W Krakowie zmarł w poniedziałek w wieku 88 lat Jerzy Nowosielski - malarz, rysownik, scenograf, jeden z najwybitniejszych polskich artystów współczesnych.

Znany jest przede wszystkim jako autor prac religijnych - malowideł ściennych, ikonostasów, polichromii - m.in. w cerkwiach w Białymstoku, Jeleniej Górze, Kościele Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Krakowie, kościele Św. Krzyża w Warszawie.

Artysta malował też portrety, pejzaże, martwe natury, obrazy abstrakcyjne. Jego prace znajdują się w polskich muzeach, ale także w kolekcjach prywatnych w Kanadzie, USA, Niemczech.

Urodził się w 1923 roku w Krakowie. Jako nastolatek odbył pielgrzymkę do Ławry w Poczajowie na Wołyniu. Pisał potem: "ja, malarz polski, duchowo narodziłem się w Ławrze Poczajowskiej".

Wkrótce potem znalazł się we Lwowie, gdzie zwiedził Muzeum Ukraińskie z bogatą kolekcją ikon (wyjazdy przypadły na lata 1937-39). Oba fakty zaowocowały trwałą fascynacją przyszłego artysty wschodniogalicyjskim malarstwem ikonowym.

Po latach wspominał: "Wszystko to, co później w ciągu życia realizowałem w malarstwie, było, choćby nawet pozornie stanowiło odejście, określone tym pierwszym zetknięciem się z ikonami w lwowskim muzeum".

Zainspirowany tym doświadczeniem wstąpił do monasteru św. Jana Chrzciciela pod Lwowem. W klasztorze malował ikony; miał też dostęp do muzeum, w którym spędzał długie godziny. Chociaż nie został mnichem, bo zachorował i musiał wyjechać do Krakowa, to doświadczenie wpłynęło na całe życie malarza. Nowosielski nie powrócił już do zakonu, wybuchła wojna.

Podczas okupacji poznał Grupę Młodych Plastyków skupioną wokół Tadeusza Kantora

Podczas okupacji poznał Grupę Młodych Plastyków skupioną wokół Tadeusza Kantora. Wraz z nimi zorganizował wystawę swoich pierwszych dzieł. W tym samym czasie Nowosielski podjął studia na krakowskiej ASP, z których po krótkim czasie zrezygnował. Wcześniej studiował również w krakowskiej Kunstgewerbeschule.

W latach 50. wyjechał do Łodzi, gdzie - jak twierdził - "był mężem swojej żony" oraz pełnił funkcję kierownika łódzkiego Teatru Lalek. "Byłem kierownikiem idealnym, przez pół roku nie załatwiłem żadnej sprawy" - wspominał po latach.

Po tym krótkim epizodzie urzędniczym powrócił do sztuki malarskiej. Pod koniec lat 50. współtworzył Grupę Krakowską, skupiającą grupę artystów zajmujących się różnymi dziedzinami sztuki.

W latach 60. Nowosielski powrócił na ASP do Krakowa

W latach 60. Nowosielski powrócił na ASP do Krakowa, gdzie został wykładowcą, a od roku 1984 był profesorem. Zajmował się także działalnością pedagogiczną na łódzkim PWSSP (1957-62).

W 1996 założył z żoną Zofią Fundację Nowosielskich, która przyznaje co rok nagrodę i stypendia młodym uzdolnionym artystom. Fundacja ma siedzibę i dostaje organizacyjne wsparcie od krakowskiej galerii sztuki Teresy i Andrzeja Starmachów.

Stale powracającym tematem obrazów Jerzego Nowosielskiego były cerkwie i kobiety

Stale powracającym tematem obrazów Jerzego Nowosielskiego były cerkwie i kobiety. "Kobieta jest symbolem Kościoła. A cerkiew i akt są do siebie podobne. Kształty barokowych kopuł przypominają kształt kobiecego ciała. Cerkiew i kobieta to królestwo boże na ziemi" - mówił artysta.

W 2010 r. Jerzy Nowosielski został laureatem Nagrody Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich. Uroczystość wręczenia nagrody, zwanej "polskim Noblem", odbyła się 10 maja na Zamku Królewskim na Wawelu. Laureat, ze względu na stan zdrowia, nie mógł w niej uczestniczyć. "Nagroda jest wyrazem najwyższego uznania dla osiągnięć artystycznych czcigodnego laureata oraz jego wytrwałej pracy na rzecz pojednania Kościołów i narodów" - zapisano w dyplomie.