4 czerwca 1989

Kampania wyborcza przed 4 czerwca 1989 roku była jednym z kluczowych momentów w najnowszej historii Polski. Była to pierwsza kampania wyborcza, w której opozycja mogła legalnie uczestniczyć od czasu ustanowienia w Polsce systemu komunistycznego po II wojnie światowej. Wynikało to z porozumień Okrągłego Stołu, który miał miejsce od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku.

Przed wyborami kontraktowymi reżim miał na swoich usługach media, służby mundurowe, prokuraturę, sądy, władze lokalne i zasoby finansowe państwa. Wynik wyborów został ustalony, zanim ludzie poszli do urn, a mimo to partia przegrała.

Jak co roku Dom Spotkań z Historią zaprasza do świętowania rocznicy pierwszych częściowo wolnych wyborów, które odbyły się 4 czerwca 1989 r. Co proponujemy? Singiel Wolności z piosenkami nagranymi przez Gabę Kulkę i Paulinę Przybysz, wirtualną galerię "Posłuchaj, to wolność", toast przed Niespodzianką, odsłonięcie pomnika "Solidarności" oraz wystawę o kobietach opozycji i książkę o fotografkach tamtych czasów.

Zapewne niektórzy pamiętają, że latem ubiegłego roku nagle wypłynęła sprawa obchodów 550 lat polskiego parlamentaryzmu. Wielu ze zdumieniem odkrywało, że jest to pretekst do świętowania. Edukacja szkolna raczej ugruntowuje w nas świadomość wielokrotnego upadku państwowości. A tu taka niespodzianka. Okazja do upamiętnienia rocznicy polskiego parlamentaryzmu, być może potrzebna, została w trymiga przykryta przez bieżące spory. Wybuchły dyskusje o tym, kto będzie uczestniczyć w ceremoniach, a kto nie. Dzięki temu zupełnie martwe święto zostało ożywione, przynajmniej na potrzeby dwudziestoczterogodzinnych kanałów informacyjnych.

Rząd zignorował gdańskie obchody rocznicy wyborów 1989 r. Do stolicy Trójmiasta przyjechali m.in. samorządowcy i Donald Tusk.

W zmieniających się przepisach możemy znaleźć odzwierciedlenie zachodzących zmian światopoglądowych Polek i Polaków. Przez ostatnie 30 lat znacząco ewoluowało postrzeganie roli rodziców (matki i ojca) w wychowaniu dzieci, a wraz z kształtowaniem się nowego wizerunku ojca pojawiły się znaczące zmiany w prawie.

Nie sądzę, żeby ujawnienie materiałów z archiwów zagranicznych zmieniło naszą wiedzę o 180 stopni, ale uzupełniłoby stan naszej wiedzy o reakcjach głównych mocarstw na wydarzenia w Polsce oraz ich wpływu na przebieg tych procesów – mówi PAP prof. Antoni Dudek, historyk z UKSW.

Zmiany zachodzące od 30 lat w kluczowych przepisach dotyczących wsparcia dla osób niepełnosprawnych stopniowo wdrażają w Polsce wypróbowane zachodnie wzorce. Kamieniem milowym o dużym znaczeniu była ratyfikacja Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Ustawa o rehabilitacji ma już prawie 22 lata i wymaga napisania od nowa.

W ciągu trzydziestu ostatnich lat polski rynek pracy zmienił się o 180 stopni. W tym czasie spadło bezrobocie, wzrosły wynagrodzenia, a praca w budżetówce przestała być wymarzonym celem zawodowym Polaków.

Podatek od singli, czy należność wyrównawcza od zarabiających ponad normę to już przeszłość. Niektóre daniny publiczne przeżyły transformację ustrojową, część z nich zmieniła jedynie nazwę. Pojawiły się też nowe podatki, które budzą nie mniej kontrowersji niż np. „bykowe”, które choć jest z minionej epoki, co jakiś czas powraca do debaty politycznej.