Gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego zawsze budzi wiele pytań i wątpliwości – i zapewne tak pozostanie. Po części jest to spowodowane wysokim stopniem sformalizowania regulacji prawnych. Po części zaś na problemy interpretacyjne wpływają także zmienność prawa oraz niejednolitość oceny różnych aspektów finansowych przez organy nadzoru i kontroli, czyli przede wszystkim regionalne izby obrachunkowe. W ramach niniejszego opracowania w sposób przekrojowy przedstawiamy (w formie pytań i odpowiedzi) rozwiązania wybranych problemów jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wystąpić w perspektywie zarówno roku budżetowego, jak i dłuższej. Dotyczą one różnych kwestii, m.in. zaciągania zobowiązań, legalności wydatków, przygotowania uchwały budżetowej na kolejny rok itp. Poradnik będzie zatem przydatny nie tylko teraz, pod koniec roku kalendarzowego, gdy trwają przygotowania do przyjęcia uchwał budżetowych na 2023 r., lecz także może być użyteczny w trakcie całego roku budżetowego. Oczywiście przedstawione przykłady różnych aspektów gospodarowania publicznymi środkami samorządowymi stanowią tylko namiastkę narastających rokrocznie problemów związanych z wydatkowaniem środków publicznych czy z zaciąganiem zobowiązań. W rozwiązywaniu tych problemów szczególna rola przypada regionalnym izbom obrachunkowym. Wykonują one wiele zadań w zakresie kontroli i nadzoru nad działalnością samorządów, ale mają również zadania o charakterze informacyjnym, instruktażowym oraz szkoleniowym, o czym stanowi art. 1 ust. 4 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1668). Dlatego szukając odpowiedzi na pytania dotyczące różnych zagadnień, sięgnęliśmy po dorobek regionalnych izb obrachunkowych i sądów.
Przygotowanie i podejmowanie uchwał
Zobowiązania trzeba uwzględnić w prognozach wieloletnich
pytanie Gmina chce zaciągnąć zobowiązanie na zadanie związane z budową kanalizacji (finansowane w części ze środków UE, a w części z własnych), które ma być rozpoczęte w grudniu 2022 r. i kontynuowane w 2023 r. Czy wystarczające będzie podjęcie uchwały o zgodzie na zaciągnięcie przez wójta zobowiązania wykraczającego poza rok budżetowy 2022?
odpowiedź Nie, jeszcze przed podjęciem uchwały w sprawie zaciągnięcia zobowiązania rada gminy powinna wprowadzić zmiany w wieloletniej prognozie finansowej.
Zacznijmy od kwestii uchwał w sprawie zaciągnięcia zobowiązań finansowych. W art. 58 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.) postanowiono, po pierwsze, że uchwały i zarządzenia organów gminy dotyczące zobowiązań finansowych wskazują źródła, z których zobowiązania te zostaną pokryte, po drugie, że te uchwały rady gminy zapadają bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady. Z przywołanych przepisów należy więc wnioskować, że elementem koniecznym uchwały w sprawie zaciągnięcia zobowiązania jest wskazanie źródła dochodów, które będą służyć ich spłacie. Wskazanie na środki własne i środki UE spełnia ten warunek.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.