Tych worków nie wolno wrzucać do brązowych pojemników. Gmina rozda właściwe

Rozwiązanie wprowadziła gmina Kartuzy, która przypomniała mieszkańcom o zasadach prawidłowej segregacji bioodpadów. Odpady kuchenne oraz ogrodowe powinny trafiać do brązowych pojemników przede wszystkim luzem. Samorząd dopuszcza również używanie jednostkowych opakowań papierowych oraz specjalnych worków kompostowalnych spełniających wymagania normy EN 13432.

Takie worki są udostępniane mieszkańcom bezpłatnie. Można je odebrać w dwóch Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych: w Kartuzach przy ulicy Sędzickiego 40 oraz w Kiełpinie przy ulicy Szkolnej 53. Wydawanie odbywa się w godzinach pracy obu punktów.

Inicjatywa ma obecnie charakter lokalny. Nie ogłoszono ogólnopolskiego programu bezpłatnego przekazywania mieszkańcom worków kompostowalnych ani obowiązku zastosowania identycznego rozwiązania przez wszystkie samorządy. Jeżeli jednak rozdawanie certyfikowanych worków poprawi jakość segregacji i ograniczy liczbę plastikowych zanieczyszczeń w bioodpadach, podobny mechanizm może zostać wykorzystany również przez inne gminy.

Bioodpady bez zwykłych worków foliowych

Do brązowych pojemników nie wolno wrzucać bioodpadów zapakowanych w reklamówki, standardowe worki na śmieci ani inne opakowania z tworzyw sztucznych. Samorząd zwraca uwagę, że bioodpady umieszczone w niedozwolonym opakowaniu mogą zostać uznane za nieprawidłowo posegregowane, nawet jeśli sama zawartość worka została dobrana prawidłowo.

Istotne jest również rozróżnienie produktów biodegradowalnych i kompostowalnych. Sam napis „bio”, „eko” lub „biodegradowalny” nie przesądza, że opakowanie może trafić do brązowego pojemnika. W Kartuzach dopuszczone są worki kompostowalne przeznaczone do zbierania bioodpadów, posiadające potwierdzenie zgodności z normą EN 13432. Mieszkaniec korzystający z produktu kupionego samodzielnie powinien więc sprawdzić jego oznaczenie.

Zasady segregacji bioodpadów w brązowym pojemniku

Do frakcji bio można zaliczyć między innymi obierki oraz pozostałości warzyw i owoców, fusy po kawie i herbacie, resztki jedzenia pochodzenia roślinnego, skoszoną trawę, liście, kwiaty, niewielkie gałęzie, trociny, korę i niezaimpregnowane drewno.

W brązowym pojemniku nie powinny natomiast znaleźć się kości zwierząt, olej spożywczy, odchody zwierząt, ziemia, kamienie, lekarstwa, popiół z węgla, drewno impregnowane, płyty pilśniowe i wiórowe ani odpady niebezpieczne. Do tej frakcji nie należy też wrzucać opakowań, nawet jeżeli znajdują się w nich prawidłowo wybrane resztki organiczne. Wyjątkiem w Kartuzach są wskazane przez gminę opakowania papierowe oraz certyfikowane worki kompostowalne.

Szczegółowe reguły mogą różnić się między samorządami. Ogólnopolskie przepisy wprowadzają obowiązek selektywnego zbierania bioodpadów i przypisują im kolor brązowy oraz oznaczenie „Bio”, ale organizacja odbioru oraz wymagania dotyczące sposobu gromadzenia odpadów wynikają także z lokalnych regulaminów. Przed zmianą stosowanych worków należy zatem sprawdzić komunikaty właściwej gminy.

Podwyższona opłata za niewłaściwą segregację

Selektywne zbieranie odpadów komunalnych jest ustawowym obowiązkiem właścicieli nieruchomości. Jeżeli firma odbierająca śmieci stwierdzi nieprawidłowości, odbiera odpady jako zmieszane oraz informuje o tym właściciela nieruchomości i wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Organ gminy określa następnie w decyzji wysokość podwyższonej opłaty za miesiąc lub miesiące, w których obowiązek nie został wykonany.

Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podwyższona stawka musi wynosić co najmniej dwukrotność, ale nie więcej niż czterokrotność stawki podstawowej. Konkretną kwotę ustala rada gminy. W zabudowie wielorodzinnej nieprawidłowość stwierdzona we wspólnym pojemniku może mieć konsekwencje dla większej liczby mieszkańców, zwłaszcza gdy nie można wskazać osoby odpowiedzialnej za błędną segregację.

Kompost zamiast zanieczyszczonej frakcji odpadów

Prawidłowo zebrane bioodpady mogą zostać wykorzystane do produkcji kompostu stosowanego między innymi w rolnictwie i ogrodnictwie. Obecność tworzyw sztucznych obniża jakość przekazanego materiału i utrudnia jego dalsze przetwarzanie.

Dla gmin oznacza to również dodatkowe koszty oraz problemy z osiąganiem wymaganych prawem poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Odpady zmieszane należą do najdroższych frakcji w systemie komunalnym. Bezpłatne udostępnienie mieszkańcom odpowiednich worków może więc ograniczyć liczbę błędów bez nakładania na gospodarstwa domowe kolejnego wydatku.

Źródła

• Gmina Kartuzy – „Przypominamy o zasadach segregacji bioodpadów”, 30 lipca 2026 r.
• Gmina Kartuzy – „Jakie worki do odpadów bio?”
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska – zasady segregacji odpadów biodegradowalnych
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Jednolity System Segregacji Odpadów
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów
• Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku – omówienie zasad ustalania podwyższonej opłaty za odpady