Kaszpirowski, inflacja i disco polo... Oto słownik polskiej transformacji

Ani be, ani me, ani kukuryku

Polityka doby transformacji i sytuacja gospodarcza dawały Polakom mnóstwo powodów do niezadowolenia, a mimo to społeczeństwo polityczne wpadki i trudy dnia codziennego przyjmowało raczej na wesoło, o czym świadczy chociażby doskonała kondycja satyry politycznej pod wieloma odsłonami – przede wszystkim w telewizji, gdzie królowały „Za chwilę dalszy ciąg programu”, „Polskie zoo” czy „Kabaret Olgi Lipińskiej”. Politykę odreagowywano także w piosenkach disco polo, czego przykładem twórczość Bohdana Smolenia, którego hit „Ani be, ani me…” okupował listy przebojów przez wiele tygodni.

Bezrobocie

Zjawisko, o którym przed transformacją ustrojową nikt nie słyszał, a które po niej zaczęło nam poważnie doskwierać. Jeśli spojrzeć do statystyk Głównego Urzędu Statystycznego, to styczeń 1990 r. wygląda jak bajka: stopa bezrobocia na poziomie 0,3 proc. Grudzień tego samego roku jest już znacznie gorszy, ale wciąż – biorąc pod uwagę historyczną wartość wskaźnika w Polsce na przestrzeni ostatnich 30 lat – całkiem niezły: 6,5 proc. Niestety, już rok później transformacyjny szok dla rynku pracy ujawnia się w pełni: na święta 1991 r. bez pracy było 12,2 proc. Polaków. Co gorsza, problem był długotrwały: rok później stopa bezrobocia wynosiła 14,3 proc., a na koniec 1993 r. – 16,4 proc. Brak pracy, a przez to perspektyw, będzie się od tej pory nieodłącznie kojarzył z czasem transformacji i położy się cieniem na późniejszą historię gospodarczą Polski (m.in. stanowiąc zachętę do migracji).