Czy to zmiana na lepsze w sądach pracy? Ławnicy orzekający w sprawach pracowniczych będą przeszkoleni przez PIP. Podpisano porozumienie z Ministrem Sprawiedliwości

Czy to zmiana na lepsze w sądach pracy? Ławnicy orzekający w sprawach pracowniczych będą przeszkoleni przez PIP. Podpisano porozumienie z Ministrem Sprawiedliwości

Ministerstwo Sprawiedliwości i Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) zawarły porozumienie o współpracy. Jego głównym celem jest organizowanie specjalistycznych szkoleń dla ławników orzekających w sądach pracy. Szkolenia, prowadzone przez ekspertów PIP, mają wyposażyć ławników w praktyczną wiedzę z zakresu prawa pracy, BHP, uprawnień pracowników oraz roli Inspekcji. Ma to pomóc w sprawiedliwym rozstrzyganiu nawet najbardziej kontrowersyjnych i złożonych sporów między pracownikami a pracodawcami.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek dodał, że przygotowani merytorycznie ławnicy stanowią ważne wsparcie dla sędziów, a porozumienie wzmacnia udział społeczny w wymiarze sprawiedliwości.

Szkolenia będą cykliczne i uzupełnią istniejący system szkoleń dla ławników. W ich organizację zaangażują się sądy okręgowe oraz okręgowe inspektoraty pracy, a program uwzględni aktualne przepisy, orzecznictwo i doświadczenia kontrolne PIP.

Jaki jest status ławników?

Co ciekawe ławnicy nie muszą być prawnikami, ale w zakresie orzekania ławnicy są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (tak jak sędziowie). Niemniej jednak ławnik nie może przewodniczyć na rozprawie i naradzie ani też wykonywać czynności sędziego poza rozprawą, chyba że ustawy stanowią inaczej.

Kto może być ławnikiem?

Ławnikiem może być wybrany ten, kto:

1. posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2. jest nieskazitelnego charakteru;
3. ukończył 30 lat;
4. jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku;
5. nie przekroczył 70 lat;
6. jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika;
7. posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.

Kto nie może być ławnikiem?

Ławnikami nie mogą być:

• osoby zatrudnione w sądach powszechnych i innych sądach oraz w prokuraturze;
• osoby wchodzące w skład organów, od których orzeczenia można żądać skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego;
• funkcjonariusze Policji oraz inne osoby zajmujące stanowiska związane ze ściganiem przestępstw i wykroczeń;
• adwokaci i aplikanci adwokaccy;
• radcy prawni i aplikanci radcowscy;
• duchowni;
• żołnierze w czynnej służbie wojskowej;
• funkcjonariusze Służby Więziennej;
• radni gminy, powiatu i województwa.

Nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie.

Jak zgłosić na ławnika?

Kandydatów na ławników mogą zgłaszać radom gmin prezesi właściwych sądów, stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisów prawa, z wyłączeniem partii politycznych, oraz co najmniej pięćdziesięciu obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na terenie gminy dokonującej wyboru, w terminie do dnia 30 czerwca ostatniego roku kadencji.

Kto wybiera ławników?

Ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Liczbę ławników wybieranych przez poszczególne rady gmin do wszystkich sądów działających na obszarze właściwości sądu okręgowego, w tym także liczbę ławników do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy, ustala kolegium sądu okręgowego; liczbę ławników do poszczególnych sądów rejonowych ustala się po zasięgnięciu opinii prezesów tych sądów.

Wybory ławników

Wybory ławników odbywają się najpóźniej w październiku roku kalendarzowego, w którym upływa kadencja dotychczasowych ławników. Przed przystąpieniem do wyborów rada gminy powołuje zespół, który przedstawia na sesji rady gminy swoją opinię o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie. Prezes sądu wręcza ławnikom zawiadomienie o wyborze i odbiera od nich ślubowanie według roty ustalonej dla sędziów, z odpowiednią zmianą.

Ile dni pracuje ławnik? Ile zarabia ławnik?

Ławnik może zostać wyznaczony do udziału w rozprawach do dwunastu dni w ciągu roku. Liczba tych dni może być zwiększona przez prezesa sądu tylko z ważnych przyczyn, a zwłaszcza w przypadku konieczności zakończenia rozprawy z udziałem tego ławnika. Wyznaczając ławnika do udziału w rozprawie, zawiadamia się o tym jednocześnie pracodawcę zatrudniającego ławnika. Pracodawca zatrudniający ławnika jest obowiązany zwolnić go od pracy na czas wykonywania czynności w sądzie. Za czas zwolnienia od pracy ławnik zachowuje prawo do świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Wysokość rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 2,64% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego.

Ławnikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu w celu wykonywania czynności w sądzie środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego.

Co istotne, ławnicy zamieszkali poza siedzibą sądu otrzymują diety oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów.