Od 2026 roku szersza grupa osób z niepełnosprawnościami może ubiegać się o świadczenie wspierające wypłacane przez ZUS. Wprowadzone zmiany obejmują osoby z punktacją w przedziale 78–86 punktów, co otwiera drogę do pomocy finansowej dla tysięcy nowych beneficjentów. Proces ubiegania się o pieniądze wymaga przejścia dwuetapowej procedury: najpierw należy uzyskać decyzję o poziomie potrzeby wsparcia od WZON, a dopiero potem złożyć wniosek do ZUS. Jakie warunki trzeba spełnić i ile można otrzymać pieniędzy?
Świadczenie wspierające, wprowadzone w 2024 roku, stanowi niezależną pomoc, którą możesz pobierać obok innych świadczeń – na przykład renty socjalnej, emerytury czy popularnego "500+ dla osób niesamodzielnych". Pieniądze z tego tytułu przysługują Ci bez względu na dochód, są zwolnione z podatku dochodowego i co istotne, komornik nie może ich zająć. Aby jednak skutecznie ubiegać się o te środki w 2026 roku, musisz spełnić cztery podstawowe warunki ustawowe:
- Musisz mieć ukończone 18 lat.
- Musisz posiadać obywatelstwo polskie, kraju Unii Europejskiej lub EFTA (lub przebywać w Polsce z prawem dostępu do rynku pracy).
- Musisz mieszkać na terenie Polski.
- Musisz posiadać decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), w której poziom potrzeby wsparcia ustalono na odpowiednią liczbę punktów.
Zmiany w świadczeniu wspierającym
Rok 2026 przyniósł istotne zmiany. Od 1 stycznia 2026 roku ruszył trzeci, ostatni etap składania wniosków. System otwiera się na osoby, które dotychczas były pomijane przez przepisy. Kluczową zmianą jest rozszerzenie programu o osoby, które w ocenie potrzeby wsparcia uzyskały punktację w zakresie 78–86 punktów. To ważna wiadomość dla tysięcy Polaków, którzy dzięki tej zmianie po raz pierwszy mogą ubiegać się o comiesięczne przelewy z ZUS.
Jak złożyć wniosek?
Wielu wnioskodawców popełnia błąd, który skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Musisz pamiętać, że proces składa się z dwóch odrębnych, następujących po sobie etapów. Nie możesz złożyć wniosku do ZUS, jeśli wcześniej nie przeszedłeś przez ścieżkę w WZON.
Najpierw składasz wniosek do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. To ten urząd wydaje decyzję o poziomie potrzeby wsparcia (liczba punktów od 70 do 100). Pamiętaj, że posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności (wydanego przez ZUS, KRUS czy powiatowy zespół) nie jest tożsame z decyzją WZON o poziomie potrzeby wsparcia. Musisz posiadać ten konkretny dokument, aby móc iść dalej. Decyzja ta staje się ostateczna po 14 dniach od doręczenia, chyba że wcześniej wniesiesz odwołanie.
Dopiero gdy decyzja WZON stanie się ostateczna, składasz wniosek do ZUS. Masz na to dokładnie 3 miesiące od dnia, w którym decyzja WZON stała się ostateczna. Jeśli zmieścisz się w tym terminie, otrzymasz wyrównanie od dnia, w którym WZON przyznał Ci odpowiednią punktację. Jeśli złożysz wniosek po upływie tych trzech miesięcy, świadczenie przyznamy Ci dopiero od miesiąca złożenia wniosku.
ZUS przyjmuje wnioski wyłącznie drogą elektroniczną. Oznacza to, że nie musisz fatygować się do placówki, a cały proces możesz załatwić z domu. Masz do wyboru trzy kanały: Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, portal Emp@tia, bankowość elektroniczną.
Jeśli korzystasz z portalu Emp@tia lub bankowości, a nie posiadasz jeszcze profilu na PUE ZUS, system automatycznie założy Ci taki profil na podstawie danych z wniosku.
Co istotne, do wniosku do ZUS nie załączasz skanu decyzji WZON. Wystarczy, że podasz jej numer w odpowiednim polu formularza. Systemy ZUS są połączone z Elektronicznym Krajowym Systemem Monitoringu Orzeczeń o Niepełnosprawności (EKSMOoN), więc wszystkie dane pobierzemy automatycznie. Uważaj jednak, aby nie pomylić numeru decyzji WZON z numerem orzeczenia o niepełnosprawności – wpisanie niewłaściwego numeru uniemożliwi weryfikację.
Jeśli nie czujesz się na siłach, by samodzielnie wypełnić wniosek, możesz ustanowić pełnomocnika. Może to być członek rodziny lub inna osoba. Pełnomocnik składa wniosek ze swojego profilu PUE, a do dokumentów załącza zdjęcie lub skan pełnomocnictwa podpisanego przez Ciebie. Jeśli jesteś opiekunem prawnym, dołączasz orzeczenie sądu o ustanowieniu opieki.
Ile wyniosą wypłaty?
Wysokość świadczenia wspierającego nie jest kwotą stałą. Zależy ona od renty socjalnej oraz liczby punktów, które przyznał Ci WZON. Im wyższa liczba punktów, tym wyższy procent renty socjalnej otrzymasz. Oto jak kształtują się progi w 2026 roku:
- 95–100 punktów: otrzymujesz 220 proc. renty socjalnej,
- 90–94 punkty: otrzymujesz 180 proc. renty socjalnej,
- 85–89 punktów: otrzymujesz 120 proc. renty socjalnej,
- 80–84 punkty: otrzymujesz 80 proc. renty socjalnej,
- 75–79 punktów: otrzymujesz 60 proc. renty socjalnej,
- 70–74 punkty: otrzymujesz 40 proc. renty socjalnej.
Kwoty netto, w zależności od liczby punktów, wahają się od około 792 zł do ponad 4300 zł miesięcznie. Pieniądze trafiają na podany przez Ciebie rachunek bankowy.
Kiedy ZUS nie wypłaci świadczenia?
Ustawodawca przewidział sytuacje, w których prawo do świadczenia wspierającego wygasa lub nie może zostać przyznane. Nie otrzymasz wsparcia, jeśli przebywasz w placówkach zapewniających całodobową opiekę, takich jak dom pomocy społecznej, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy czy zakład opiekuńczo-leczniczy. Świadczenie nie przysługuje również osobom przebywającym w zakładach karnych, aresztach śledczych czy schroniskach dla nieletnich.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu