojawiający się w kontekście niepewności co do przyszłości zaangażowania Stanów Zjednoczonych w NATO.
Eksperci podkreślają, że oba państwa łączy dziś przede wszystkim wspólny interes bezpieczeństwa, wynikający z agresywnej polityki Rosji. Wspólne działania mają dotyczyć wzmacniania wschodniej flanki NATO oraz rozwijania europejskich zdolności obronnych.
Energetyka jądrowa i rola EDF w Polsce
Drugim filarem rozmów będzie energetyka, w szczególności rozwój atomu. Francuski koncern EDF zabiega o udział w budowie drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Projekt ten ma kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej kraju i ograniczenia emisji CO₂.
Francja pozostaje liderem w tej dziedzinie w Europie – w 2024 roku aż 67,3 proc. energii elektrycznej w tym kraju pochodziło z elektrowni jądrowych. Dla Polski, która dopiero buduje swój sektor atomowy, współpraca z tak doświadczonym partnerem może mieć istotne znaczenie technologiczne i organizacyjne.
Jednocześnie Warszawa prowadzi rozmowy także z partnerami z USA i Kanady, starając się zachować równowagę i konkurencyjność procesu wyboru wykonawcy. Decyzje w tej sprawie mają zapaść przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku.
Francuska strona obawia się, że przeciąganie procedur może oznaczać konieczność rozpoczynania całego procesu od nowa w kolejnej kadencji parlamentu, co mogłoby opóźnić inwestycję nawet o kilka lat.
Polityka europejska i spory o jednolity rynek UE
Rozmowy w Gdańsku obejmą również kwestie unijne, gdzie współpraca Polski i Francji ma charakter zarówno partnerski, jak i konkurencyjny. Oba kraje współdziałają m.in. w obszarze rolnictwa oraz polityki energetycznej, sprzeciwiając się umowie UE-Mercosur i wspierając rozwój energetyki jądrowej w Europie.
Jednocześnie istnieją wyraźne różnice, szczególnie w podejściu do jednolitego rynku. Polska opowiada się za jego dalszym pogłębianiem, zwłaszcza w sektorze usług, podczas gdy Francja zachowuje większą ostrożność, często chroniąc własny rynek.
Rozbieżności dotyczą także polityki klimatycznej, w tym sposobu liczenia śladu węglowego oraz zasad funkcjonowania systemu ETS. Polska zabiega o bardziej elastyczne podejście, które uwzględnia historyczne uwarunkowania gospodarki.
Wymiana handlowa Polski i Francji na rekordowym poziomie
Relacje gospodarcze między Warszawą a Paryżem rozwijają się dynamicznie. Wartość wzajemnej wymiany handlowej wzrosła z 16 mld euro w 2014 roku do 31 mld euro w 2024 roku. Francja jest obecnie trzecim największym odbiorcą polskich towarów, odpowiadając za 6,1 proc. eksportu.
Polska eksportuje do Francji przede wszystkim produkty przemysłowe, w tym samochody, części motoryzacyjne, maszyny oraz sprzęt elektryczny. Istotną rolę odgrywają również produkty rolno-spożywcze i farmaceutyczne.
Z kolei Francja dostarcza do Polski m.in. wyroby chemiczne, technologie przemysłowe oraz produkty wysokiej wartości dodanej. Francuski kapitał jest silnie obecny na polskim rynku, szczególnie w sektorze energetycznym, finansowym i handlowym.
Traktat z Nancy i nowe otwarcie w relacjach polsko-francuskich
Szczyt w Gdańsku jest realizacją zapisów traktatu polsko-francuskiego podpisanego w maju 2025 roku w Nancy. Dokument ten zakłada regularne spotkania międzyrządowe oraz pogłębienie współpracy w kluczowych obszarach.
Traktat został szybko ratyfikowany, co – jak podkreślają dyplomaci – świadczy o szerokim konsensusie politycznym w Polsce w sprawie zacieśniania relacji z Francją.
Eksperci wskazują jednak, że dotychczasowe tempo wdrażania jego postanowień było umiarkowane. Brakuje dużych projektów, które realnie zakotwiczyłyby współpracę na poziomie operacyjnym. Szczyt w Gdańsku ma szansę to zmienić, jeśli przyniesie konkretne decyzje i inwestycje.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu